Home » Erkenbrand

Erkenbrand

Filter

Artikelen

7 resultaten

Erkenbrand onder druk

Hoe de bekendste alt-right organisatie in de problemen kwam Sinds 2016 heeft de organisatie Erkenbrand zich ontwikkeld tot een klein fenomeen. Zeer extreme denkbeelden, gebracht op intellectuele wijze. Hoogopgeleide leden en een groeiende achterban die zich herkent in het alt-right gedachtegoed van racisme, anti-feminisme en antisemitisme. Met de groeistuipen komen ook de problemen voor Erkenbrand…. Lees verder

Extreemrechtse terreurverdachte lid Anti Terreur Brigade

Deze week werd bekend dat in mei een extreemrechtse terreurverdachte is gearresteerd. Een 43-jarige man uit Gelderland zou een aanslag op moslims hebben voorbereid. Wie is deze man? Bij welke organisaties was hij actief? En is de terreurdreiging uit extreemrechtse hoek serieus te nemen? ‘Bom schematische tekening’, ‘loop uitboren’ en ‘hitman’. Zomaar een aantal zoekopdrachten… Lees verder

PVV Rotterdam

Het rommelt binnen de PVV Rotterdam. Drie maanden na de voor hen zeer teleurstellend verlopen gemeenteraadsverkiezing in deze stad ontslaat de lijsttrekker twee burgerraadsleden. Uit angst voor associatie met extreemrechts, wordt door hen gesteld. Opmerkelijk, want een half jaar geleden demonstreerde de PVV nog samen met zo goed als alle andere Nederlandse  extreemrechtse organisaties. Met… Lees verder

Vlaardingen Nederlands & Vrij

“Eigen Volk Eerst”! “Vlaardingen Nederlands & Vrij”, “Stop Islamisering”. De bevolking van Vlaardingen wordt in de campagnetijd ineens opgeschrikt door schreeuwende rood-wit-blauwe borden met deze teksten van een nieuwe extreemrechtse partij. Bij een andere partij, ONS Vlaardingen zien we wat oude bekenden onder meer van de neonazipartij CP’86. Dit is een zesde deel van een… Lees verder

Gemeenteraadsverkiezingen Rotterdam, PVV en Jezus Leeft

Dit jaar nemen maar liefst twintig partijen deel aan de gemeenteraadsverkiezing in Rotterdam. In ons onderzoek naar de kandidaten vallen twee partijen op. Beiden zijn Rotterdamse nieuwkomers, de PVV en Jezus Leeft. Dit is een eerste deel van een reeks korte artikelen over de gemeenteraadsverkiezingen van 2018. Jezus Leeft De orthodox-christelijke partij Jezus Leeft neemt… Lees verder

De bruine wortels van de Rotterdamse PVV-lijsttrekker Géza Hegedüs

Op 14 december presenteerde Geert Wilders de lijsttrekker voor de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam, Géza Hegedüs. Een man zonder politieke ervaring stelt de PVV-leider. Hegedüs heeft inderdaad geen parlementaire ervaring. Maar hij is geen onbeschreven blad. De beoogde lijsttrekker was actief bij Erkenbrand en heeft zeer extreme ideeën.  “Ik had een hele nationalistische brief geschreven” legt de… Lees verder

Erkenbrand, alt-right in Nederland

In het voorjaar van 2016 richten enkele jongemannen een extreemrechts studiegenootschap op. Ze dopen het Erkenbrand. Na bijna twee jaar van groei en ontwikkeling, heeft de organisatie flink aan betekenis gewonnen. Er is sprake van een behoorlijk grote en brede aanhang en er lopen diverse lijntjes naar het Forum voor Democratie. En dat is opvallend,… Lees verder

In de media

45 resultaten

Valse geruststelling, fascistisch gevaar

Deze week verscheen op De Correspondent een artikel over extreem-rechts geweld in Nederland. Het betreft een interview met Willem Wagenaar. ‘Voor de Anne Frank Stichting houdt hij minutieus bij hoe rechts-extremistische groepen en personen zich ontwikkelen en volgt hij de groei van extreemrechts van nabij.’

Enschedees raadslid voelt zich thuis op rechts: ‘Van Nederland weer een soeverein land maken’

ENSCHEDE – Hij vormt een eenmansfractie in de raad, maar de politieke ambities van Erwin Versteeg reiken verder dan de gemeentegrenzen van Enschede. Hij heeft zich aangesloten bij Identitair Nederland (IDNL), een niet onomstreden nieuwkomer op de rechterflank die hoopt mee te doen aan de Tweede Kamerverkiezingen. IDNL is geen PVV nieuwe stijl. „Twee paspoorten, nou en?”

Extremisme: het gevaar komt van rechts

Er broeit wat bij onze oosterburen. Een moord op een CDU-politicus, aanslagen op asielzoekerscentra en gistermiddag: een bloedbad in Halle – extreemrechts staat in Duitsland volop in de schijnwerpers van de inlichtingendiensten. Maar, wilde de redactie hier weten, hoe staat het eigenlijk bij ons?

Wat zijn de motieven van radicaal- en extreemrechtse activisten?

Voor het eerst in 20 jaar is er uitgebreid onderzoek gedaan naar de motieven van radicaal- en extreemrechtse activisten. Door Nikki Sterkenburg, en die komt daarover vertellen. Wie zijn de mensen die dat gedachtegoed uitdragen en waarom zijn ze actief? Spraakmaker Marco Zannoni, directeur van Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement adviseert overheden hoe ze hier mee om moeten gaan.

