Rapporten

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Dominique Burggraaff, Gijs van Beek, O. Cauberghs, Ron van Wonderen, S. Ganpat, Verwey-Jonker Instituut

Beschrijving:

De commissie heeft bij tien van de achttien onderzochte partijprogramma’s voor-
stellen aangetroffen die de toets aan de minimumnormen van de rechtsstaat niet
doorstaan. Bij de vorige verkiezingen in 2021 scoorden zeven van de veertien on-
derzochte partijprogramma’s één of meer rode vlaggen.
De diskwalificatie rood betreft met name voorstellen op het vlak van immigra-
tie en asiel, zoals bijvoorbeeld het hanteren van zogeheten asielquota, doch ook
het opleggen van zwaardere minimumstraffen, die de onafhankelijkheid van de
rechter om op maat in individuele gevallen recht te spreken aantasten. Een aantal
voorstellen kreeg eveneens rood omdat deze openlijk discrimineren ten opzichte
van bepaalde groepen burgers of hen de toegang tot de rechter wordt ontzegd of
belemmerd.
Echter, is er ook tijdens de analyse van de verkiezingsprogramma’s bij de commis-
sie een beeld ontstaan van toenemende aandacht bij het merendeel van de partij-
en voor een verdere aanpassing en versterking van de democratische legitimatie
van het bestuur. Diverse partijen doen een voorzet om niet langer meer wantrou-
wen, maar juist vertrouwen uitgangspunt van overheidshandelen te laten zijn. Een
overheid met een menselijk gezicht geldt als één van de lijnen die de verschillende
verkiezingsprogramma’s aan elkaar bindt, waarbij ook wordt teruggekeken naar de
toeslagenaffaire en de gang van zaken rond de gaswinning in Groningen.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Rechtsextremisme op sociale mediaplatforms?

Ontwikkelingspaden en handelingsperspectieven

Auteurs:

Jaar:

2023

Taal:

Aantal blz:

162

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Bevindingen op hoofdlijnen
Dit onderzoek heeft in kaart gebracht wat verschillende ontwikkelingspaden
van rechtsextremistische radicalisering zijn en wat hierbij de rol is van
sociale mediaplatforms, met daarbij specifieke aandacht voor de werking van
aanbevelingsalgoritmen. Ook is gekeken naar de rol van de offline context in
ontwikkelingspaden van rechtsextremistische radicalisering. Op basis van
de bevindingen zijn mogelijke haalbare handelingsperspectieven beschreven
voor de overheid om rechtsextremistische radicalisering via online platforms
te voorkomen.
De belangrijkste bevindingen van het onderzoek zijn de volgende:
z Een groot aantal risicofactoren op individueel-, groeps- en samenle-
vingsniveau dragen bij aan het ontstaan van radicaliseringsprocessen.
Ontwikkelingspaden van radicalisering zijn uiterst complex, waarbij zowel
online als offline factoren een rol spelen en op elkaar inwerken. Om de
invloed van de online context op extremistische overtuigingen te kunnen
begrijpen, dient te worden gekeken naar deze wisselwerking.
z De rol van aanbevelingsalgoritmen bij rechtsextremistische radicalisering
binnen de online context is volgens recent wetenschappelijk onderzoek
beperkt. Persoonlijke keuzen van gebruikers zijn minstens zo belang-
rijk, zoals het delen van links naar extremistische content; het abon-
neren / volgen van bepaalde kanalen op sociale mediaplatforms en op
die manier selectief geconfronteerd worden met meer extreme content;
het ontmoeten van gelijkgestemden in echokamers; en persoonlijk surf/
zoekgedrag. Mensen gaan uit zichzelf op zoek naar extremere content en
voeren hiertoe doelbewust bepaalde zoektermen in, of klikken door op de
meer extreme aanbevelingen.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Anti-institutioneelextremisme in Nederland

Een ernstige dreiging voor de democratische rechtsorde?

Auteur:

Jaar:

2023

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Over de relatie met extreemrechts staat beschreven:

2.3 Overlap met andere (extremistische) groeperingen
Het anti-institutioneel-extremisme is geen onderdeel van het rechts-extremisme, of andersom. Hoewel er veel overlap bestaat tussen beide bewegingen qua vijandigheid tegen de huidige overheid en instituties, gebaseerd op gelijksoortige onderliggende narratieven, ziet de AIVD het als twee verschillende bewegingen. Het grootste verschil zit hem in de manier waarop ‘de eigen groep’ wordt gezien. De rechts-extremist zet zich in eerste instantie in voor het ‘witte ras’ dat als superieur wordt beschouwd. Dominant binnen het rechts-extremisme in Nederland is de zogeheten ‘omvolkings-complottheorie’ waarin rechts-extremisten veronderstellen dat er sprake is van een joodse elite die bewust massamigratie faciliteert om het ‘witte ras’ te verzwakken. Door deze massamigratie zou het aandeel witte mensen in Nederland afnemen waardoor de zogenaamde witte identiteit wordt verdrongen. De overheid zou daarbij in opdracht van deze joodse elite handelen.Anti-institutioneel-extremisten zetten zich in voor het volk als geheel en zien thema’s als migratiebeleid als nieuw bewijs dat de ‘kwaadaardige elite’ het volk wil onderdrukken, maar zien deze onderdrukking ook in een scala aan andere thema’s. Anti-institutioneel-extremisten zijn niet per definitie antisemitisch, ook zien zij het ‘witte ras’ niet als superieur. Hoewel veel boodschappen die door anti-institutioneel-extremisten worden aangehaald een antisemitische oorsprong hebben, met verhalen dat de elite bestaat uit families zoals de Rothschilds, worden er zelden expliciet antisemitische uitspraken gedaan. Er wordt over het algemeen verwezen naar de elite, zonder hierbij naar ‘de Joden’ te verwijzen. De AIVD acht het waarschijnlijk dat veel aanhangers van het narratief over een ‘kwaadaardige elite’ niet bekend zijn met de antisemitische oorsprong van veel complotten. Het anti-institutioneel-extremistische narratief kan dan ook in potentie een etnisch en politiek veel diverser publiek aanspreken. Dit kan het rechts-extremistisch narratief minder omdat rechts-extremisten het zogenaamde witte ras willen beschermen en zich afzetten tegen andere ‘rassen’. Maar doordat thema’s zoals de energieprijzen, immigratie en het tekort aan woningen volgens beide groeperingen de schuld zijn van de overheid en instituties, kunnen beide zich goed vinden in het narratief over een ‘kwaadaardige elite’. Het narratief is erg wendbaar en verschillende soorten groeperingen haken aan naargelang het thema hen aanspreekt. Deze gezamenlijke afkeer van de overheid en instituties, en het geloof in een complot van een machtige elite die op de achtergrond de dienst uitmaakt, verenigt hen. Waar deze groepen overlappen, worden wel antisemitische uitspraken gedaan, waarbij verwezen wordt naar bekende antisemitische elementen van boodschappen. Ook maken rechts-extremistische groeperingen opportunistisch gebruik van thema’s en acties vanuit anti-institutioneel-extremisten om zelf een groter publiek en normalisering van hun eigen boodschap te bereiken.
Tegelijkertijd zijn er thema’s die bij beide groeperingen op een tegengestelde manier spelen. Op bijvoorbeeld het gebied van klimaat verschillen anti-institutioneel-extremisten duidelijk van ten minste een aantal rechts-extremistische groepen. Waar anti-institutionele groepen het klimaatbeleid zien als manier van de ‘kwaadaardige elite’ om het volk te onderdrukken, vindt een klein deel van de rechts-extremisten verduurzaming van de landbouw een belangrijk onderdeel binnen het nationalisme, waar zorgvuldig met de natuur wordt omgegaan. Een ander deel van de rechts-extremisten stelt dat de ecologische crisis massa-immigratie in de hand werkt. Overheden en multinationals zijn volgens hen de veroorzakers van deze ecologische crisis. Ook over hoe de wereld eruit zou moeten zien zonder de huidige ‘kwaadaardige elite’, verschillen rechts-extremisten en anti-institutioneel-extremisten van inzicht. Anti-institutioneel-extremisten willen de ‘kwaadaardige elite’ in eerste instantie omverwerpen, zonder samenhangend beeld van wat er daarna zou moeten gebeuren. Rechts-extremisten willen naar een nieuw systeem toewerken, waarbinnen zij meer invloed hebben, om zo toe te werken naar een maatschappij waarin het ‘witte ras’ en hun manier van leven beschermd worden.

Behalve de overlap met rechts-extremisme, zijn er enige, meer verrassende, signalen dat enkele aanjagers binnen het islamitisch-extremisme interesse tonen in het narratief over een ‘kwaadaardige elite’. Ook andersom is er vanuit anti-institutionele aanjagers interesse getoond in meer conservatieve opvattingen van de islam. Zij kunnen elkaar, net als de rechts-extremisten, waarschijnlijk vinden in hun gedeelde anti-institutioneel sentiment en conservatieve waarden.Hoewel er enige overlap zit met een aantal links-extremistische stromingen voor wat betreft hun ideeën over bijvoorbeeld de rol van de overheid, is er weinig samenwerking zichtbaar.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 58

Auteur:

Jaar:

2023

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme
De terroristische dreiging vanuit rechts-terroristische bewegingen, zoals het accelerationisme, is onveranderd. De omvang van de beweging is echter niet gegroeid en de zeer verontrustende uitingen op het internet hebben zich in Nederland vooralsnog niet vertaald naar daadwerkelijke aanslagen. Wel is het zorgelijk dat enkele honderden jonge Nederlanders online actief rechts-terroristisch gedachtegoed verspreiden en daders van terroristische aanslagen vereren. Daarnaast bestaan er zorgen over een verdere normalisering van rechts-extremistisch gedachtegoed in het maatschappelijke en politieke domein.

(…)

Koranvernielingen zetten Nederland op radar jihadistische organisaties
Mondiale jihadistische organisaties beschouwen Nederland al langer als legitiem doelwit voor een aanslag. Als gevolg van recente koranvernielingen in ons land (zie kader Koranvernielingen in Nederland en Zweden) is Nederland echter nog nadrukkelijker in beeld gekomen. Verscheidene pro-ISIS kanalen hebben via sociale media opgeroepen tot vergeldingsacties tegen westerse landen, waaronder expliciet Zweden en in mindere mate Nederland. Eind januari had een mediaorganisatie verbonden aan ISKP, de Afghaanse tak van ISIS, naar aanleiding van de koranvernielingen dreigementen geuit tegen ‘ongelovigen’. Nederland werd daarin specifiek genoemd als doelwit. In een eind februari 2023 verschenen videoproductie komt de voorman van de anti-islambeweging Pegida in beeld. Ook verscheen in het Engelstalige magazine van ISKP een poster met daarin de Nederlandse en Zweedse vlag verwerkt en de oproep om aanslagen te plegen op onder meer winkels, politieagenten en muziekconcerten.
Het bleken geen loze dreigementen. Begin februari werden in Istanboel twintig personen verbonden aan ISKP gearresteerd wegens aanslagplannen op diplomatieke posten van westerse landen, waaronder het Nederlandse en Zweedse consulaat in Istanboel, en op kerken en synagogen. Turkse media meldden dat de Turkse inlichtingendienst vreesde dat ISKP haar aanhangers in Turkije opdracht had gegeven de aanslagen te plegen als vergelding voor koranvernielingen in Zweden en Nederland. Negen westerse landen, waaronder Nederland, Zweden en de Verenigde Staten, hadden vanwege de spanningen en toegenomen dreiging de week ervoor hun consulaten in Istanboel voor enige tijd gesloten.
Zweden sloot op 11 april uit veiligheidsoverwegingen ook zijn ambassade in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. In Zweden zelf werden op 4 april 2023 vijf mannen aangehouden op verdenking van het voorbereiden van een terroristische aanslag. Volgens de Zweedse veiligheidsdienst hebben de potentiële aanslagplegers banden met internationale ISIS-netwerken via groepen op Facebook. In deze groepen zaten ISIS-strijders en werd geld ingezameld voor de terroristische organisatie. Sinds de koranverbranding van januari zou er in Zweden sprake zijn van meerdere concrete aanslagdreigingen. Uit angst voor nieuwe terroristische aanslagen voerde de Zweedse politie onder andere de beveiliging op van symbolisch belangrijke objecten. In Zweden blijft het dreigingsniveau voorlopig onveranderd op 3 (op een schaal van 5).
Jihadistische organisaties halen vaker expliciet landen aan in hun terroristische propaganda. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dit niet altijd leidt tot een toename van het aantal aanslagen in die landen. De aanslagdreiging in Istanboel en in Zweden toont net als de aanslagen op de redactie van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo evenwel aan dat jihadistische organisaties zich bij hun keuze voor een doelwit kunnen laten leiden door incidenten in het Westen, die door hen opgevat worden als godslastering.
Terroristische groeperingen grijpen de ervaren godslastering bovendien aan om hun terroristische boodschap te versterken en het gebruik van geweld te rechtvaardigen. Op deze manier proberen ze geradicaliseerde individuen in Europa te inspireren tot het plegen van een aanslag zonder daarbij zelf actief voorbereidingen te hoeven treffen. Daders van aanslagen in reactie op ervaren godslastering zijn in de meeste gevallen niet verbonden aan terroristische groeperingen, maar beweren doorgaans te handelen uit persoonlijke overtuiging. Aanslagen uit het verleden tonen aan dat moslims van verschillende religieuze oriëntatie (soennitisch, sjiitisch, salafistisch, soefistisch) vatbaar kunnen zijn voor oproepen tot vergelding, zelfs als die jaren geleden zijn gedaan. Zo stak in augustus 2022 een man de Brits-Indiase schrijver Salman Rushdie meerdere malen tijdens een lezing. De dader had zich mogelijk laten inspireren door het doodsvonnis van Rushdie dat de geestelijk leider van Iran, Ayatollah Khomeini, in 1989 had uitgesproken na publicatie van het werk De Duivelsverzen. Half april 2023 plaatste een islamitische geestelijke in Pakistan op sociale media een hernieuwde oproep om Geert Wilders te doden. Aanleiding hiervoor was de tekenwedstrijd voor Mohammedcartoons die Wilders in 2018 wilde organiseren.
Op korte termijn draagt de jihadistische propaganda, waarin Nederland expliciet wordt genoemd als land dat zich schuldig maakt aan godslastering, bij aan een verhoogde terroristische dreiging tegen ons land en onze belangen in het buitenland. De dreiging tegen Nederlandse doelwitten in landen waar aan ISIS gelieerde cellen reeds actief zijn, is groter dan in Nederland zelf.