De moeizame band van de Dierenrechtenbeweging met extreem-rechts

Op 18 maart zal er in Amsterdam een demonstratie plaatsvinden tegen de opkomst van extreem-rechtse partijen tijdens de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen. Eind januari verstuurde het Forum voor Democratie een tweet, waarin ze linkse partijen verweten het debat uit de weg te gaan en een extreem-links monsterverbond te sluiten met onder andere antifascisten (Antifa).1 Na een publiek debat van enkele dagen besloten verschillende partijen zich terug te trekken uit het initiatief.
Het was echter de Partij voor de Dieren die dat besluit als eerste nam. De Amsterdamse lijsttrekker Johnas van Lammeren tweette dat de PvdD tegen racisme is, maar niet zal demonstreren tegen legitieme democratische partijen.2

‘Baudet sprak vijf uur met Amerikaanse racist Jared Taylor’

Thierry Baudet heeft op 12 oktober een ontmoeting gehad met de Amerikaanse racist Jared Taylor, meldt De Correspondent. Volgens het journalistiek platform hebben drie getuigen hen samen gezien in het Ambassade Hotel in Amsterdam, waar ze met een groepje anderen vijf uur zouden samen hebben gegeten, gedronken en gesproken. Taylor bevestigt tegenover De Correspondent dat de ontmoeting heeft plaatsgevonden.

Zo open als Forum is over hun standpunten, zo gesloten is Baudet over flirts met extreemrechts

Publiekelijk verwerpt Thierry Baudet racistische en antisemitische denkbeelden. Zijn Forum voor Democratie staat voor ‘een open, tolerant en democratisch Nederland’. Tegelijkertijd flirt hij met extreemrechtse bewegingen en denkers die de superioriteit van het ‘blanke ras’ propageren. Waarom doet hij dat? Wat hebben die bewegingen en denkers hem te bieden?

PVV trekt Rotterdamse lijsttrekker terug na opgedoken uitspraken – hij wil ‘een etnostaat van etnische Nederlanders’

De PVV heeft de nieuwe lijsttrekker in Rotterdam een dag na zijn presentatie alweer teruggetrokken. Er was ‘nieuwe, nog onbekende’ informatie opgedoken over Géza Hegedüs, aldus Geert Wilders in een tweet. De PVV-leider legt niet uit wat deze informatie behelst, behalve dat die ‘onaanvaardbaar’ is ‘en niet past bij een PVV-politicus’.

Wilders drops PVV Rotterdam campaign leader for far-right links

The PVV’s candidate to lead the PVV local election campaign has been dropped by the party after just one day, following ‘unacceptable new information’. Géza Hegedüs, described as a former soldier with a Hungarian background, has been unveiled by far-right watchdog Kafka as having ‘extreme right-wing ideas’ and close connections to Dutch far-right group Erkenbrand.

Alt-right in Nederland: ‘opkomen voor het blanke ras’

“Het witte ras delft het onderspit. Een paar jaar geleden had ik gezegd ‘wat maakt het uit als iedereen mooi lichtbruin is?’ maar nu niet meer”, zegt Danny (41). Danny voelt zich verbonden met de alt-rightstroming: een beweging die de laatste weken veel is genoemd in combinatie met berichten over de demonstraties in Charlottesville in de VS, waar ook neonazi’s en Ku Klux Klan-leden meeliepen.

Is Forum voor Democratie een extreem-rechtse partij?

Hij wilde de theorie alleen ‘agenderen en bediscussiëren’, zegt Robert de Haze Winkelman. De 63-jarige organisatorisch adviseur van Forum voor Democratie (FvD) kreeg vorige week veel kritiek te verwerken toen hij op Twitter een link naar een complottheorie over witte genocide in Europa plaatste. De leiders van de westerse wereld, zo luidt het ‘Plan van Kalergi’, halen doelbewust miljoenen vluchtelingen naar Europa. Zij mengen vervolgens met het witte ras. Wat overblijft is een gedegenereerd volkje dat eenvoudig door de elite onder de duim kan worden gehouden.

AD trekt nazi’s de mainstream in

Wie had gedacht dat we zo ver gezonken waren: een journalist van het AD gebruikt zijn positie om een obscuur nazi-clubje in de schijnwerpers te zetten. Het gaat om de ‘studiegroep’ Erkenbrand, een clubje van ongeveer 25 mensen dat volgens de Nationaal Coordinator Terrorismebestrijding en Veiligheid ‘extreemrechtse groepering’ is, die ‘tracht mee te liften op het succes van de alt-right beweging in de Verenigde Staten’. Zij worden kritiekloos geïnterviewd over Trump’s beschietingen in Syrie.

Ook Trump blijkt niet de juiste leider

Natuurlijk is hij teleurgesteld. Luc Stenekes (52) was fan van presidentskandidaat Donald Trump omdat die beloofde ‘soevereine staten’ met rust te zullen laten. En kijk nu. Trump schoot 59 kruisrakettten af op Syrië en hij dropte de ‘moeder van alle bommen’ op een tunnelcomplex van IS in Afghanistan. ,,Dat hij z’n isolationistische beloftes breekt, vind ik onbegrijpelijk,” zegt Stenekes.

Kroniek

3 resultaten
*

De extreemrechtse organisatie Erkenbrand organiseert een thema-avond over “Immigratie en IQ” in een café in Utrecht. De aanwezigen passen samen aan een tafel. Ze gaan in op een onderzoek van Jason Richwine. Die onderzocht de effecten van de Amerikaanse immigratiepolitiek op het nationale IQ. Na ophef hierover werd Jason Richwine in 2013 ontslagen bij de Heritage Foundation.

*

In Scheveningen spreekt Steve Hofmeyr ‘s avonds over de plaasmoorden in Zuid-Afrika. Volgens de organisator van de bijeenkomst, de uitgeverij Van Praag, zijn dit “hate crimes” waarbij de laatste jaren duizenden blanke Afrikaners zijn vermoord. De lezing zou aanvankelijk elders in Den Haag zijn, maar wordt naar een andere locatie verplaatst omdat er ophef is en Hofmeyr als racist wordt aangemerkt. Hier is Martin Bosma van de PVV aanwezig en meer mensen die het thema “blanken in Zuid-Afrika” nauw aan het hart ligt. Zo is Marcel Bas er, Jan Menger en zes leden van Erkenbrand. De avond is een initiatief van Europa van Naties en Vrijheid en Uitgeverij Van Praag.

Publicaties

15 resultaten

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 51

Jaar:
2019
Taal:Aantal blz:
17
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Rechts-extremisme
In de Nederlandse samenleving zijn er zorgen over de dreiging van rechts-extremisme. Deze ontstonden na de rechts-terroristische aanslag in Nieuw-Zeeland (Christchurch) in maart 2019 en zijn versterkt door enkele copy-cat aanslagen daarna in de Verenigde Staten (El Paso) en Europa (Oslo, Halle). Deze zorgen zijn geen juiste afspiegeling van de werkelijke dreiging. De extreemrechtse scene in Nederland is klein, gefragmenteerd en vrijwel geweldloos. Er bestaat echter ook in Nederland het risico dat een extreemrechts georiënteerde eenling online inspiratie opdoet of dat een gewelddadige eenling copy-cat gedrag vertoont naar aanleiding van een aanslag zoals in Christchurch.

Rechts terrorisme
Een rechts-terroristische aanslag door een eenling in Nederland is voorstelbaar. Deze inschatting is vooral gebaseerd op de mogelijkheid dat een Nederlandse (internet-) eenling radicaliseert en tot een rechts-extremistisch geïnspireerde geweldsdaad overgaat. Rechts-extremistische groepen in Nederland zijn marginaal en niet-gewelddadig. Rechts-terroristisch geweld in andere Europese landen vertaalt zich niet automatisch in aanslagen in Nederland.

Risico copy-cat Christchurch
De daders van El Paso, Oslo en, meest recent, Halle hebben zich sterk laten inspireren door de rechts-terroristische aanslag van Brenton Tarrant in Christchurch. Daarmee is het in DTN 50 gesignaleerde gevaar voor copy-cat gedrag als gevolg van de aanslagen in Nieuw-Zeeland een reëel risico geworden. Zowel de aanslagpleger van El Paso (20 doden) als die van Oslo had, net zoals Tarrant, de aanslagen aangekondigd op een internationaal internetforum. En ook zij gebruikten de in rechts-extremistische kringen populaire ‘omvolkingstheorie’ om hun rechts-terroristische aanslagen te onderbouwen. De centrale these van de ‘omvolkingstheorie’ is dat er een grote demografische vervanging gaande is van Europese ‘stamvolken’ in de Westerse wereld door de toename van het aantal migranten die wordt veroorzaakt door een doelbewuste migratiepolitiek van de politieke elite. Wat opvalt is dat de manifesten van Christchurch en El Paso behalve traditionele rechtse thema’s ook elementen bevatten die vaak als ‘links’ worden gezien, zoals kritiek op het internationale bedrijfsleven en aandacht voor ecologie; dit laatste thema is overigens ook een element in rechts-extremistisch gedachtengoed. Ook Nederlanders zijn actief op internetfora zoals 4Chan, 8kun en EndChan waarop, naast heel veel andere content, volop rechts-extremistische content wordt gedeeld. Ook in Nederland zijn er signalen over radicaliserende personen met rechts-extremistische oriëntatie. Het kan mede daarom niet worden uitgesloten dat daardoor een Nederlandse eenling al dan niet via internet radicaliseert en tot een terroristische daad overgaat.