KADER – Koranvernielingen in Nederland en Zweden
Op 22 januari verscheurde de voorman van de anti-islambeweging Pegida een koran tijdens een demonstratie voor het tijdelijke Tweede Kamergebouw in Den Haag. Op 12 februari deed hij hetzelfde tijdens een demonstratie in Utrecht, op 22 maart in Leiden en op 15 april voor het gemeentehuis in Amsterdam. In Zweden verbrandde een Deense anti-islamactivist op 21 januari 2023 een koran voor de Turkse ambassade. In april 2022 verbrandde hij al meerdere korans tijdens een controversiële tour door Zweden, die leidde tot hevige ongeregeldheden in meerdere steden.
In verscheidene islamitische landen hebben de koranvernielingen geleid tot boze reacties en demonstraties tegen onder meer Zweden en Nederland. Woede over ervaren heiligschennis of godslastering wordt in Nederland veelal geventileerd binnen de kaders van de democratische rechtsstaat zoals door demonstraties of petities. In Amsterdam vroeg de Fractievoorzitter van DENK aan de burgemeester om eventuele toekomstige Koranverscheuringen in de stad te verbieden. De landelijke afdeling pleitte voor een nationaal verbod op het verscheuren van heilige boeken.
In het verleden hebben extremistische moslims in westerse landen echter ook aanslagen gepleegd in reactie op godslastering, zoals de aanslag op de redactie van het satirische weekblad Charlie Hebdo (2015). Het bekendste voorbeeld in ons land is de moord op Theo van Gogh in 2004 door een lid van het jihadistische netwerk de Hofstadgroep.

(…)

Rechts-extremistische Dreiging

De rechts-extremistische dreiging, inclusief het rechts-terrorisme, is in de afgelopen jaren diffuser en onvoorspelbaarder geworden. Dat geldt zowel voor Nederland als voor andere westerse landen. Een minderheid van de rechts-extremisten vormt een gewelddadige dreiging. Een ander deel is actief bezig met het normaliseren van hun intolerante gedachtegoed.

Rechts-terrorisme
Geweldsdreiging rechts-terrorisme blijft voorstelbaar
Binnen Nederland komt de voornaamste rechts-extremistische geweldsdreiging van online aanhangers van accelerationistisch en vergelijkbaar rechts-terroristisch gedachtegoed. Het accelerationisme is gebaseerd op de omvolkingstheorie.(1) Aanhangers willen met terroristisch geweld een rassenoorlog bespoedigen, waarmee het huidige politieke bestel kan worden vervangen door een witte etnostaat. Er zijn waarschijnlijk een paar honderd Nederlandstalige aanhangers van deze ideeën. Dit aantal lijkt in het afgelopen jaar niet te zijn toegenomen, maar er is binnen de beweging wel sprake van verloop. Daarnaast trekken meer ervaren deelnemers aan online netwerken zich met een select groepje bekenden terug in besloten appgroepen.
Het Nederlandse rechts-terroristische milieu blijft een lage organisatiegraad kennen. Het gaat met name om vatbare jongens en mannen van dertien tot eind twintig, die vaak een instabiele thuissituatie kennen en soms kampen met psychosociale of psychopathologische problemen. Deze problematiek kan het aangaan van sociale contacten in de fysieke wereld bemoeilijken, waardoor ze op zoek gaan naar digitale aanspraak. Online delen ze een eigen taalgebruik en iconografie, bijvoorbeeld via memes (zie kader Memes als rechts-extremistisch communicatiemiddel).
Nieuwe leden die zich bij onlinegroepen aansluiten halen inspiratie uit ontmantelde organisaties als Atomwaffen Division of The Base, losse extremistische of terroristische tekstfragmenten en de daden van eerdere aanslagplegers. Nederlandse aanhangers van het accelerationisme knippen en plakken vaak stukjes gedachtegoed om hun persoonlijke rechts-terroristische ideologie samen te stellen (zie kader Extremisme onvoorspelbaar door ‘knip-en-plakideologieën’). Sommigen zoeken een passende ideologie bij hun geweldslust. Hun veranderlijke ideologische onderbouwing kan het makkelijker maken om over te stappen van de ene naar de andere onlinegroep, of om van meerdere groepen tegelijkertijd lid te zijn. Omdat uitgewerkte extremistische ideologieën in deze onlinegroepen beperkt aan bod komen, en er vooral oppervlakkige gewelddadige denkbeelden worden gedeeld en aanslagplegers worden geëerd, zijn deze groepen mogelijk toegankelijker voor nieuwe geïnteresseerden.
In Nederland hebben leden uit dit rechts-terroristische onlinemilieu geen terroristische aanslagen gepleegd. Ook wereldwijd blijft het aantal aanslagen uit accelerationistische hoek vooralsnog relatief beperkt, zeker in de afgelopen jaren.

KADER – Memes als rechts-extremistisch communicatiemiddel
Memes zijn binnen rechts-extremistische groepen op het internet populair, omdat ze vaak als grap verpakte extreemrechtse ideeën online in een kort tijdsbestek op een eenvoudige en subtiele manier kunnen verspreiden onder een breder publiek. Het gevolg van dergelijke memes kan zijn dat de inhoud niet meer als problematisch wordt gezien en genormaliseerd wordt in publieke debatten. Rechts-extremisten en –terroristen delen in hun eigen online communities memes met een meer expliciete extremistische inhoud, zoals hun fascinatie voor geweld en wapens, en hun bewondering voor rechts-terroristische aanslagplegers.

Wel worden in Nederland en andere Europese landen steeds meer geradicaliseerde rechts-extremistische jongeren gearresteerd, meestal vanwege (online) opruiing of het verspreiden van terroristische content. Wanneer er toch aanslagplannen worden onderschept, zijn die vaak nog in een vroeg stadium. Dat er steeds meer arrestaties worden verricht betekent niet zozeer dat er meer rechts-terroristische activiteiten plaatsvinden, maar vooral dat veiligheidsdiensten beter zicht hebben op de al langer bestaande dreiging.
Nederland kent historisch gezien weinig rechts-extremistisch geweld (zie kader Grote verschillen in rechts-extremistisch geweld in Europa), maar de Nederlandse aanhangers lijken door hun online activiteiten in een internationale omgeving los te staan van deze geweldloze traditie. Hierdoor is het risico dat ze overgaan tot geweld groter. Tegelijkertijd kan het ontbreken van georganiseerde rechts-extremistische netwerken, die geweldsdaden zouden kunnen faciliteren, weer een dempende werking hebben op de geweldsdreiging. Ten slotte roept de jeugdige leeftijd van de groep de vraag op in hoeverre zij op dit moment in staat zijn om een aanslag met enige complexiteit te plannen (zie kader Rechts-extremistisch geweld in Europa zelden door jongeren).

KADER – Grote verschillen in rechts-extremistisch geweld in Europa
Ondanks de toegenomen aandacht voor rechts-extremisme is er in Europa sinds 1990 sprake van een afname van geweld uit die hoek, waarbij 2021 zelfs een van de minst gewelddadige jaren was – al dan niet vanwege de coronapandemie. Er bestaan grote verschillen in rechts-extremistisch geweld in afzonderlijke Europese landen. In absolute aantallen vindt het meeste geweld plaats in Duitsland, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk, Italië, Griekenland en Spanje. Afgezet tegen het aantal inwoners vindt het meeste geweld plaats in Griekenland en Duitsland, terwijl ook de Scandinavische landen hoog scoren. Nederland kent historisch gezien erg weinig rechts-extremistisch geweld, met slechts enkele bekende geweldsincidenten tussen 2015 en 2022. Verschillen bestaan ook in doelwitkeuzes: waar het geweld in Noord-Europa vooral is gericht tegen etnische en religieuze minderheden, worden in Zuid-Europa juist politieke tegenstanders zoals antifascisten aangevallen.

KADER – Rechts-extremistisch geweld in Europa zelden door jongeren
Het meeste rechts-extremistisch geweld binnen Europa is van andere aard dan de aanslagen waarover accelerationisten online fantaseren. Grootschalige of voorbereide aanslagen als in Bratislava in 2022 blijven uitzonderingen. Volgens het Noorse wetenschappelijke onderzoeksbureau C-Rex waren bij de 26 extreemrechtse aanslagen in West-Europa met dodelijke afloop tussen 2015 en 2022 slechts vijf daders jonger dan 25 jaar betrokken, van wie er één minderjarig was. Maarliefst twaalf daders waren boven de veertig. Terwijl met name jongeren online terroristische content verspreiden, zijn de daadwerkelijke aanslagplegers in Europa vaak een stuk ouder.
Op vrijdag 23 december 2022 schoot een Franse man van 69 drie Koerden dood in Parijs. Daarnaast raakten drie personen zwaargewond. Hij verklaarde een ‘pathologische haat’ te hebben jegens buitenlanders en koesterde specifieke wrok tegen de Koerdische gemeenschap. In 2021 verwondde dezelfde man met een sabel ook al enkele mensen bij een vluchtelingenkamp. In afwachting van zijn proces verblijft hij in een psychiatrische instelling. De Franse autoriteiten behandelen de zaak als een haatmisdrijf en niet als terrorisme.
De aanval vertoont overeenkomsten met een aanslag op een migrantencentrum in het Engelse Dover, op 30 oktober 2022. Twee mensen raakten licht gewond nadat een 66-jarige Brit meerdere brandbommen gooide. De man pleegde kort daarna zelfmoord. Ook bij deze aanslag was er waarschijnlijk sprake van psychische of psychosociale problemen. Hoewel deze aanslag aanvankelijk ook niet werd beschouwd als terrorisme, veranderde dat nadat rechts-extremistische berichten van de dader werden aangetroffen op sociale media. Beide aanslagen lijken voort te komen uit een koppeling van diepgewortelde haat tegen buitenlanders of moslims met persoonlijke rancune en tegenslag, negatieve ervaringen met de overheid en soms enkele ideologische componenten.

Het blijft evenwel zorgelijk dat het rechts-terroristische onlinemilieu ook in Nederland aanhangers kent. De aanhangers van dit gedachtegoed, zowel in Nederland als daarbuiten, kunnen zich jarenlang onderdompelen in rabiate content, totdat een los incident hen aanzet tot concreet geweld. Door de internationale ideologische verwevenheid en het online karakter kunnen aanslagen in het ene land potentiële aanslagplegers aan de andere kant van de wereld inspireren tot het plegen van een vergelijkbare daad. De aanslagpleger op een lhbti-bar in Bratislava begin oktober 2022 raakte in eerste instantie geïnspireerd door de aanslag in Christchurch in 2019 en werd door een rechts-terroristische aanslag in het Amerikaanse Buffalo in mei 2022 aangezet om zelf actie te ondernemen. Kopieergedrag wordt binnen het rechts-terroristische onlinemilieu actief gestimuleerd. Dit hoeft niet op korte termijn plaats te vinden: onderzoek toont aan dat rechts-terroristische copycats ruim de tijd kunnen nemen om hun aanslagen te plannen. De daadwerkelijke ideologische, praktische en psychosociale voorbereiding op een aanslag kan lang duren.