Dreiging rechts-extremisme in Europa
In de afgelopen DTN-periode vonden in het buitenland diverse ernstige geweldsdaden plaats met een rechts-extremistisch motief: een politieke moord met een rechts-extremistisch motief in Kassel (Duitsland), een aanslag met een rechts-extremistisch motief in El Paso (Verenigde Staten), een mislukte aanslag van een rechts-extremistische terrorist in Oslo (Noorwegen) en een mislukte aanslag op een synagoge en twee moorden door een rechts-extremistische terrorist in Halle (Duitsland). De aanslagen in het buitenland dienen in eerste instantie vooral in lokale en nationale context te worden bezien. De laatste jaren is in de Europese Unie en de Verenigde Staten een toename te zien van rechts-extremistisch geweld. De dreiging van gewelddadig rechts-extremisme in Europa kan over het algemeen echter worden ingeschat als laag. Omdat er inmiddels meerdere rechts-terroristische aanslagen hebben plaatsgevonden door personen die zich hebben laten inspireren door de aanslagpleger in Christchurch, zijn pamflet of vergelijkbaar (online) gedachtegoed, is het voorstelbaar dat de komende tijd meer copy-cat aanslagen kunnen plaatsvinden.(…)
Rechts-extremisme
De Nederlandse rechts-extremistische offline scene wordt gekenmerkt door fragmentatie, zwak leiderschap, persoonlijke animositeit en het ontbreken van een consistente organisatievorm. Rechts-extremistische en extreemrechtse organisaties in Nederland hebben bij elkaar enkele honderden leden. De Nederlandse rechts-extremistische scene is hoegenaamd geweldloos. De scene kent diverse ideologische richtingen: onder meer neo-nazisme, counter-jihad beweging en de ‘identitaire’ beweging. De scene staat onder toenemende invloed van ‘alt-right’ en diens witte identiteitspolitiek. Hoewel de rechts-extremistische scene gefragmenteerd is, bestaan er wel onderlinge banden tussen leden en organisaties.
Rechts-extremisme online
Tijdens de massale instroom van vluchtelingen in Europa in 2015 en 2016 is er in Nederland een enorme toename geweest van rechts-extremistische online content. Deze toename was vooral zichtbaar op de sociale media pagina’s van enkele rechts-extremistische en extreemrechtse actiegroepen, zoals Pegida, Identitair Verzet, NVU, Erkenbrand en Voorpost, die voornamelijk actief zijn op de grote platforms als Facebook, Twitter en YouTube. De groei van rechts-extremistische content op de webpagina’s van deze actiegroepen is in de jaren daarna vrijwel gestagneerd, net als de kortstondige boost van de online aanhang (volgers) van deze actiegroepen.
Nederlandse rechts-extremisten zijn tegenwoordig ook meer buiten de extreemrechtse en rechts-extremistische actiegroepen om internationaal online actief en op zoek naar rechts-extremistische content. Ze zijn actief op alternatieve sociale media platforms als back-up, uitwijkplaats of aanvulling op de grote meer gangbare platforms. Alternatieve fora, platforms en chatapps als 4chan, 8kun (voorheen 8chan), Endchan, diverse gamefora, Gab (in plaats van Twitter), Minds en VKontakte (in plaats van Facebook), Telegram (in plaats van Whatsapp) en Bitchute (in plaats van YouTube) zijn minder restrictief in hun beleid ten aanzien van extremistische of gewelddadige content dan Facebook, Twitter en Google. Echter, ook deze alternatieve platforms staan onder toenemende maatschappelijke en politieke druk om rechts-extremistische content te verwijderen. Omwille van een maximaal online bereik blijven de meeste Nederlandse extreemrechtse en rechts-extremistische actiegroepen ook actief op de grote platforms Facebook, YouTube, Twitter en Instagram.
Onder invloed van sociale media bereikt het rechts-extremistische gedachtegoed een online internationale gemeenschap. Rechts-extremisten uit allerlei voornamelijk westerse landen staan met elkaar in contact op internationale webfora of chatapps, zoals bovengenoemde 4chan, 8kun, Endchan en Telegram. Dergelijke platforms krijgen sinds de aanslagen in Christchurch veel aandacht in de media en bij overheden. De dader maakte gebruik van deze fora onder meer om zijn manifest te publiceren zodat zo veel mogelijk mensen met vergelijkbaar gedachtegoed dit konden lezen. Op deze fora is een discours gaande waarbij geweld wordt aangemoedigd en verheerlijkt en een fascinatie voor games en wapens naar voren komt. Tevens worden er vaak ‘memes’ gedeeld: humoristisch bedoelde boodschappen die racisme, homo-, vrouwen-, moslim- en jodenhaat promoten. Rechtse terroristen als Tarrant en Breivik, aanslagpleger in 2011 die 77 mensen doodde in Noorwegen, worden als heiligen gezien en Hitler en het nationaalsocialistische gedachtegoed worden vaak als voorbeeld genomen. Deze voornamelijk Engelstalige internationale platforms kunnen als voedingsbodem voor snelle radicalisering en geweld fungeren. Het is evident dat Nederlandse rechts-extremisten actief zijn op deze fora en apps, maar het is moeilijk een volledig beeld te krijgen van de Nederlandse presentie vanwege de omvang en omloopsnelheid van de berichten. De fora zijn gemakkelijk bereikbaar. Leden kunnen anoniem blijven: registratie is overbodig en de locatie kan worden verhuld.
‘Optel-activisme’ van Pegida
Kleine extreemrechtse en rechts-extremistische groeperingen blijven actief met demonstraties en intimiderende en radicale acties rond AZC’s en moskeeën. Dit roept antifascistische en links-extremistische reacties op, zoals tegendemonstaties. Bij confrontaties tussen beide kampen lijkt de geweldsbereidheid onder ‘links’ nog altijd groter dan onder rechts-extremisten. Extreemrechtse en rechts-extremistische demonstraties en acties zorgen daarnaast blijvend voor onrust binnen moslimgemeenschappen. Opvallend was de aanwezigheid van Turkse moslims in Eindhoven bij een Marokkaanse moskee op 15 juni tijdens een provocatieve flyeractie van een tiental actievoerders van de extreemrechtse anti-islamgroep Pegida. De voorman van Pegida, Edwin Wagensveld, werd door een aantal tegendemonstranten aangevallen. Zijn actiegroepje bereikt door ‘optel-activisme’, het blijven herhalen van kleinschalige acties, met minimale middelen maximale polarisatie bij een groep moslims waarbij veel aandacht van de media wordt gegenereerd.
Geweld tegen bijeenkomst Kick Out Zwarte Piet
Dat het opkomen voor het ‘eigene’ rond een kinderfeest als Sinterklaasfeest zelfs kan leiden tot openlijke geweldpleging tijdens een vergadering werd vrijdagavond 9 november in Den Haag zichtbaar. De achtergrond van de tientallen voorstanders van Zwarte Piet die daar een bijeenkomst van Kick Out Zwarte Piet (KOZP) met veel geweld verstoorden is nog onbekend. Deze actie kan niet los worden gezien van boze gevoelens van ontevreden burgers tegenover de gemeente Den Haag, welke bij de organisatie van de intocht had geopperd om, in lijn met de nationale intocht, louter roetveegpieten te gebruiken. Dit streven leidde twee dagen voor het geweld al tot een verhitte demonstratie in Scheveningen, waar honderden mensen onder de leus “Vreugdevuren, kerst of Zwarte Piet, afwijken van onze tradities doen wij niet” bij elkaar kwamen. Los van deze lokale component is het geweld een duidelijke illustratie van de haat die de tegenstanders van het ‘traditionele’ Sinterklaasfeest bij een groepje voornamelijk blanke Nederlanders oproept. Omdat een kleine groep activisten tegen Zwarte Piet heeft aangekondigd ook de komende jaren met volharding door te gaan om alle intochten van Zwarte Piet te ontdoen, zal de polarisatie rond deze cultuurstrijd aan de flanken niet worden beslecht met een beroep op matiging en redelijkheid. Daarbij zorgt sinds 2018 de aanwezigheid van voetbalhooligans tijdens verschillende intochten voor extra onrust.

(…)
Reacties ´boerkaverbod´
De invoering van het verbod op gezichtsbedekkende kleding in bepaalde publieke ruimten – in de volksmond het ‘boerkaverbod’ – heeft tot dusver vooral online een mobiliserende werking gehad. Net voor de invoering van het verbod op 1 augustus 2019 nam op sociale media de aandacht voor de wet ineens sterk toe na berichtgeving van het Algemeen Dagblad waarin door een woordvoerder van het Openbaar Ministerie werd bevestigd dat een burgerarrest van nikabdraagsters was toegestaan. Een tweet van Geert Wilders (818.000 volgers) waarin de PVV-leider begrip toonde voor dat soort initiatieven zorgde voor online spanningen tussen voor- en tegenstanders van de wet omdat op sommige rechts-populistische social media-pagina’s werd gezinspeeld op burgerarresten en andere vormen van eigenrichting. In reactie hierop kwamen jihadisten en salafisten met uiteenlopende (online) initiatieven zoals de invoering van ‘buurtwachten’. In het pro-ISIS kanaal Greenb1rds werd op de dag van de invoering van het ‘boerkaverbod’ een bedreiging geplaatst tegen Nederland. Ook uitten jihadisten dreigementen jegens Geert Wilders. Er zijn geen aanwijzingen dat de personen achter deze berichten een concrete dreiging vormen.
Enkele nikabdraagsters kozen ervoor om ondanks de invoering van het verbod demonstratief in nikab met het openbaar vervoer te reizen. Deze online dynamiek zorgde verder niet voor een grote opkomst bij demonstraties tegen en demonstraties voor het ‘boerkaverbod’. Hoewel op rechts-populistische en rechts-extremistische online fora werd gezinspeeld op eigenstandige acties om de nieuwe wet te handhaven bleek ook die actiebereidheid in de publieke ruimte tot dusver niet groot. In de weken na de invoering van het verbod bleven salafisten en jihadisten moslims online mobiliseren rond dit thema, bijvoorbeeld door het online ‘exposen’ van vermeende daders die nikabdraagsters lastig (zouden) vallen. Mede omdat de landelijke en gemeentelijke overheid geen uniform verhaal heeft over het belang van de handhaving van de wet blijft de wet een thema waaromheen sterke maatschappelijke polarisatie kan plaatsvinden. Extreme krachten aan beide zijden (salafistisch-jihadistisch en rechts-extremistisch) kunnen en zullen zich in de toekomst blijven profileren op dit thema dat vanwege het lage aantal nikabdraagsters (circa 200) slechts weinig mensen concreet raakt. Vanwege het gepolariseerde (online) landschap kan het ‘boerka-verbod’ tijdens een mogelijke escalatie in een publieke ruimte uitstijgen boven een probleem van de openbare orde en een brede ideologische discussie doen ontbranden.

Quickscan naar extreemrechts

Gemeente Arnhem
Jaar:
2019
Taal:Aantal blz:
31
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Dit rapport is een quickscan van de gemeente Arnhem naar extreemrechts. Dit onderzoek maakt
duidelijk in welke vormen extreemrechts zich al dan niet manifesteert in Arnhem (zowel online als
offline). Aanleiding voor dit onderzoek zijn twee recente ontwikkelingen die een reactie van extreemrechtse actoren teweeg hebben gebracht (en eventueel in de toekomst kunnen brengen): de aanhouding van een aantal terrorisme verdachten (2018) en het openen van een AZC (2016). Dit
onderzoek is een kwalitatief onderzoek met een deel literatuurstudie en een deel antropologisch
veldonderzoek. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat dit geen diepgaand onderzoek naar dit
fenomeen is (verspreid over een langere onderzoeksperiode). Het is wel een eerste aanzet om inzicht te krijgen in welke extreemrechtse actoren aanwezig zijn in Arnhem en in welke mate zij actief zijn.

AIVD jaarverslag 2018

Jaar:
2019
Taal:Aantal blz:
32
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Voor bepaalde rechts-extremisten staat immigratie nog altijd gelijk aan islamisering. Immigratie en islamisering leveren in hun ogen een gevaar op voor de Nederlandse identiteit. Het voelt voor deze rechts-extremisten alsof de overheid de Nederlandse cultuur in de uitverkoop doet door vluchtelingen uit islamitische landen toe te laten. Een zichtbare vertegenwoordiger van dat gedachtegoed is bijvoorbeeld de groepering Identitair Verzet. Het anti-islamstandpunt kent binnen het extremisme veel supporters, waarbij het steeds minder exclusief mannen zijn zoals voorheen. Ook trekt het anti-overheidssentiment dat binnen deze groep heerst sympathisanten aan die geen historie hebben met het rechts-extremisme. Zij koesteren eveneens wantrouwen tegen de (Europese) politiek en soms ook tegen de wetenschap en (massa-)media.Het behoeft geen betoog dat de AIVD kritiek op de islam, immigratie of de overheid op zichzelf niet als een vorm van rechts-extremisme beschouwt. Dit valt immers onder de vrijheid van meningsuiting. Wij beoordelen dergelijke uitingen als extremistisch als deze overgaan in haatzaaien, intimidatie en bedreigingen.Een deel van de extremisten pleit zelfs voor het voorkomen van vermenging van rassen. Dit etnisch-nationalistisch gedachtegoed vindt gehoor binnen de kring van aanhangers van het alt-rechtsgedachtegoed, zoals het ‘studiegenootschap’ Erkenbrand. Op zich hebben zij – naar eigen zeggen – niets tegen het bestaan van meerdere rassen, maar Nederland is voor de Nederlanders. Er zijn ook extremisten die overtuigd zijn van de blanke suprematie. Deze personen nemen een antidemocratisch standpunt in en streven een racistische samenleving na waarin mensen niet als gelijk worden beschouwd. Dit is in strijd met de democratische rechtsorde.