Rechts-extremisme

Het rechts-extremistische landschap in Nederland
De alt-rightbeweging vormt samen met de accelerationisten de zogeheten ‘nieuwe generatie’ rechts-extremisten. Aanhangers van deze generatie dragen in tegenstelling tot klassieke rechts-extremisten als neonazi’s geen zichtbare rechts-extremistische symbolen, kleding of kapsels. Daardoor zijn zij in het openbare leven veel minder direct als zodanig herkenbaar. De alt-rightbeweging in Nederland bestond voorheen vaak uit relatief jonge hoogopgeleide mannen. Door onder andere de normalisering van het gedachtegoed en het naar de achtergrond verdwijnen van groeperingen als Erkenbrand is deze samenstelling veranderd naar een meer diverse groep qua leeftijd en opleidingsniveau.
De nieuwe generatie rechts-extremisten streeft, zoals in de vorige paragraaf gesteld, een witte etnostaat na en vreest de ‘omvolking’ van Nederland (en andere Westerse landen). Vaak leggen ze de schuld van de veranderende bevolkingssamenstelling bij de overheid en haar instituties die doelbewust en met een kwaadaardig motief migratie zouden bevorderen. Daarnaast houden ze ook feministen en de lhbti-gemeenschap verantwoordelijk, omdat zij de voortplanting van het witte ras zouden belemmeren. Alt-rightaanhangers zien het gebruik van geweld om op korte termijn een rassenoorlog te ontketenen op dit moment als contraproductief voor de groei van de beweging. De alt-rightbeweging probeert vooral de publieke opinie en de heersende opvattingen in een land te beïnvloeden, al dan niet door deelname aan het democratisch bestel. Door steeds de rand van het toelaatbare op te zoeken en te shockeren zorgen ze ervoor dat extremistisch gedachtegoed steeds verder normaliseert. De grens tussen het accelerationisme en de alt-rightbeweging is met name online vrij diffuus. Binnen de alt-rightbeweging geldt de notie dat geweld ter zelfverdediging mogelijk niet te voorkomen is.
Door culturele en ideologische verschillen, maar ook door onderlinge sociale conflicten, blijft het rechts-extremistische landschap in Nederland gefragmenteerd. Het lukt groepen wel vaker om samen op te trekken, met de omvolkingstheorie als verbindende factor.

Normalisering van rechts-extremistisch gedachtegoed
Het afgelopen halfjaar is het steeds gangbaarder geworden om rechts-extremistisch gedachtegoed uit te dragen. Het openlijk en (vrijwel) kritiekloos bespreken van xenofoob en deels racistisch gedachtegoed is zichtbaar op sociale media, maar ook in het politieke discours, het publieke omroepbestel en het dagelijkse leven.
De geprojecteerde teksten op de Erasmusbrug tijdens de jaarwisseling zijn illustratief voor het streven om de rechts-extremistische beweging te normaliseren (zie kader Extremistische laserprojecties in Nederland). Door de vermenging van activistische en rechts-extremistische uitingen wordt rechts-extremistisch gedachtegoed toegankelijker gemaakt voor een breed publiek. Uit tactische overwegingen benoemen rechts-extremisten niet enkel de eigen ‘etnische superioriteit’, maar benadrukken ze vooral dat de Nederlandse ‘culturele identiteit’ bedreigd wordt door de komst van migranten. Men wijst daarbij bijvoorbeeld op het verdwijnen van ‘tradities’ zoals het uiterlijk van Zwarte Piet. Door in te spelen op de zorgen van een groter deel van de bevolking over het verlies van tradities, cultuur en identiteit, proberen rechts-extremisten grotere groepen gevoelig te maken voor de omvolkingstheorie.

KADER – Extremistische laserprojecties in Nederland
In Nederland vinden er sinds december 2022 laserprojecties plaats met racistische en antisemitische teksten. Deze rechts-extremistische laseracties dienen om propaganda te verspreiden, nieuwe leden aan te trekken en het gedachtegoed verder te normaliseren.
Zo werden in Venlo eind december teksten geprojecteerd op een UWV-gebouw en een winkel. Met oud en nieuw verschenen vervolgens teksten op de Erasmusbrug in Rotterdam tijdens het aftelmoment dat live op tv te zien was. De rechts-extremistische groepering die deze actie heeft opgeëist, lijkt hiermee het startschot te hebben gegeven voor deze nieuwe modus operandi in Nederland, ook wel projection bombing genoemd. Met relatief eenvoudige en goedkope middelen zorgt men voor een groot bereik, zeker wanneer het media-aandacht genereert. Zowel rechtse als linkse actievoerders in het buitenland, met name in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, maken al langer gebruik van dit soort projecties. Vooral een groepje neonazi’s in de VS lijkt ter inspiratie te dienen voor de projecties in Nederland. Sinds de jaarwisseling vonden er in Nederland laserprojecties plaats op het stadskantoor in Alkmaar (18 januari), het Anne Frank Huis in Amsterdam (6 februari), de Hemweg-centrale en een hotel in Amsterdam (rond 14 februari) en het gemeentekantoor in Eindhoven (tijdens carnaval op 20 februari).
Een deel van de projecties is opgeëist door een klein maar radicaal netwerk van nazi-sympathisanten dat nauwe banden onderhoudt met andere extreemrechtse en rechts-extremistische groeperingen. Vanuit deze groep gaat geen geweldsdreiging uit, maar sommige groepsleden nemen wel deel aan Telegramgroepen waar wordt gespeculeerd over het plegen van rechts-extremistische aanslagen. Er zijn meerdere verdachten aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij de projecties.

Het succes van acties van rechts-extremistische groeperingen wordt in grote mate bepaald door de aandacht die de acties opleveren. Voor deze groeperingen geldt dan ook dat elke vorm van publiciteit goede publiciteit is. Maar vergaande provocatie kan doelstellingen ook schaden. Dit is het geval wanneer rechts-extremistische teksten te uitgesproken antisemitisch of racistisch zijn, of bijvoorbeeld wanneer gekozen wordt voor locaties die zeer gevoelig liggen, zoals het Anne Frank Huis.

Voorbereiding op een gewelddadige confrontatie
De alt-rightbeweging tornt aan de grondrechten van groepen in de samenleving en ondermijnt zo de democratische rechtsorde. Waar aanhangers over het algemeen proberen hun extremere en gewelddadige ideeën te verhullen voor het bredere publiek, worden dergelijke uitingen wel in steeds grotere online groepen gedeeld. Ze bestempelen geweld daar als gerechtvaardigd onder het mom van ‘zelfverdediging’ of ‘noodzakelijk kwaad’.
Aanhangers van de alt-rightbeweging bereiden zich op verschillende manieren voor op een in hun ogen onvermijdelijke gewelddadige confrontatie met hun tegenstanders. Soms lijkt dit onschuldig. Zo beoefent men in deze kringen al dan niet gezamenlijk fysieke trainingen om het lichaam te zuiveren en fit te houden, maar ook om gevechtsvaardigheden op te doen. Problematischer wordt het wanneer men wapens probeert te verkrijgen. In DTN 56 is de interesse van rechts-extremisten in 3D-geprinte wapens reeds genoemd. Bij aanhoudingen in februari 2023 (zie kader Extremistische laserprojecties in Nederland) werden bij twee verdachten onder meer een kruisboog en 3D-geprinte kruisboogonderdelen in beslag genomen. Ook houden rechts-extremisten interesse in lidmaatschap van schietverenigingen. Het is bovendien zorgwekkend dat sommigen van hen een baan ambiëren bij Defensie.
De MIVD ziet sinds 2020 toegenomen interesse bij rechts-extremisten om voor de krijgsmacht te werken. Rechts-extremisme zou een bedreiging kunnen vormen voor de inzetbaarheid van de krijgsmacht en voor de democratische rechtsorde.

KADER – Extremisme onvoorspelbaar door ‘knip-en-plakideologieën’
Bij anti-institutioneel extremisten, maar ook bij rechts-extremisten, maken afgebakende ideologieën steeds meer plaats voor individuele knip-en-plakideologieën. Hiervan is sprake wanneer personen losse fragmenten van verschillende extremistische ideologieën samenvoegen tot een eigen persoonlijke overtuiging. Deze flarden gedachtegoed kunnen elkaar aanvullen, maar kunnen soms ook juist met elkaar in tegenspraak lijken. Aanhangers van complottheorieën over een kwaadaardige elite kunnen bijvoorbeeld elementen van rechts-extremisme, incelcultuur, spiritualisme, of christelijk en cultureel traditionalisme in hun ideologie vermengen. De wereldwijde verbondenheid via sociale media en andere online-platformen draagt in belangrijke mate bij aan de vorming van deze knip-en-plakideologieën: vatbare personen vinden in een vrijwel ongelimiteerd aanbod van extremistisch gedachtegoed altijd wel iets dat bij hen past. Zij vormen hun eigen extremistische profiel door uit het ideologisch aanbod juist die elementen te plukken, die de eigen onvrede rechtvaardigen. Ongeacht hun persoonlijke knip-en-plakideologieën delen anti-institutioneel extremisten wel een aantal vaste elementen, zoals het geloof in complottheorieën en een afkeer van de gevestigde orde.
Onduidelijke, veranderende en gemengde denkbeelden gaan vaak samen met persoonlijke grieven, zeer negatieve ervaringen met de overheid en psychische problemen. Dergelijke factoren kunnen sommige personen vatbaarder maken voor extremistisch gedachtegoed. De vermenging van vlagen ideologie met rancune of persoonlijke problematiek maakt het lastiger om extremisme als dusdanig te herkennen, en maakt de dreiging onvoorspelbaarder.

(1) Volgens de omvolkingstheorie veranderen bepaalde groepen, vaak ‘de Joden’ of ‘de linkse elite’, op planmatige wijze de bevolkingssamenstelling van Westerse landen, door witte mensen doelbewust te vervangen door mensen met een andere culturele of etnische achtergrond. Deze extreemrechtse complottheorie is ondergedompeld in antisemitisme en wordt verheerlijkt door rechts-extremistische aanslagplegers als Tarrant en Breivik.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2022

Auteur:

Jaar:

2023

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Dominique Burggraaff, Nienke de Wit, Ron van Wonderen, Timo Peeters, Verwey-Jonker Instituut

Beschrijving:

Over extreemrechts:

1.1 Rechtsterrorisme

• De AIVD heeft in 2022 een aantal keren een mogelijke rechtsterroristische dreiging (helpen) voorkomen.
• De grootste rechtsterroristische dreiging gaat uit van een nieuwe generatie rechtsextremisten, die vooral online met elkaar in contact staat.
• Binnen de hedendaagse rechts-extremistische bewegingen staat antisemitisme centraal.

De dreiging van rechts-terrorisme in Nederland is in 2022 niet verminderd. In de loop van het jaar heeft de AIVD een aantal keer een mogelijke rechts-terroristische dreiging voorkomen door die actief te verstoren. Ook bracht de dienst over het onderwerp vijf ambtsberichten uit aan het Openbaar Ministerie.
De politie arresteerde (onder andere daarop) een aantal mensen op verdenking van activiteiten die aan rechts-terrorisme zijn gelinkt. Bovendien heeft de AIVD meerdere keren collega-diensten in het buitenland op de hoogte gebracht van (mogelijke) dreigingen, zodat zij actie konden ondernemen.
Ontwikkelingen in het buitenland versterken het dreigingsbeeld. Rechts-terroristen pleegden aanslagen in Slowakije (Bratislava) en de VS (Buffalo). En in België en Duitsland arresteerde de politie meerdere rechts-extremisten die een wapenarsenaal hadden aangelegd.
De groep waarvan de grootste rechts-terroristische geweldsdreiging uitgaat is een relatief nieuwe generatie rechts-extremisten, bestaand uit (jonge) mannen, die internationaal online met elkaar in contact staan, in wisselende chatgroepen, kanalen en platforms. Daar praten ze terroristisch geweld goed en verheerlijken dat. De grootste en de meest dominante inspiratiebron voor rechts-terroristisch geweld is het ‘accelerationisme’. Zo genoemd omdat aanhangers een in hun ogen aanstaande rassenstrijd sneller op gang willen brengen. Geweld is daarvoor in hun ogen een goed middel. Van die rassenstrijd verwachten ze een maatschappelijke omwenteling in hun voordeel.
Hoewel de Nederlandse beweging steeds van samenstelling verandert – er komen online profielen bij, en online profielen verdwijnen weer – lijkt de omvang nog steeds uit enkele honderden aanhangers te bestaan. Vergelijkbaar met vorig jaar. Het is lastig te voorspellen welke aanhangers daadwerkelijk terroristisch geweld (willen) gaan gebruiken.
Binnen het hedendaagse rechts-extremisme staat vooral antisemitisme centraal. Rechts-extremisten grijpen soms maatschappelijke veranderingen aan om hun ideologie verder uit te dragen. Zo framen ze demografische veranderingen als een complot van ‘de joodse elite’ om bewust het witte ras te verzwakken.
Hun omvolkingscomplottheorie stelt dat die zogenaamde elite daaraan zou werken door middel van ‘omvolking’, vermenging of vervanging van ‘het witte ras’. Hét instrument daarvoor zou het stimuleren zijn van massa-immigratie, vooral uit islamitische en Afrikaanse landen. Immigranten die in hun ogen gemiddeld meer kinderen zouden krijgen, en een lager IQ zouden hebben. Als dat de witte bevolking voldoende verzwakt of verdund zou hebben, zou ‘de joodse elite’ die vervolgens makkelijker onder de duim kunnen krijgen. Sommige rechts-extremistische groepen verwijten linkse partijen, feministen en de LHBTIQ+-gemeenschap dat zij aan die gepercipieerde ontwikkeling bijdragen – de laatste twee, omdat ze voor minder ‘blank nageslacht’ zouden zorgen.
Onlosmakelijk verbonden aan de dreiging die in 2022 uitging van het accelerationisme in het bijzonder en van de rechts-extremistische beweging in het algemeen, is dat het gedachtegoed vooral online wordt gedeeld, gepropageerd en besproken. Kenmerkend daaraan is in de eerste plaats dat soms moeilijk onderscheid valt te maken tussen de verschillende groepen, groepjes en eenlingen die door elkaar bewegen. Dezelfde profielen kunnen actief zijn in accelerationistische chatgroepen, neonazistische kanalen, in groepen die zich als alt-right identificeren (een verzamelnaam, vanaf 2016 uit de VS overgewaaid, voor een nieuwe generatie witte nationalisten die ‘het blanke ras zuiver willen houden’ – het is geen coherente groep met eensluidende ideeën), en etnonationalistische groepen (groepen die het witte ras de basis vinden voor de nationale identiteit van een land en niet bijvoorbeeld gedeelde waarden of cultuur).
In kanalen die geen terroristische aanslagen lijken voor te staan, kan toch sympathie worden uitgesproken voor de daders, en kan haat en geweld worden genormaliseerd. Hoewel slechts een kleine groep rechts-extremisten voor terroristisch geweld lijkt te zijn, is online het onderscheid tussen voorstanders en tegenstanders van geweld niet altijd duidelijk. In het rechts-extremistische online milieu is de cultuur zo fundamenteel tegendraads, en zijn provocatie en morbide humor zo gewoon, dat het niet vanzelf spreekt wie aanhanger, sympathisant of trol is.
Een tweede kenmerk van het online landschap is hoe boodschappen er worden verpakt en verspreid. Zelden op een manier die voor de argeloze (jonge) kijker of volger herkenbaar rechts-extremistisch is. Maar vaak verpakt als ‘humor’ in plaatjes en memes, die haatdragend zijn tegen één groep in het bijzonder. Bijvoorbeeld LHBTIQ+, feministen, linkse activisten, niet-westerse immigranten, moslims, joden of politici. Zulke plaatjes en memes worden verspreid buiten de eigen kanalen, onder meer in online games, en zijn vaak gericht op jongeren en op een breder publiek. De AIVD ziet de tendens dat gewelddadige propaganda soms al voor volgers zorgt om het geweld alleen. Sommige jonge kijkers zijn vooral gefascineerd door het gebruik van wapens en geweld. De rechts-extremistische ideologie en de haat jegens andere bevolkingsgroepen gaat in een aantal gevallen pas later een rol spelen in het radicaliseringsproces. Jonge mannen, die internationaal met elkaar in contact staan, praten terroristisch geweld goed en verheerlijken dat.

1.2 Rechts-extremisme
• Niet-gewelddadige rechts-extremistische groepen kunnen de democratische rechtsorde van Nederland in gevaar brengen.
• Hun gedachtegoed kan leiden tot radicalisering en staat haaks op de manier waarop Nederland is ingericht.
• Extremistische aanjagers proberen volop mee te liften op maatschappelijke discussies.

Om de democratische rechtsorde te beschermen, onderzoekt de AIVD ook rechts-extremistische groepen die geen terroristische aanslagen voorstaan. Omdat hun gedachtegoed haaks staat op de ideeën die het fundament zijn van de democratische rechtsorde. Als hun beweging substantieel zou worden in omvang of invloed kan dat op termijn het voortbestaan van de democratische rechtsorde in Nederland in gevaar brengen.
Ook kunnen niet-gewelddadige extremistische groepen een voedingsbodem leggen voor radicalisering, door hoe ze aanhangers sociaal en ideologisch vormen.
Individuele aanhangers kunnen uiteindelijk de boodschap van terroristischgeoriënteerde bewegingen omarmen.

De rechts-extremistische beweging in Nederland is divers, en bestaat uit een kleine groep neonazi’s, groepen die vooral anti-islam zijn, zogeheten identitaire groepen (die zeggen te streven naar ‘het behoud van de nationale identiteit’ van ieder land, binnen duidelijke nationale grenzen) en volks- en etnonationalisten.
Wat de groepen ondanks hun verschillen delen, is de omvolkingscomplottheorie. Er zijn dan ook (jongere) aanjagers die hopen dat ze rond dat idee in Europa meer samenwerking op gang kunnen brengen tussen de verschillende rechts-extremistische stromingen, en dat ze zo een grote (internationale) beweging kunnen bouwen.
Technische mogelijkheden en de gedeelde taal en cultuur online maken dat makkelijker dan in het verleden. Toch lukt het vormen van een grote beweging tot nu toe niet zo. Culturele en ideologische verschillen staan dat in de weg.
De grootste dreiging die van niet-gewelddadige rechts-extremistische groepen uitgaat, is dat ze weten te bereiken dat hun extreme ideeën, complotdenken en (verkapt) antisemitisme door veel mensen worden geaccepteerd. Rechts-extremistische aanjagers proberen dan ook volop mee te liften op maatschappelijke onderwerpen. Ze gebruiken bijvoorbeeld de politieke discussie over hoeveel migratie wenselijk is, om (online) elementen van de omvolkingscomplottheorie te
propageren.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Online extreemrechtse radicalisering

Handvatten voor een preventieve aanpak

Auteurs:

Jaar:

2022

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Fleur Valk, Léonie de Jonge, Pieter Nanninga

Beschrijving:

Extreemrechts lijkt bezig aan een voorzichtige opmars in Nederland. Deze
speelt zich met name online af en onderscheidt zich daarom op belangrijke
punten van het ‘traditionele’, op fysieke ontmoetingen geënte extreemrechts.
Er zou zelfs sprake zijn van een “geheel nieuwe generatie rechtsextremisten”
(Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland, nr. 53, 54).
Er zijn meerdere factoren die dit tot een zorgwekkende ontwikkeling maken.
Allereerst kan online radicalisering zich heel snel voltrekken. Vanwege de
anonimiteit die het computerscherm biedt, zijn conversaties binnen chatgroepen
veelal extremer dan in de fysieke sfeer, waarbij nieuwkomers in
dergelijke groepen zich razendsnel conformeren aan de groepsmores – zonder
daarbij te beseffen dat sommige uitspraken voortkomen uit overdrijvingen en/
of stoerdoenerij (Wagenaar, 2021).
Daarnaast biedt het internet toegang tot internationale netwerken, die na
verwijdering vaak weer onder een andere naam opduiken (Hart et al. 2021).
Dit heeft ertoe geleid dat het huidige extreemrechts in Nederland sterk internationaal
georiënteerd is, waarbij vooral de invloed van extreemrechts vanuit
de Verenigde Staten is toegenomen. Dit komt bijvoorbeeld terug in de steun
voor de zogeheten internationale accelerationistische netwerken, waarin wordt
gesproken over zaken zoals het ontketenen van een rassenoorlog door middel
van terroristische aanslagen. Een paar honderd Nederlandse jongeren zouden
onderdeel uitmaken van dergelijke netwerken. De NCTV meldde onlangs dat
het gevaar van een aanslag in Nederland in het geval van extreemrechts met
name in deze hoek schuilt (Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland, nr. 56).

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Fenomeenanalyse Extremisme Noord-Nederland

Auteurs:

Jaar:

2022

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

De afgelopen jaren heeft het extremistische landschap in Nederland zich sterk ontwikkeld. Waar in de publieke beeldvorming de nadruk lang heeft gelegen op het jihadisme, zijn de laatste jaren andere vormen van extremisme sterker op de voorgrond getreden. Sinds de uitbraak van de coronapandemie in 2019 zijn toenemende verharding en verdeeldheid van het maatschappelijke en politieke debat zichtbaar. Antioverheidssentimenten worden explicieter publiekelijk geuit, bijvoorbeeld in relatie tot het corona- en stikstofbeleid. Bovendien lijken meer mensen online te radicaliseren onder invloed van complotdenkers en/of radicaal- en extreemrechtse groeperingen.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 21 - 23 en verder

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 57

Auteur:

Jaar:

2022

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme
Het accelerationisme blijft de voornaamste rechts-extremistische geweldsdreiging. Deze stroming propageert terroristisch geweld als legitiem middel om het ideaal van een witte etnostaat te bereiken. Een van de pijlers binnen het accelerationisme is de zogenoemde omvolkingstheorie, een complottheorie die in Nederland steeds meer onderdeel wordt van het publieke debat. Volgens accelerationisten kan de vermeende omvolking worden tegengegaan met geweld en het bespoedigen van een rassenoorlog. Hoewel accelerationistische aanslagen in Europa tot dusverre weinig zijn voorgekomen en accelerationisten zich vooral online uiten, maakt het inherent gewelddadige gedachtegoed een aanslag vanuit deze stroming voorstelbaar.

(…)

De voornaamste rechts-extremistische geweldsdreiging blijft voortkomen uit het accelerationisme. Net als veel andere rechts-extremistische stromingen is het accelerationisme op de omvolkingstheorie gebaseerd (zie ‘Normalisering van de omvolkingstheorie in Nederland’), waarbij aanhangers van het accelerationisme de nadruk leggen op het bespoedigen van een rassenoorlog. Met deze oorlog willen accelerationisten chaos creëren en het huidige politieke bestel vervangen door een witte nationaalsocialististische etnostaat. Zoals beschreven in eerdere DTN’s beschouwen zij het gebruik van terroristisch geweld als een gerechtvaardigd middel bij het ontketenen van die strijd. Nieuwe accelerationistische publicaties onderschrijven nog maar eens dat aanslagen door alleenhandelende daders en grootschalige aanslagen op vitale infrastructuur, zoals het stroomnetwerk, telecommunicatie en olietransport, moeten bijdragen aan de beoogde ontketening van een rassenoorlog.
Er zijn waarschijnlijk een paar honderd Nederlandstalige aanhangers van dergelijk rechts-terroristisch gedachtegoed. Het aantal Nederlandstalige aanhangers lijkt sinds 2021 niet te zijn toegenomen. Ondanks deze stagnatie kent de beweging wel verloop: sommige personen verlaten accelerationistische netwerken en anderen komen er juist nieuw bij. Het Nederlandstalige rechts-terroristische milieu kent daarnaast een lage organisatiegraad. Van een enkeling gaat een geweldsdreiging uit. Ook het profiel van de aanhangers is ongewijzigd. Het gedachtegoed oefent met name een aantrekkingskracht uit op kwetsbare jongens en mannen van 13 tot 30 jaar oud, die vaak een instabiele thuissituatie kennen en soms kampen met psychosociale problemen of psychopathologische condities, wat het aangaan van sociale contacten bemoeilijkt. Zij komen via internet en online gaming in contact met het gedachtegoed. Het online karakter maakt het lastig om in te schatten wie overgaat tot geweld: zij die online het hardst schreeuwen zijn niet per se diegenen die ook fysiek actie ondernemen.
Online gebruiken Nederlandstalige accelerationisten open en besloten socialemediaplatforms voor communicatie, rekrutering en het delen van propaganda. Het grote bereik van open socialemediaplatforms wordt benut, waarna wordt doorverwezen naar gesloten kanalen. Aldaar hebben accelerationisten meer ruimte om hun gedachtegoed in de meest extreme vorm te ventileren. Ook de trend richting alternatieve end-to-end versleutelde sociale media, zoals Wire en Element (voorheen Riot), gaat door. Dit is in lijn met het groeiende privacy- en veiligheidsbewustzijn van rechts-extremistische bewegingen en bemoeilijkt het zicht van inlichtingen- en veiligheidsdiensten op hun uitingen online. Accelerationisten blijven niet voortdurend op dezelfde socialemediaplatforms, maar bewegen van het ene naar het andere platform. Soms doen zij dit vrijwillig, bijvoorbeeld door de opkomst van geavanceerde platformen. In andere gevallen moeten zij door de contentmoderatie noodgedwongen uitwijken naar andere socialemediaplatforms. Ook komen er regelmatig nieuwe groepen bij terwijl andere verdwijnen.
Buiten het internet komt rechts-terrorisme minder vaak voor dan aanvankelijk werd aangenomen. Aanslagen met een rechts-extremistisch of accelerationistisch motief komen in Europa weinig voor. Dit betekent echter niet dat er van dit gedachtegoed geen dreiging uitgaat, want de mogelijkheid van geweld blijft bestaan. Zo vond in Slowakije begin oktober 2022 een aanslag met accelerationistisch motief plaats, waarbij twee mensen om het leven kwamen (zie paragraaf ‘Rechts-terroristische aanslagen geïnspireerd door accelerationisme en de omvolkingstheorie’). Daarnaast zijn vorig jaar zes personen in Europa aangehouden voor het plannen of voorbereiden van een terroristische aanslag vanuit een dergelijk motief en ook dit jaar zijn opnieuw verschillende accelerationisten gearresteerd, bijvoorbeeld in Engeland, Duitsland en Slowakije.
In oktober werd in Nederland een man veroordeeld wegens opruiing en de online verspreiding van rechts-terroristisch materiaal. De online verspreiding van dergelijk materiaal kan aanzetten tot terroristische misdrijven. Ook de verspreiding van ogenschijnlijk minder opruiende content, bijvoorbeeld in de vorm van zogenaamd humoristische memes, draagt bij aan de verspreiding en normalisering van radicaal gedachtegoed.