Bijzonderheden: Aandacht voor extreemrechts op blz 18 en 19

De nieuwe generatie extreemrechts en haar online schaduw

Jaar:
2018
Taal:Aantal blz:
24
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Hoe ziet extreemrechts er vandaag de dag uit, hoe verhouden de verschillende groeperingen zich tot elkaar en welke ideologieën schuilen erachter? Waar ontmoeten leden elkaar, hoe communiceren zij en welke strategieën gebruiken zij om hun gedachtegoed en idealen te verspreiden? Welke nuances en kanttekeningen zijn hierbij te plaatsen?

Zevende rapportage racisme, antisemitisme en extreemrechts geweld in Nederland

INCIDENTEN, AANGIFTES, VERDACHTEN EN AFHANDELING IN 2017
Jaar:
2018
Taal:Aantal blz:
79
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Dit is de zevende rapportage antisemitisme, racisme en extreemrechts geweld in Nederland. De huidige rapportage doet verslag van deze feiten in het jaar 2017 en de ontwikkelingen ten opzichte van de jaren daarvoor. De rapportage is tot stand gekomen in opdracht van de Anne Frank Stichting. De Anne Frank Stichting beheert het Anne Frank Huis en brengt haar levensverhaal wereldwijd onder de aandacht ter bezinning op de gevaren van antisemitisme, racisme en discriminatie en het belang van vrijheid, gelijke rechten en democratie. De Stichting stelt zich onder meer ten doel voorlichting te geven en educatieve activiteiten te verzorgen over discriminatie en mensenrechten, ter bevordering van het goed functioneren van een open, pluriforme, democratische samenleving.
Een belangrijk doel van deze rapportage is input leveren voor de educatieve activiteiten van de Anne Frank Stichting. Verder dient het als periodieke rapportage aan de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Europese Unie (EU).

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 33 t/m 51

Factsheet Extreemrechts in Nederlandse Gemeentes

Update oktober 2018
Jaar:
2018
Taal:Aantal blz:
56
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Voor u ligt de actualisering van de ‘factsheet extreemrechts in Nederlandse gemeentes’ uit oktober 2018, waarin een actueel beeld wordt geschetst van de in Nederland actieve extreemrechtse organisaties. Deze factsheet moet inzicht geven in de omvang, regionale spreiding, betekenis en betrokkenheid bij geweldsincidenten van de verschillende extreemrechtse organisaties in Nederland.
De samenstelling van de lijst met organisaties en de gepresenteerde feiten over deze organisaties zijn verzameld in het kader van het Monitorproject Racisme, Antisemitisme en Extreemrechts Geweld in Nederland.

De golfbewegingen van rechts-extremistisch geweld in West-Europa

Aard, ernst en omvang van de rechts-extremistische geweldsdreiging in West-Europa, inclusief Nederland
Jaar:
2018
Taal:Aantal blz:
40
Soort Uitgave:
Beschrijving:

De NCTV heeft over de rechts-extremistische geweldsdreiging gepubliceerd sinds de verschijning van het eerste Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) in 2005. Hierbij wordt breed gekeken
naar alle dreigingsontwikkelingen die in potentie kunnen leiden tot terroristisch geweld. De geschiedenis, maar ook de actualiteit, toonden aan dat terroristisch geweld niet beperkt blijft tot
jihadisme. Ook in de Nationale Contraterrorisme Strategie 2016-2020 staat dat rechts-extremisme de bijzondere aandacht heeft van de NCTV.1 Het rechts-extremisme raakte niettemin in de
beeldvorming vaak ondergesneeuwd door het jihadisme. Dit is in belangrijke mate ook begrijpelijk omdat de jihadistische geweldsdreiging, in ieder geval in Nederland, het laatste decennium de
bepalende factor is geweest in het dreigingsbeeld terrorisme.
De NCTV publiceerde om deze reden de laatste jaren ook diverse fenomeenstudies op het vlak van jihadisme (bijvoorbeeld ‘Minderjarigen bij ISIS’ uit 2017). Nieuwe binnenlandse en buitenlandse gebeurtenissen en ontwikkelingen op het vlak van rechts-extremisme en rechts-terrorisme zorgen ervoor dat het fenomeen de laatste jaren aan relevantie heeft gewonnen voor het dreigingsbeeld.

aivd

Rechts-extremisme in Nederland

Een fenomeen in beweging
Jaar:
2018
Taal:Aantal blz:
21
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Gedurende een aantal decennia werd het rechts-extremisme in Nederland gekenmerkt door een neonazistisch, fascistisch en antisemitisch gedachtegoed. In de afgelopen jaren is dit veranderd; neonazi’s vormen nog slechts een marginale groep en andere vormen van rechts-extremisme zijn hiervoor in de plaats gekomen.
Anti-islamgedachtegoed naar de voorgrond De belangrijkste ideologische drijfveer die in de afgelopen jaren steeds meer naar voren is gekomen voor groepen en personen binnen de rechts-extremistische beweging is het anti-islamstandpunt. Deze ontwikkeling begon vanaf 2014 duidelijke vormen aan te nemen als gevolg van twee gebeurtenissen:
• het uitroepen van het kalifaat door ISIS en de reeks van jihadistisch terroristische aanslagen in West-Europa die daarop volgde;
• de vluchtelingenstroom die in de loop van 2015 op gang kwam naar Europa en Nederland.
Al langer bestaande groepen in de rechts-extremistische scene in Nederland, zoals de Nederlandse Volks-Unie (NVU), grepen de opkomst van ISIS en de vluchtelingenstroom aan om zich te profileren en zo een breder publiek te bereiken. Ze deden dit onder meer door anti-ISIS demonstraties of demonstraties bij asielzoekerscentra te organiseren. Gelijktijdig ontstond een verscheidenheid aan nieuwe initiatieven. Voorbeelden hiervan zijn Demonstranten tegen Gemeenten (DTG) en United We Stand Holland (UWS). Ook zag de AIVD een toename van
rechts-extremistische uitingen op internet gericht tegen moslims en asielzoekers.

Toen in 2016 de instroom van migranten stagneerde, verdwenen veel van bovengenoemde initiatieven weer. Niettemin bleef het anti-islamgedachtegoed de boventoon voeren. Er wordt daarbij nauwelijks onderscheid gemaakt tussen anti-islam- en anti-migratieretoriek. Migranten zijn moslims, zo lijkt de redenatie.
De personen die zich aangetrokken voelen tot de anti-islamretoriek hebben voor een groot deel geen historie in het rechts-extremisme. Traditionele rechts-extremistische thema’s zoals antisemitisme en Hitlerverheerlijking komen binnen deze groep daarom niet veel voor. Wanneer hier wel sprake van is, wordt er soms om opportunistische redenen voor gekozen dit niet uit te dragen.

Lees verder in de publicatie.

Zie onze reactie op deze publicatie op https://twitter.com/Kafkanet/status/1047229307377131520

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 47

Jaar:
2018
Taal:Aantal blz:
10
Soort Uitgave:
Beschrijving:

De extreemrechtse geweldsdreiging in Nederland blijft relatief beperkt. Anders dan in omliggende landen in Europa en vooral Duitsland, zijn er in Nederland geen aanwijzingen voor rechtsterroristische structuren of groeperingen. Potentieel ernstig extreemrechts geweld is voornamelijk voorstelbaar uit de hoek van eenlingen of snel geradicaliseerde groepjes. Nadrukkelijke uitzondering op de stagnerende groei is de racistische groepering Erkenbrand. Deze groep trekt steeds meer geïnteresseerden, wat mede blijkt uit de aanwezigheid van meer dan tweehonderd personen bij het jaarlijkse congres. Vanwege het antidemocratische gedachtegoed bij Erkenbrand gaat er van deze groepering
een gevaar uit voor de democratische rechtsorde. Bij diverse aanhangers van Erkenbrand leven ideeën van een op handen zijnde rassenoorlog (zoals bij meer radicale groepen). Hoewel de nadruk bij de organisatie ligt op het houden van radicale lezingen, kan verdere radicalisering plaatsvinden. Met de alt right beweging en Erkenbrand als Nederlandse exponent daarvan, is het antisemitisme in extreemrechtse kringen weer terug van (nooit helemaal) weggeweest.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 7

Zesde rapportage racisme, antisemitisme en extreemrechts geweld in Nederland

INCIDENTEN, AANGIFTES, VERDACHTEN EN AFHANDELING IN 2016
Jaar:
2017
Taal:Aantal blz:
73
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Deze zesde rapportage antisemitisme, racisme en extreemrechts geweld in Nederland, doet verslag van deze feiten in het jaar 2016, en de ontwikkelingen ten opzichte van de jaren daarvoor. De rapportage is tot stand gekomen in opdracht van de Anne Frank Stichting. De Anne Frank Stichting beheert het Anne Frank Huis en brengt haar levensverhaal wereldwijd onder de aandacht ter bezinning op de gevaren van antisemitisme, racisme en discriminatie en het belang van vrijheid, gelijke rechten en democratie. De Stichting stelt zich onder meer ten doel voorlichting te geven en educatieve activiteiten te verzorgen over discriminatie en mensenrechten, ter bevordering van het goed functioneren
van een open, pluriforme, democratische samenleving. Een belangrijk doel van deze rapportage is input leveren voor de educatieve activiteiten van de Anne Frank Stichting. Verder dient het als periodieke rapportage aan de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Europese Unie (EU).

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 35-50

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 46

Jaar:
2017
Taal:Aantal blz:
10
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Geregeld vinden in Nederland vernielingen en bekladdingen plaats bij/van moskeeën en islamitische scholen. Ook zijn er voorbeelden van moskeeën die met dreigbrieven worden geïntimideerd, zoals in juni de AsSoennah moskee in Den Haag. De meest zichtbare manifestatie van extreemrechts wordt in Nederland bepaald door groepen als Pegida, Identitair Verzet (ID-Verzet) en in toenemende mate Erkenbrand. De genoemde groeperingen kenmerken zich door extreemrechts gedachtegoed, maar hanteren geen gewelddadige methodes om hun doelen te bereiken.
Zorgelijk is wel de toegenomen radicale koers van Pegida gedurende het laatste jaar. Dit komt tot uiting door de verbreding van de focus op het ageren tegen de islam, moslims en asielzoekers in zijn algemeenheid. Ook werkt de groep in Nederland inmiddels samen met rechts-extremistische organisaties uit het buitenland zoals HoGeSa (Hooligans gegen Salafismus) uit Duitsland.

ID-verzet heeft in deze DTNperiode gekozen voor het tijdelijk bezetten van islamitische objecten, zoals de salafistische Cornelius Hagaschool en een moskee in aanbouw in Venlo. ID-Verzet blijft echter, anders dan andere identitaire groepen in Europa, beperkt in omvang. Ook blijven er zorgen over Erkenbrand. De groepering werkt online en offline aan het verder uitbreiden van het aantal volgelingen van hun racialistische leer.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 7

Factsheet Extreemrechts in Nederlandse Gemeentes

Update Maart 2017
Jaar:
2017
Taal:Aantal blz:
42
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Voor u ligt de actualisering van de ‘factsheet extreemrechts in Nederlandse gemeentes’ uit maart 2017, waarin een actueel beeld wordt geschetst van de in Nederland actieve extreemrechtse organisaties. Deze factsheet moet inzicht geven in de omvang, regionale spreiding, betekenis en betrokkenheid bij geweldsincidenten van de verschillende extreemrechtse organisaties in Nederland. De samenstelling van de lijst met organisaties en de gepresenteerde feiten over deze organisaties zijn verzameld in het kader van het Monitorproject Racisme, Antisemitisme en Extreemrechts Geweld in Nederland.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 44

Jaar:
2017
Taal:Aantal blz:
10
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Voorstelbaarheid rechts-terrorisme
Hoewel jihadisme de bepalende dreigingsrichting is voor Nederland, zijn nieuwe aanslagen uit rechts-terroristische hoek eveneens voorstelbaar, mede gelet op de stroom van haat jegens moslims en asielzoekers die vooral op het internet waarneembaar is. Er zijn echter geen aanwijzingen voor nieuwe aanslagen uit deze hoek. De afgelopen DTN-periode werden voor het eerst in de Nederlandse rechtsgeschiedenis personen met een rechts-extremistische achtergrond voor terrorisme veroordeeld. In februari 2016 werd door hen een brandbom gegooid naar een moskee in Enschede. De voorstelbare dreiging uit deze hoek komt hoofdzakelijk van gewelddadige eenlingen of kleine, snel geradicaliseerde groepjes.