Normalisering van de omvolkingstheorie in Nederland
Een overeenkomst tussen het accelerationisme en de meeste andere rechts-extremistische stromingen is het geloof in de omvolkingstheorie. Terroristen legitimeren hun acties ermee, maar de theorie is afkomstig van alt-right. Het is een gegeven dat de demografische samenstelling van westerse landen de afgelopen decennia is gewijzigd, maar aanhangers van de omvolkingstheorie gaan uit van kwade opzet. Volgens de theorie zouden bepaalde groepen, vaak ‘de Joden’ of ‘de linkse elite’, op planmatige wijze de bevolkingssamenstelling van Westerse landen veranderen door witte mensen te vervangen door mensen met een andere culturele of etnische achtergrond. Vanuit de gedachte dat het voortbestaan van het witte ras door een Joodse elite wordt tegengehouden leidt de omvolkingstheorie tot een opleving van antisemitisme. Rechts-extremisten vinden dat de geboortecijfers van witte mensen omhoog moeten en keren zich tevens tegen rassenvermenging, feministen, de lhbti-scene en immigranten. Accelerationisten zien geweld en rassenoorlog als hét antwoord op de veronderstelde omvolking.
Een zorgelijke ontwikkeling is dat de omvolkingstheorie ook in Nederland van de uithoeken van het internet naar meer mainstreamdiscussies is verplaatst. Het openlijk en kritiekloos bespreken van dergelijk xenofoob en deels racistisch gedachtegoed, en andere complottheorieën, draagt bij aan de sociale acceptatie. Uit onderzoek blijkt dat het herhaaldelijk uitdragen van dergelijk gedachtegoed in de media en op sociale media bijdraagt aan verdere normalisering ervan. Daarmee is absoluut niet gezegd dat alle uitdragers van het gedachtegoed ook terroristisch geweld goedkeuren, maar het kan er wel aan bijdragen dat rechts-extremisten zich gelegitimeerd voelen in hun denkbeelden.

Rechts-terroristische aanslagen geïnspireerd door accelerationisme en de omvolkingstheorie
Dit jaar bleek al meermaals dat geweld kan voortkomen uit rechts-extremistische online milieus. Zowel de 18-jarige dader van een aanslag in mei op gekleurde bezoekers van een supermarkt in de Amerikaanse plaats Buffalo (tien doden), als de 19-jarige dader van een aanslag op een lhbti-bar in de Slowaakse hoofdstad Bratislava in oktober (twee doden) deelden rechts-extremistische manifesten waarin zij hun daden rechtvaardigden. De Slowaak, die naar eigen zeggen radicaliseerde op rechts-extremistische internetfora, verwees in zijn manifest naar het accelerationisme, eerdere rechts-terroristische aanslagplegers, mogelijke doelwitten en jodenhaat. Ook de dader van de aanslag in Buffalo vond inspiratie bij eerdere rechts-terroristische aanslagplegers. De Amerikaan deelde beelden van zijn aanslag via een livestream en ook hij publiceerde een lijvig manifest waarin hij zichzelf omschreef als een racist, fascist en antisemiet. Ideologisch baseert de dader van de aanslag in Buffalo zich vooral op de bovengenoemde omvolkingstheorie. Hoewel de dader niet expliciet naar het accelerationisme verwijst staat het idee dat de vermeende omvolking met geweld moet worden gestopt ook in zijn manifest centraal.
Het manifest van de Slowaakse aanslagpleger wordt op accelerationistische en neonazistische kanalen gedeeld en geprezen. Volgens partnerdiensten wordt de aanslag in Buffalo in besloten kanalen van Nederlandse rechtsextremisten verschillend beoordeeld. Klassieke neonazi’s zien weinig in een dergelijke aanslag omdat dit soort aanslagen contraproductief zijn voor hun eigen politieke projecten – waarbij zij zich eveneens op de omvolkingstheorie beroepen. Accelerationisten reageren juist positiever: zij verspreiden grappen en memes en verwijzen naar de dader – net als bij eerdere rechts-terroristische aanslagplegers – als heilige.

Rechts-extremistische groepen komen weer samen
Klassieke rechts-extremisten ontmoeten elkaar weer vaker tijdens fysieke bijeenkomsten. Sinds het wegvallen van de beperkende coronamaatregelen begin 2022 zoeken kleine groepjes neonazi’s en anti-islamdemonstranten elkaar op voor demonstraties, protestacties, stickeracties, fysieke trainingen of gezamenlijke activiteiten als wandelingen en borrels. Enkele tientallen Nederlanders bezochten daarnaast extreemrechtse evenementen in België, Duitsland en Hongarije en hebben contact met gelijkgestemden in Scandinavië. Daarnaast laten gekende en nieuwe rechts-extremistische groepjes online en via zichtbare uitingen in de publieke ruimte van zich horen. Het animo voor de gekende rechts-extremistische groeperingen in Nederland blijft beperkt en er gaat geen directe geweldsdreiging van uit. Wel kan sprake zijn van intimidatie van tegenstanders.
De dreiging van het klassieke rechts-extremistische gedachtegoed uit zich met name in de ondermijning van de democratische rechtsorde en in de aantasting van de rechtsstaat en de sociale cohesie in de samenleving. De normalisering van de omvolkingstheorie is daar een voorbeeld van. Rechts-extremisten dragen zulk gedachtegoed actief uit en hebben online en offline bereik. Gedachtegoed over bijvoorbeeld de stichting van een witte etnostaat tornt aan de grondrechten van groepen in de samenleving. Rechts-extremistisch gedachtegoed kan zich ook verspreiden via aansluiting bij andere protesten. Zo leidde eerdere aansluitingen bij het radicale deel van het coronaprotest en complotdenkers tot een vermenging van discoursen. Het is inmiddels soms lastig om rechts-extremisten te onderscheiden van anti-overheidsextremisten: er is sprake van een amorfe groep, waarbij onduidelijke, veranderende en gemengde denkbeelden vaak samengaan met persoonlijke grieven en psychische problemen.

Rechts-extremistische interesse voor een baan bij Defensie houdt aan
In 2020 constateerde Defensie een toegenomen interesse van rechts-extremistische jongeren voor een carrière binnen de Nederlandse krijgsmacht, zoals ook in het vorige DTN werd beschreven. Ze denken dat de krijgsmacht goed aansluit bij hun visie op mannelijkheid, strijd en zelfredzaamheid. Een deel van deze rechts-extremisten wil de militaire training die ze bij de krijgsmacht kunnen krijgen, inzetten om de samenleving te veranderen naar een witte etnostaat. Uit vervolgonderzoek van de MIVD blijkt dat de interesse van rechts-extremisten in een baan bij de krijgsmacht voortduurt. Het betreft momenteel een relatief kleine groep jongemannen en er zijn geen aanwijzingen dat zij op dit moment terroristische intenties hebben. Desondanks kan de aanwezigheid van rechts-extremisten de inzetbaarheid van de krijgsmacht schaden, met name door uitholling van de sociale cohesie en vermindering van het draagvlak voor het beschermen van de democratie en de pluriforme samenleving. Daarmee vormen zij een dreiging tegen de nationale veiligheid en de democratische rechtsorde.

Animo rechts-extremisten voor uitreis Oekraïne blijft minimaal
Nederlandse rechts-extremisten zijn nog altijd niet bereid om uit te reizen naar Oekraïne om te strijden bij een van de oorlogvoerende partijen. Kort nadat Rusland eind februari 2022 Oekraïne aanviel ontstond een discussie tussen rechts-extremisten over de vraag of ze aan Russische of Oekraïense zijde staan. Enerzijds werd Rusland gezien als agressor, anderzijds hadden zij moeite met de joodse achtergrond van de Oekraïense president. Meer algemeen beschouwen rechts-extremisten de oorlog als een broederstrijd waarbij witte mensen slachtoffer worden, en houden zich afzijdig. Tot op heden zijn dan ook nauwelijks Nederlandse rechts-extremisten naar Oekraïne vertrokken. Er lijkt ook geen sprake van een grote toestroom naar het strijdgebied van rechts-extremisten uit andere Europese landen.(…)Binnen het stikstofprotest grijpen verschillende actoren de kabinetsplannen vanuit verschillende motieven aan om in verzet te komen. Er is sprake van verschillende groepen die veelal los van elkaar en zonder afstemming, strategie of coördinatie opereren. In de eerste plaats gaat het om boeren die door de kabinetsplannen worden getroffen en die vooral uit economische en identitaire overwegingen in actie komen. Daarnaast bestaat er een groep van boeren die niet direct door de kabinetsplannen worden geraakt en andere sympathisanten die zich met de protesten verwant voelen. Deze groep wordt ook gedreven door identitaire motieven of anti-overheidssentimenten. Een laatste groep vormen anti-overheidsactivisten en -extremisten, complotdenkers en in mindere mate rechts-extremisten die aansluiting zoeken bij het protest. Zij zien het stikstofbeleid als onderdeel van een kwaadaardige onderdrukkende agenda die de overheid volgens zowel het elite-narratief als de omvolkingstheorie zou nastreven. Het onderscheid tussen de groepen die samen het stikstofprotest vormen is niet absoluut: ze kennen geen harde grenzen en kunnen in elkaar overvloeien. Het is ook niet altijd duidelijk wie achter specifieke acties zit; protesterende boeren of anti-overheidsactievoerders.
De aansluiting van anti-overheidsextremisten en complotdenkers bij het stikstofprotest kan verharding in de hand werken. Enkele uitzonderingen daargelaten, lijken de meeste boeren vooralsnog weinig ontvankelijk te zijn voor de bemoeienis van anti-overheidsextremisten en rechts-extremisten. Tot op heden lijkt geen sprake te zijn van significante en/of duurzame samenwerking tussen protesterende boeren en extremistische groepen. Wel lijkt het alsof delen van de boerenprotestbeweging de werkwijze van de anti-overheidsbeweging overnemen. Een toenadering is in de toekomst wel mogelijk gezien de raakvlakken die in ieder geval de anti-overheidsextremisten zien, de terminologie die protesterende boeren gebruiken en de mogelijkheden die vereniging tussen beide groeperingen zou bieden voor vergroting van de achterban.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Monitor Extreemrechts in Nederland 2020

Auteurs:

Jaar:

2022

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Jeroen Bakker, Joris Veerbeek, Meilina Reksoprodj, Mirko Tobias Schäfer, Sahra Mohamed, Tom Stienen

Beschrijving:

In deze monitorrapportage rechtsextremisme wordt aandacht besteed aan de ontwikkeling van het extreemrechtse veld in Nederland in 2020. Dit gebeurt in een longitudinale context, waarbij we de onderzoeksperiode steeds binnen het kader van een langere ontwikkeling plaatsen. Wij besteden eerst aandacht aan definitie en afbakening van het begrip extreemrechts. Vervolgens geven we inzicht in verschijningsvormen en manifestaties van extreemrechts. Ten slotte gaan we in op verschillende vormen van (overheids)respons op het verschijnsel.
Voor de samenstelling van dit overzicht is gebruik gemaakt van open bronnen, in belangrijke mate primaire bronnen: publicaties, websites en andere digitale mediakanalen van extreemrechtse organisaties en hun aanhang, gesprekken met (voormalige) rechtsextremisten en observaties van publieke activiteiten (demonstraties) van deze organisaties. De verzamelde data zijn verder geanalyseerd en ingekaderd met behulp van bestaande literatuur over rechtsextremisme in Nederland en vergeleken en geduid met inzichten van andere waarnemers van het extreemrechtse veld.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Onderzoek Online antisemitisme in 2020

Utrecht Data School Universiteit Utrecht

Auteurs:

Jaar:

2022

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Elizabeth Cappon, Gijs van Beek, Peter Burger

Beschrijving:

Onderzoek in opdracht CIDI.

Samenvatting:

Het onderzoek concentreert zich op tekstuele uitingen op zes verschillende mainstreambronnen: Twitter, Facebook, Reddit, YouTube, Telegram en een selectie van weblogs en
websites. Aan de hand van automatische classificatiemodellen heeft dit onderzoek in totaal
200.395 uitingen van online antisemitisme in 2020 onder de loep genomen. De belangrijkste
bevindingen van dit onderzoek zijn per platform:

1. Op Twitter treffen we veruit de meeste antisemitische uitingen in de hoek van rechtsconservatieve accounts en complotdenkers. Binnen deze groep worden in absolute
aantallen meer dan zeven keer zoveel antisemitische berichten geplaatst dan door de
groep met de op één na meeste antisemitische uitingen. Opvallend is dat dit cluster
tegelijkertijd nauwe banden heeft met pro-Israël-accounts. Het antisemitisme in deze
groep richt zich veelal op bekende mikpunten van samenzweringstheoretici: de joodse
miljardair George Soros en de Bilderbergconferentie.

2. Op websites, blogs en forums blijkt het grootste deel van de antisemitische uitingen te
vinden in de reacties die door gebruikers worden achtergelaten. Ook hier spelen George
Soros en Bilderberg een hoofdrol. Rechts-populistische nieuwssites en complotblogs
zijn zowel absoluut als relatieve zin dominant in het aantal antisemitische uitlatingen.

3. Het aantal antisemitische berichten op Facebook ligt in dit onderzoek relatief laag. Dat
is grotendeels te wijten aan de beperkte toegang tot Facebookdata. Het aandeel
antisemitische berichten is in Facebookgroepen ongeveer acht keer zo hoog als op
Facebookpagina’s. In de groepen met de meeste antisemitische berichten treffen we
veel complottheorieën aan; ook vanuit een Christelijk achtergrond.

4. Op Telegram zien we vooral veel antisemitisme in jongerengroepen. Dit antisemitisme
is veel explicieter dan dat we op Facebook en Twitter aantreffen: ‘Joods’ wordt hier als
scheldwoord gebruikt, en het Jodendom als iets verachtelijk gepresenteerd. De
antisemitische uitingen zijn hier minder sterk gepolitiseerd. Naast jongerengroepen
vinden we ook antisemitisme in complotgroepen, waar de vorm ook explicieter is dan
in vergelijkbare complotgroepen op Facebook en Twitter.

5. Op YouTube vinden we relatief veel antisemitisme: opvallend hier is dat de
antisemitische uitingen vooral geplaatst worden onder video’s van mainstreamkanalen, zoals PowNed, WNL, Telegraaf en Rijnmond.

6. Op Reddit zien we minder duidelijke patronen in de antisemitische uitingen, vooral
omdat complottheorieën hier in hoge mate ironisch worden besproken, en het voor
onze computermodellen nog relatief moeilijk blijkt subtiele vormen van ironie van
ernst te onderscheiden. Wel zien we veel impliciete antisemitische uitingen in de
(onofficiële) subreddit van Forum voor Democratie, terwijl de expliciete antisemitische
uitingen vooral het gebruik van ‘Joods’ als scheldwoord betreffen

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Hoe Forum-politici antisemitisme versterken op Twitter

Kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar antisemitisme in accounts die worden geretweet door FVD-politici

Auteurs:

Jaar:

2022

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dit onderzoek bekijkt het retweeten van antisemitische accounts door FVDers.

Conclusie uit dit rapport:
FVD-politici retweeten en liken significant vaker tweets van antisemitische accounts
of tweets met een antisemitische ondertoon dan politici van andere partijen. Uit de
kwalitatieve analyse blijkt dat de twee belangrijkste categorieën in de antisemitische
tweets van deze accounts ‘hardcore’ en ‘diffuus’ antisemitisme zijn. De eerste soort
richt zich expliciet tegen Joden en maakt deel uit van de kernboodschap van de
accounts. De tweede kenmerkt zich door antisemitische stereotypen en
verhaalmotieven, maar is verweven met andere complottheorieën zoals QAnon en
de Great Reset.
Uit de kwantitatieve analyse blijkt dat geen enkele Nederlandse politieke partij
zelfstandig ‘hardcore antisemitisme’ tweet. Wel retweeten en liken politici van Forum
voor Democratie bijna vijf maal vaker tweets van ‘hardcore antisemitische’ accounts
dan willekeurige Twitter-gebruikers (hierbij gaat het met name om niet expliciet
antisemitische tweets van accounts die wel structureel ‘hardcore antisemitische’
tweets verspreidden). Andere Nederlandse politieke partijen retweeten of liken zo
goed als nooit tweets van ‘hardcore antisemitische’ accounts. Forum retweet en liket
gemiddeld 33 ‘hardcore antisemitische’ tweets per 5000 tweets, retweets en likes.
Voor de willekeurige set ligt dit getal op 9, voor de PVV op 1 en voor alle andere
partijen op 0. Bovendien volgen 17 uit 36 FvD-accounts 1 of meer ‘hardcore
antisemitische’ accounts. Voor bijvoorbeeld de PVV ligt dit getal ‘slechts’ op 1 en
voor andere partijen op 0.
Daarnaast bestaat maar liefst meer dan 10 procent van de gehele Twitter-activiteit
van de onderzochte FVD-politici uit het liken en retweeten van ‘diffuus
antisemitische’ accounts. Voor de PVV ligt dit getal op 2 procent, voor de
willekeurige set op iets minder dan 1 procent en voor alle andere partijen op 0. Ook
verspreidt FVD de meeste Holocaust-vergelijkingen en tweets die alt-right jargon
bevatten (jargon gelinkt aan antisemitische fringe media). Alleen voor de categorie
‘anti-Israël’ vinden we de hoogste activiteit terug bij de partij DENK. DENK liket en
retweet gemiddeld 9 ‘anti-Israël’-tweets per 5000 likes en retweets. Voor Bij1, D66,
FVD, GL en de willekeurige set ligt dit getal op 1. Voor PVV en SGP op 0.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2021

Auteur:

Jaar:

2022

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Binnen Nederland hielden veel dreigingen in 2021 verband met toenemende verdeeldheid en verharding in de samenleving. Afgelopen jaar kreeg de AIVD beter zicht op ‘accelerationisten’: een nieuwe generatie jonge rechts-extremisten die in online groepen terroristisch geweld verheerlijken met als doel: het in Nederland ontketenen van chaos en rassenoorlog. Ook zag de AIVD een deel van het anti-overheidsprotest radicaliseren tot gewelddadig extremisme. Dat was terug te zien aan soms publiekelijke intimidatie en eigenrichting en aan (doods)bedreigingen tegen onder meer prominente politici.

(…)

Rechts-extremisme

■ In 2021 kregen rechts-extremistische groepen meer aanhang. Onder andere complotdenken gaf daaraan een impuls.
■ Rechts-extremisten proberen hun wereldbeeld normaal te laten lijken voor een groter publiek.
■ Als rechts-extremistische ideeën breder worden omarmd, dreigt dat de democratische rechtsorde te ondermijnen.
■ Rechts-extremisten juichen chaos toe, sluiten minderheden uit en praten geweld goed, in de hoop op werkelijke, gewelddadige omwenteling in Nederland.

Ondanks hun verschillen, delen nationaalsocialistische, volksnationalistische, alt-right en neonazistische groepen een wereldbeeld waarin de blanke bevolking van (onder meer) Nederland structureel wordt benadeeld, en zelfs in het voorbestaan wordt bedreigd door ‘omvolking’ of genocide. De voornaamste bron van die dreiging werd in het recente verleden nog gezien in immigratie, vooral uit moslimlanden. Rond 2015, toen ISIS opkwam en tienduizenden Syrische vluchtelingen naar het Westen kwamen, ontstonden veel nieuwe, extremistische anti-islam groepjes. Zij vonden dat ze iets moesten doen om Nederlanders en Nederlandse
tradities te verdedigen tegen gewelddadige jihadisten, en tegen wat zij zagen als de import van islamitische waarden door de overheid, bedoeld om eigen ras en cultuur te vernietigen. Rechts-extremisten zien immigratie nog steeds als een gevaar, vooral als het om moslims gaat. Maar momenteel zien ze de grootste dreiging vooral in complotten van een machtige Joodse elite die erop uit zou zijn het volk te onderdrukken. In de lezing van rechts-extremisten kunnen Joden dat doen dankzij internationale netwerken en invloedrijke posities in onder meer de financiële en culturele wereld. Het idee dat Joden een vooropgezet plan hebben om de wereld te domineren is al oud in rechts-extremistische kringen. Met name de alt-rightstroming blaast dit nu nieuw leven in. De complottheorieën van anti-overheidsextremisten over vrijheidsbeperkende maatregelen geven daaraan nog een impuls. Rechtsextremisten proberen actief te werven onder anti-overheidsactivisten, inspelend op hun onvrede. Daarbij raken rechts-extremistische ideeën vermengd met de ideeën van sommige anti-overheidsextremisten, en vervagen soms de grenzen tussen de verschillende groepen. Dat maakt het een kleine stap om coronamaatregelen uit te leggen als weer een nieuwe manier om blanke westerlingen in het nauw te brengen. Of tot nieuwbakken complottheorieën te komen. Zoals het idee dat Bill Gates, al dan niet in afstemming met een (Joodse) schaduwelite, het corona-vaccinatieprogramma gebruikt om een deel van de bevolking te chippen en controleren, of zelfs te verzwakken en doden.

Rechts-extremisten voelen de bedreiging ook op cultureel vlak: in de emancipatie van vrouwen, homo’s of transgender personen, en in de woke-beweging. Die zouden de media, het onderwijs en de cultuursector gebruiken om traditionele waarden en rollenpatronen aan te vallen.
Veel rechts-extremisten leven in de verwachting dat die culturele botsing binnen vijf tot tien jaar zal leiden tot daadwerkelijke, gewelddadige strijd in Nederland – een rassenoorlog. Ze geloven dat die ruimte geeft voor het stichten van een fascistische, witte etnostaat.
Toch waken de meeste rechts-extremistische groepen er momenteel voor dat gewelddadige wereldbeeld al te confronterend uit te dragen. Hoewel ze online expliciete haat niet schuwen, lijken ze van het verleden te hebben geleerd dat publiekelijk agressief optreden – zoals de skinheads van weleer – potentiële aanhang vaker afstoot dan aantrekt.
De meeste groepen lijken zich vooral te concentreren op het in diskrediet brengen van de huidige rechtsstaat en het domineren van het culturele debat, om zo hun aanhang te vergroten en meer geesten rijp te maken voor hun (politieke) agenda.
Een uitzondering daarop zijn terroristische spin-offs en eenlingen, voor wie chaos, geweld en het uiteenvallen van de samenleving niet snel genoeg kunnen komen. Lees meer over Rechts terrorisme op pagina 6.
Veel rechts-extremistische groepen zorgen ervoor niet opvallend af te steken ten opzichte van de rest van de bevolking door bijvoorbeeld woordkeuze of kleding. Geen legerkisten of tatoeages – de dresscode bij veel rechts-extremistische groepen is jasje-dasje.
Ook nemen veel extremisten publiekelijk afstand van geweld. Toch vinden ze geweld wel degelijk een gerechtvaardigd middel om hun agenda te realiseren. Dat bespreken ze bewust alleen in eigen (besloten) kring.

In hun uitingen liften rechts-extremisten mee op al levende onvrede. Zoals gezegd bij antioverheidsactivisten. Maar ook bij mensen die geen betaalbare woonruimte kunnen vinden. (Voor extremisten een opening om immigratie ter sprake te brengen.) Uitwassen van de woke-beweging (een actie-beweging die zich bezig houdt met maatschappelijke ongelijkheid, vooral racisme) vergroten ze uit, om te kunnen inspelen op ergernis daarover. Van verreweg de meeste rechts-extremistische groepen in Nederland valt momenteel geen terroristische aanslag te verwachten. Ze zijn echter wel degelijk een gevaar voor de democratische rechtsorde.
Door anderen hun rechten te ontzeggen, dreigen ze de rechtsorde langzaam te ondermijnen. Dat legt een basis voor de gewenste chaos, haat en geweld.
Zulke sluipende ondermijning treedt al op als meer mensen hun extremistische ideeën als normaal en feitelijk accepteren. Daartoe gebruiken extremisten soms (pseudo)wetenschappelijk jargon.
Rechts-extremisten slagen in hun opzet als het bijvoorbeeld gewoon wordt om samenleven uitsluitend te zien als voortdurend conflict, in termen van wij en zij. Als (verkapt) antisemitisme en haat tegen culturele minderheden, vrouwen, homo’s en transgender personen niet meer als zodanig worden herkend. En als veel mensen het vertrouwen zouden verliezen, dat de beste behartiger van ieders belangen uiteindelijk een gedeelde rechtsstaat is.