(…)

Rechts -terrorisme en links-terrorisme
Diverse westerse landen hebben te kampen met een significante dreiging vanuit rechts-terroristische hoek. Hierbij zijn asielzoekers, moslims en joden de meest gekozen doelwitten. De aanslag op een islamitisch cultureel centrum in Quebec in januari 2017 door een 27-jarige man kostte aan zes personen het leven. De aanslag in Canada illustreert dat ernstige geweldsdreiging vanuit rechts-terroristische hoek vooral komt van (ongekende) gewelddadige eenlingen. Binnen het rechts-terrorisme is een aanslag door een eenling een klassieke modus operandi die vooral in de VS actief wordt aangemoedigd.

(…)

5. Extremisme, radicalisering en polarisatie
Extreemrechts (activisme, binnen de wet) en rechts-extremisme (buitenwettelijk)
De laatste jaren zijn de pijlen van extreemrechtse en rechts-extremistische groepen en personen in Nederland vooral gericht op de islam en moslims, asielzoekers en ideologische
tegenstanders. Deze focus wordt in belangrijke mate bepaald door de toename van het aantal asielzoekers in 2015 en de structurele terroristische dreiging van jihadisten. Gelet op de stroom van haat tegen moslims en asielzoekers die vooral op het internet waarneembaar is, blijft er een omvangrijke voedingsbodem bestaan voor potentieel nieuw geweld door eenlingen of door kleine, snel geradicaliseerde groepjes zoals de groep die een aanslag pleegde op een moskee in Enschede (februari 2016).
In aanloop naar de Sinterklaasintocht in Maassluis op 12 november 2016 was er informatie dat rechts-extremisten de gewelddadige confrontatie wilden zoeken met extreemlinkse en anti-Zwarte Piet actievoerders. Opvallend is tevens de oprichting van de xenofoob-nationalistische groepering Erkenbrand. Deze groepering tracht mee te liften op het succes van de alt-right beweging in de Verenigde Staten. Voor het eerst in decennia is daarmee in Nederland een extreemrechtse groepering actief waarvan een groot aantal sympathisanten hoger opgeleid is. In sommige gevallen lijkt de dreiging uit deze hoek soms groter dan die daadwerkelijk is. De eerder aangekondigde burgerwachten zoals die van Soldiers of Odin of DSDA zijn niet tot nauwelijks actief in de openbare ruimte. Wel zijn zij op het internet actief aanwezig, waar diverse personen openlijk instemmen met hun denkbeelden.

(…)

Polarisatie
De verkiezingsperiode is zonder grote incidenten verlopen. Deze periode was op voorhand risicovol omdat er, bovenop het gepolariseerde klimaat, sprake kon zijn van verhit publiek en politiek debat waarbij het gevoel kan ontstaan dat gewelddadige actie vereist is om een gepercipieerd gevaar te stoppen. Dit laatste heeft zich niet voorgedaan in de verkiezingsperiode. Veel van de heftige debatten in Nederland centreren zich rondom de islam, Turkije, de Europese Unie en de nieuw aangetreden Amerikaanse regering.
In aanloop naar de verkiezingen in Nederland viel in de afgelopen DTN-periode kritiek op de uitspraak in de rechtszaak tegen PVV-voorman Wilders op. Wilders werd in december 2016 schuldig bevonden aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. De uitspraak leidde op sociale media tot felle debatten tussen voor- en tegenstanders van de
veroordeling. Het op voorhand uitsluiten van partijen als mogelijke regeringscoalitiepartner, leidde in aanloop naar de verkiezingen eveneens tot veel debat tussen voor- en tegenstanders. Tegenstanders beschouwen deze uitsluiting als ondemocratisch. Een andere trend is de populariteit van populistische partijen in verschillende westerse landen die zeer kritisch staan tegenover de islam en migranten. Het al genoemde inreisverbod van de nieuwe Amerikaanse regering was aanleiding voor demonstraties, onrust en angstgevoelens onder verschillende groepen Nederlanders, onder wie moslims. Gewelddadige incidenten met mogelijk een anti-moslimmotief bij moskeeën en islamitische scholen
voeden deze onrust verder.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 4, 7 en 8

Factsheet Extreemrechts in Nederlandse Gemeentes

Jaar:
2016
Taal:Aantal blz:
34
Soort Uitgave:
Beschrijving:

Voor u ligt de eerste actualisering van de ‘factsheet extreemrechts in Nederlandse gemeentes’, waarin een actueel beeld wordt geschetst van de in Nederland actieve extreemrechtse organisaties. Deze factsheet moet inzicht geven in de omvang, regionale spreiding, betekenis en betrok- kenheid bij geweldsincidenten van de  verschillende extreemrechtse organisaties in Nederland. De samenstelling van de lijst met organisaties en de gepresenteerde feiten over deze organisaties zijn verza- meld in het kader van het Monitorproject Racisme, Antisemitisme en Extreemrechts Geweld in Nederland . De keuze om bepaalde organisaties wel en niet op te nemen volgt de defnitie en afbakening die binnen dat project wordt gehanteerd. Deze factsheet is in opdracht van de Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS)  van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid geschreven. De verant- woordelijkheid voor de inhoud ligt bij de auteur.