Rechts terrorisme
■ ‘Accelerationisme’ – een gewelddadige stroming binnen het rechts-extremisme – was in 2021 een groeiend probleem.
■ In besloten online chatgroepen verheerlijken accelerationisten terroristisch geweld. Veelal kwetsbare jongens worden daarin meegezogen, en kunnen snel radicaliseren.
■ Een aanslag van rechts terroristische eenlingen of groepjes is voorstelbaar.

Afgelopen jaar heeft de AIVD beter zicht gekregen op een nieuwe generatie jonge rechts-extremisten, die in afgesloten onlinegroepen met elkaar terroristisch geweld verheerlijken en fantaseren over het plegen van geweld. Opgeteld hebben de groepen enkele honderden aanhangers en er komen steeds nieuwe groepen bij. Net als andere rechts-extremisten verwachten ze in de toekomst een rassenoorlog, die de kans biedt een witte etnostaat te stichten.
Maar anders dan de meeste rechts-extremisten wil deze stroming die strijd zo snel mogelijk zien losbarsten. Zo nodig willen ze die zelf op gang brengen, door terroristische aanslagen te plegen en (daarmee) bevolkingsgroepen tegen elkaar op te zetten. De verwachting is dat maar een kleine minderheid zelf terroristisch
geweld wil gaan gebruiken, maar het is niet goed te voorspellen wie die stap zal maken.
Vanwege die wens om chaos en rassenoorlog te versnellen, wordt de stroming aangeduid met ‘accelerationisme’. Die term werd gemunt door de Amerikaanse nationaalsocialist James Mason, die een inspiratiebron is voor de beweging. Mason meent dat rechts-extremisten nooit via de politieke weg macht kunnen krijgen – de overheid zou hen in de weg staan. Daarom moeten zittende overheden en bestaande machtsstructuren worden weggevaagd. Alleen geweld en chaos kunnen daarvoor zorgen. Voor zover bekend zijn het voornamelijk (jonge) mannen die deelnemen aan accelerationistische groepen. De meesten zijn tussen de 13 en 30 jaar oud. Het is een generatie die is opgegroeid met het internet. Dat is waar ze naar toe gaan voor contact en om informatie te zoeken. Dat is dan ook vooral waar ze elkaar ontmoeten. Buiten het zicht van hun omgeving, wat maakt dat radicalisering lang onzichtbaar kan blijven.

Accelerationistisch gedachtegoed slaat vooral aan bij jongeren die door hun achtergrond extra vatbaar zijn voor radicalisering. Velen kampen met psychopathologische stoornissen die rechtlijnig, zwart-witdenken aantrekkelijk voor ze maken. Dat geldt in zekere mate voor extremisten van alle geledingen.

Vaak komen accelerationisten uit gebroken gezinnen, en hebben ze geen sociaal vangnet. Sommigen zijn gepest en hebben moeite op school. De rechts-extremistische nadruk op blanke superioriteit, op mannelijkheid en geweld is voor sommigen aantrekkelijke compensatie daarvoor. Een wapen hebben betekent macht – daarom zijn ze geïnteresseerd in steek- en vuurwapens en in werken bij Defensie. Ze zien dat bovendien als voorbereiding op de in hun ogen
onvermijdelijke rassenoorlog. Accelerationistische groepen rekruteren kwetsbare jongeren op een geraffineerde manier. Dat gebeurt via onlinegamingplatforms en
sociale media. Potentiële leden worden uiteindelijk gevraagd voor besloten groepen.
Groepen hebben weliswaar aanjagers (de beheerder van een chatgroep meestal) en een vorm van interne hiërarchie, maar dat betekent niet dat er echte leiding is. Het zijn meer groepen van eenlingen die elkaar inspireren. Groepen zijn flexibel. Ze kunnen oppoppen en weer verdwijnen, en terugkomen in een andere vorm op een andere plek.
Eenmaal in zo’n onlinechatgroep worden jongeren onderdeel van een wereld waarin voortdurend vijandbeelden, haat, racisme en geweld worden gedeeld. En waar zeer denigrerend over ingebeelde vijanden wordt gepraat. Leden hebben het met elkaar over het kopen van wapens, het fabriceren van bommen, en het plegen van aanslagen. Ze delen manifesten die aanslagplegers (uit andere landen) ter inspiratie hebben verspreid, en livestreams van aanslagen. Ook vereren ze aanslagplegers als heiligen. Sommige groepen hebben ideeën over een soort walhalla, dat blanke martelaars voor de goede zaak zou wachten.
Enkelingen helpen elkaar daadwerkelijk bij het voorbereiden en plegen van aanslagen. Daartoe worden wapenhandleidingen, militaire trainingsvideo’s en guerillatactieken gedeeld. Accelerationisme heeft wereldwijd geleid tot terroristisch geweld waarbij mensen zijn gedood. In Nederland nog niet.
Wel zijn er in 2021 door de AIVD zes ambtsberichten verzonden over accelerationisten, op basis waarvan het Openbaar Ministerie (OM) en de Nationale Politie konden optreden. Dat heeft geleid tot diverse aanhoudingen.
Naar aanleiding van een ambtsbericht van de AIVD zijn in december 2021 twee Nederlanders veroordeeld voor opruiing tot een terroristisch misdrijf, en voor deelname aan de rechts-extremistische en terroristische organisatie ‘The Base’.
Aanhangers van het accelerationisme stellen de samenleving voor een bijzondere uitdaging. Omdat het veelal gaat om kwetsbare eenlingen die elkaar voortdurend ophitsen, kan de stap naar geweld snel worden gezet en slecht worden opgemerkt door de omgeving. Dat vraagt alertheid en resoluut optreden.

Om waar mogelijk verdere radicalisering, uitmondend in geweld, te voorkomen, levert de dienst maatwerk. Daarbij betrekt de AIVD binnen en buiten de strafrechtketen partners in de zorg en hulpverlening. Als inlichtingen van de dienst door zulk maatwerk bijdragen aan een zorginterventie, draagt dit ook bij aan de nationale veiligheid.

Anti-overheidsextremisme
■De AIVD zag in 2021 een deel van het anti-overheidsprotest, vooral tegen coronamaatregelen, radicaliseren.
■Daardoor is gewelddadig anti-overheidsextremisme ontstaan. Een terroristische aanslag uit die hoek is inmiddels voorstelbaar.
■Een groeiende groep mensen verliest bovendien het vertrouwen in de democratische rechtsorde en keert die de rug toe.

Dat een deel van de anti-overheidsactivisten afgelopen jaar radicaliseerde, is te zien aan de onrustbarende toename van het aantal bedreigingen van onder anderen ministers, leden van de Tweede Kamer, wetenschappers, medici, politieagenten en journalisten.
Tellingen van onder meer de politie Den Haag, het OM en meldpunt Persveilig laten meer dan een verdubbeling zien van het aantal meldingen (600 van politici, 272 van journalisten). Sommige bedreigingen waren voor veel Nederlanders zichtbaar en ingrijpend, zoals die tegen premier Rutte en andere bewindspersonen die symbool stonden voor het Nederlandse coronabeleid.
Anti-overheidsextremisten zien en behandelen hen (en anderen die ze als ‘de elite’ zien) als gehate vijanden van de bevolking. In vaak zeer grove mails, tweets, filmpjes en posts kondigen ze aan geweld tegen hen te zullen gebruiken, wensen ze de ontvanger dood, of roepen ze anderen op hem of haar wat aan te doen.
Bij sommige bedreigingen werd daadwerkelijk het voornemen gezien om de dreigementen uit te voeren, en werd voorwerk daartoe gedaan. Eén anti-overheidsextremist is in 2021 bijvoorbeeld gearresteerd op verdenking van het voorbereiden van een moordaanslag op (onder meer) premier Rutte. Een ander is veroordeeld voor het dreigen met terroristisch geweld. Hij had een vuurwapen bij zich toen hij werd aangehouden. Gedurende het jaar zaten tussen de vijf en tien anti-overheidsextremisten in detentie, één van hen op de terroristenafdeling. Zij waren veroordeeld voor (ernstige) bedreiging of opruiing. Voorgaande jaren kwam dit niet of nauwelijks voor.

De AIVD waarschuwde in het jaarverslag 2020 nog voor het ontstaan van een voedingsbodem voor anti-overheidsextremisme. Het protest tegen de overheid, in het bijzonder tegen de corona-maatregelen, was toen vooral activistisch, al waren er wel al extremistische elementen. Die hebben sindsdien een vlucht genomen.
Dat anti-overheidsextremisten radicaler zijn gaan denken en handelen, komt voor een deel doordat ze daartoe worden opgezweept door aanjagers: aansprekende complotdenkers en critici van onder meer het coronabeleid van de regering, met eigen mediakanalen. Daarmee bereiken ze zeker tienduizenden mensen.
In uitzendingen, op websites en in tijdschriften schilderen ze onder meer politici en wetenschappers af als het nieuwe ‘kwaad’ (‘satanisten’ of ‘kindermisbruikers’), dat met vooropgezette plannen de bevolking kwaad doet (‘onderdrukken’ of ‘decimeren’). En ze laten het klinken alsof het begrijpelijk of zelfs goed is als mensen in reactie daarop geweld zouden gebruiken. Hetzij spontaan (‘lynchen’), hetzij georganiseerd in de vorm van ‘tribunalen’. Vaak kiezen ze hun woorden zo, dat die net niet strafbaar zijn.
De aanjagers profileren zichzelf op hun mediakanalen als experts. Vaak zijn ze welbespraakt en goed opgeleid, wat ze voor hun publiek geloofwaardig maakt. Ze hebben het niet alleen over corona, maar gebruiken allerlei nieuwsgebeurtenissen om dezelfde soort boodschappen te herhalen en hun aanhang te vergroten (zogenoemde ‘triggerevents’, bijvoorbeeld de invoering van 5G). Daartoe delen ze structureel desinformatie – verhalen die in hun wereldbeeld passen, maar waarvan ze vaak weten dat die niet kloppen.
Hun boodschappen vinden sneller weerklank bij mensen die zich onzeker voelen over hun inkomen of toekomst, en dat de overheid verwijten. En bij mensen die vinden dat de regering oneerlijk handelt. Een deel van hun aanhang werd de afgelopen jaren daadwerkelijk de dupe van het falen van de overheid, of ze zagen dat anderen daarvan het slachtoffer werden.
Ook kan de boosheid van mensen zich richten op één specifiek onderwerp, bijvoorbeeld het asiel-, klimaat- of stikstofbeleid of het niet kunnen vinden van woonruimte. Dat kan hen gevoelig maken voor ideeën van aanjagers. Net als groepen die toch al het idee hadden dat het helemaal de verkeerde kant op gaat met de samenleving. Wie dat wil, vindt makkelijk aansluiting omdat het anti-overheidsprotest geen vaststaand ideologisch programma heeft.
De verharding onder anti-overheidsextremisten lijkt te worden verergerd door (sociale) isolatie. Velen van hen brengen veel tijd online door, en komen daar door eenzijdige informatiegaring en de werking van algoritmes alleen maar extremer boodschappen tegen. Tegengeluiden horen ze ook in de fysieke wereld minder.

Discussies over onder meer het coronavirus drijven soms een wig in families en vriendengroepen. Dat kan ervoor zorgen dat mensen niet alleen het vertrouwen verliezen in instituties, maar ook in de mensen om hen heen, zodat ze vooral nog gelijkgezinden opzoeken.
De verharding komt ook door de betrokkenheid van rechts-extremistische groepen. Rechts-extremisten kapen soms het anti-overheidsprotest om hun eigen (gewelddadige) boodschap aan de man te brengen en om mensen te rekruteren. Op sommige thema’s groeien rechts-extremisten en anti-overheidsextremisten ook naar elkaar toe. Ook delen ze complotdenken. Beide kunnen opportunistisch zijn in hun samenwerking: samen hebben ze meer massa.
Al die ontwikkelingen maken anti-overheidsextremisme harder en gevaarlijker. In de eerste plaats is er het gevaar dat extreme ideeën kunnen ontaarden in geweld. Een terroristische aanslag van een anti-overheidsextremist is zo voorstelbaar. Tegelijk is er een sluipend en serieus gevaar voor de democratie: dat wantrouwen, desinformatie en polarisatie die zullen aantasten.
Dat het zo gewoon wordt om vijandig te denken over politici, wetenschappers, journalisten, politie, rechters en mensen die anders denken, dat Nederland meer verdeeld wordt en geloof in de democratische rechtsorde afbrokkelt.
Het aanpakken van zulke ondemocratische doelen, of gebruik van ondemocratische middelen, is lastig maar noodzakelijk. Het extremisme moet daarbij worden onderscheiden van volstrekt legitiem protest. En mensen die de overheid niet vertrouwen, zullen meer optreden van het openbaar gezag juist zien als een bevestiging van hun ideeën.

Sommige anti-overheidsextremisten en -activisten trekken zich ondertussen meer en meer terug in een eigen parallelle samenleving. Enkele extremisten organiseren eigen ‘politie’ of zogenaamde ‘defendgroepen’, die het geweldsmonopolie van de staat niet erkennen en uitdagen – zelf zeggen ze demonstranten te moeten beschermen tegen de vermeende gewelddadigheid van de politie.
Er zijn activisten die alleen nog eigen media volgen, en overgaan tot thuisonderwijs en het van school halen of houden van hun kinderen. Honderden mensen lieten zich uitschrijven uit het kiesregister, omdat ze geen vertrouwen meer hebben in eerlijk bestuur. Zo wenden ze zich geleidelijk, maar steeds meer, af van de rest van de maatschappij.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 56

Auteur:

Jaar:

2022

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Over extreemrechts staat het volgende geschreven:

Rechts-extremisme
Binnen het rechts-extremisme is het accelerationisme de stroming
waar de meeste geweldsdreiging vanuit gaat. Enkele honderden
Nederlandse accelerationisten zijn online in beeld gekomen; van
enkelen kan dreiging uitgaan. Op diverse online netwerken van
deze stroming blijkt een fascinatie voor wapens te bestaan. Er
bestaan daarbij zorgen dat individuen met deze ideologische
achtergrond zich bij de krijgsmacht of bij een schietvereniging
willen aanmelden om zo ervaring op te doen met het gebruik van
wapens. De oorlog in Oekraïne kan aantrekkingskracht uitoefenen
op Nederlandse rechts-extremisten, maar vooralsnog lijkt er bij
rechts-extremisten weinig animo te zijn om te vertrekken naar
Oekraïne en zich aan te sluiten bij rechts-extremistische groepen
aan Oekraïense of Russische zijde.

(…)

De rechts-extremistische dreiging ontleed
Om belangrijke ontwikkelingen en incidenten in het huidige
Nederlandse rechts-extremistische landschap te kunnen duiden
kan een indeling in drie categorieën worden gemaakt,
namelijk: het klassiek rechts-extremisme (waaronder het
neonazisme), het intellectueel rechts-extremisme (bijvoorbeeld
Erkenbrand) en het accelerationisme. Klassieke neonazistische
organisaties zoals Blood & Honour, Combat 18 en Racial
Volunteer Force lijken momenteel nauwelijks een rol van
betekenis te spelen in Nederland en het intellectueel rechts extremisme is het laatste half jaar weinig in beeld gekomen.
In eerdere DTN’s is al aandacht besteed aan het
accelerationisme, dat in relatief korte tijd vanuit de Verenigde
Staten ook in andere westerse landen wortel heeft geschoten.
Aanhangers van deze rechts-extremistische ideologie
verheerlijken en rechtvaardigen terroristisch geweld om zo
versneld een rassenoorlog te ontketenen. Hierdoor willen zij
chaos creëren en het huidige politieke bestel vervangen door
een witte (nationaalsocialistische) etnostaat. Binnen het rechts extremistische spectrum in Nederland gaat de meeste
geweldsdreiging uit van deze beweging. Het gaat om een paar
honderd Nederlandse jongeren die zich op heimelijke
online communicatieplatforms begeven waar het
accelerationistische gedachtegoed wordt gepropageerd. De
inschatting blijft dat van enkelen een geweldsdreiging kan
uitgaan. Daarbij moet vooral rekening worden gehouden met
kleine tot middelgrote aanslagen met reguliere
aanslagmiddelen, zoals steek- en vuurwapens en explosieven.
Gezien de psychosociale problemen waar verschillende
accelerationisten mee worstelen, hun jeugdigheid en de lage
organisatiegraad is het wel de vraag in hoeverre zij
daadwerkelijk in staat zijn een aanslag met enige complexiteit
voor te bereiden en uit te voeren.
Eerder strafrechtelijk onderzoek naar The Base in Nederland
leidde eind 2020 tot de arrestatie en later tot de veroordeling
van twee jonge mannen. In december 2021 veroordeelde de
rechtbank in Rotterdam deze mannen van 20 en 21 jaar voor
deelname aan een terroristische organisatie en opruiing tot een
Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 56
22
terroristisch misdrijf. Beiden kregen 24 maanden
gevangenisstraf, waarvan 18 maanden voorwaardelijk, en een
taakstraf. De 21-jarige man werd vrijgesproken van het
voorbereiden van een terroristisch misdrijf. Hij stelde in een
chatroom dat hij een document zou bezitten met daarin de
fietsroutes van premier Rutte. Een dergelijk document is echter
niet in zijn bezit aangetroffen. De 21-jarige man zou eind
november 2020 beginnen aan een opleiding binnen defensie,
hetgeen door zijn arrestatie is verhinderd. Na de arrestaties
van eind 2020 zijn er geen arrestaties meer verricht van jonge
Nederlandse accelerationisten.
De laatste maanden valt op dat de verschillen tussen de
uiteenlopende groepen binnen de brede rechts-extremistische
online scène eerder worden toegedekt dan uitvergroot zolang
de kern of het ultieme doel van het rechts-extremistische
gedachtegoed maar overeind blijft, namelijk de witte
wereldheerschappij.
De rechts-extremistische beweging in Nederland die al jaren
offline beperkt zichtbaar was, is ook ten tijde van de
coronamaatregelen maar beperkt in staat geweest om effectief
in te spelen op de onvrede over het coronabeleid. Het anti overheidsnarratief van een onderdrukkende overheid sluit
echter goed aan bij de rechts-extremistische complottheorie
dat de Joodse/linkse elite de Nederlandse traditie, cultuur, ras
en taal niet zou beschermen. Hierdoor is er wel meer
verwevenheid ontstaan tussen anti-overheidsextremisten en
rechts-extremistische aanhangers en weet men elkaar
voornamelijk online te vinden. Tijdens coronaprotesten was er
al sprake van enige vermenging met rechts-extremisten.
Interesse vanuit rechts-extremistische hoek voor
vuurwapens
De politie doet onderzoek naar strafbare online uitingen van
leden en beheerders van accelerationistische accounts en
chatgroepen. In deze kringen blijkt een grote fascinatie voor
allerlei wapens te bestaan. Op woensdag 9 februari 2022 werd
na een ambtsbericht van de AIVD een 33-jarige verdachte in
Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 56
23
Zeeland aangehouden vanwege het beschikken over een 3D geprint semi-automatisch vuurwapen. De man deed online
verscheidene rechts-extremistische en racistische uitingen en
was ook in bezit van rechts-extremistische vlaggen en andere
memorabilia. Deze aanhouding lijkt daarmee een illustratie van
de waarneming dat rechts-extremistische personen steeds
vaker geïnteresseerd zijn in 3D-geprinte vuurwapens. Dit is
zorgelijk omdat dit de drempel tot het daadwerkelijk plegen
van (terroristisch) geweld kan verlagen. De Landelijke Eenheid
van de Politie voert op dit moment een breder onderzoek uit
naar 3D-geprinte vuurwapens in Nederland, die voornamelijk
voorkomen binnen het (niet-ideologische) criminele circuit. Bij
de politie komen verscheidene signalen binnen dat subjecten
binnen het rechts-extremistische landschap lid zijn of proberen
te worden van een schietvereniging of anderszins interesse
hebben in wapens en in het trainen ermee.
Zorgen om aantrekkingskracht van de krijgsmacht op
rechts-extremistische jongeren
De MIVD constateerde in zijn jaarverslag in 2020 dat sommige
rechts-extremistische jongeren in Nederland het aantrekkelijk
vinden om te werken voor de krijgsmacht. De eerder
genoemde 21-jarige man lijkt daar een nieuw voorbeeld van te
zijn. Radicalisering binnen elementen van de krijgsmacht is
risicovol, vooral gelet op de toegang tot en de training met
wapens. In het buitenland waren er de laatste jaren diverse
voorbeelden van defensiemedewerkers die radicaliseerden en
geweld toepasten of daarmee dreigden. De aantrekkingskracht
van de krijgsmacht op rechts-extremistische jongeren is te
verklaren. Zo is de externe presentatie van accelerationistische
groepen erg militaristisch geïnspireerd. Waarden en normen die
binnen de krijgsmacht gelden, zoals kameraadschap, moed en
trouw, staan ook bij veel rechts-extremisten hoog in aanzien.
Ook is er binnen delen van de rechts-extremistische beweging
een sterke affiniteit met wapens. Een relatief nieuw fenomeen
is dat in accelerationistische online netwerken wordt
geadviseerd het defensieapparaat te benutten voor het opdoen
van gevechts- en wapenvaardigheden om zich fysiek voor te
bereiden op een eventuele (eind)strijd. De aanwas van de
Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 56
24
rechts-extremistische beweging is vaak heel jong. Het zijn
personen die hun beroepskeuze voor de toekomst nog moeten
maken en deze gemakkelijk kunnen laten beïnvloeden door
rechts-extremistisch sentiment.
Vooralsnog weinig animo rechts-extremisten om te
vertrekken naar Oekraïne
Kort nadat Rusland eind februari 2022 Oekraïne militair
aanviel, kondigde de Oekraïense president Zelensky aan dat er
een ‘vreemdelingenlegioen’ opgezet zou worden. Al snel waren
er volgens de Oekraïense ambassade in Den Haag ruim 200
aanmeldingen uit Nederland, zowel van mensen met een
Oekraïense of Poolse achtergrond als van autochtone
Nederlanders, onder wie veteranen. Omdat deze groep
mogelijk gevechtstraining op kan gaan doen, kunnen er
veiligheidsrisico’s (vooral binnen eigen persoonlijke
levenssfeer) optreden als zij terugkomen. Vanwege het niet extremistische karakter van het officiële Oekraïense
‘vreemdelingenlegioen’ is het onwaarschijnlijk dat deelname
hieraan vanuit CT-perspectief risico’s voor Nederland met zich
mee zal brengen. Er bestaat echter ook een risico dat de oorlog
in Oekraïne aantrekkingskracht kan uitoefenen op rechts extremisten in Nederland. Dit zou geen nieuw fenomeen zijn.
Tussen 2014 en 2021 vochten volgens wetenschappers enkele
Nederlandse rechts-extremisten in Oekraïne, sommigen bij de
Oekraïense, anderen bij de separatistische/Russische
strijdgroepen. Eventueel zouden deelnemers aan het
gewelddadige conflict terecht kunnen komen bij rechts extremistische eenheden. Bij terugkeer in Nederland zouden zij
een risico kunnen vormen voor de nationale veiligheid.
Vooralsnog is het echter onwaarschijnlijk dat grote aantallen
rechts-extremisten naar het oorlogsgebied zullen vertrekken.
Bij de meeste rechts-extremisten in Nederland lijkt namelijk op
dit moment de bereidheid om naar Oekraïne te gaan te
ontbreken.
Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 56
25
Internationale ontwikkelingen rechts-extremisme
Verwevenheid rechts-extremistische groepen en anti overheidsgroepen in het buitenland
In Canada, Spanje, Ierland, Australië, het Verenigd Koninkrijk
en Duitsland hebben veiligheid- en inlichtingendiensten een
grote verwevenheid van het coronaverzet met rechts extremistische organisaties vastgesteld. Meer dan in Nederland
verloopt het protest op gewelddadige wijze. Een paar
voorbeelden uit andere landen illustreren de gewelddadige
polarisatie die in de afgelopen DTN-periode rond het
coronaverzet zichtbaar is geworden. Eind 2021 raakten in New
York rechts-extremisten tijdens antivaccinatie-bijeenkomsten
slaags met tegendemonstranten. In oktober 2021 namen
Italiaanse neofascisten en demonstranten in Rome deel aan
een massaprotest tegen vaccins dat ontaardde in geweld en
een poging om het kantoor van de premier te bestormen. In
hetzelfde land hebben rechts-extremisten na een betoging
tegen de coronapas het hoofdkwartier van een vakbond
vernield. In België werd de rechts-extremistische
instrumentalisering van de coronaprotesten merkbaar toen er
tijdens protesten in Brussel tegen de maatregelen eind 2021 en
begin 2022 rellen uitbraken.

(…)

Tijdens een fakkelprotest tegen het coronabeleid
op 12 januari 2022 in Utrecht was sprake van een
gewelddadige confrontatie vanuit een groepje antifascisten die
zich keerden tegen anti-coronamaatregelendemonstranten,
onder wie personen verbonden aan de extreemrechtse
splinterpartij NVU.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Factsheet extreemrechts in Nederlandse gemeentes

Update april 2021

Auteurs:

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In het voorjaar van 2021 is de actieve aanhang van georganiseerd extreemrechts bij voortduring klein en versnipperd, het aantal uitgevoerde acties bescheiden en de geweldsdreiging minimaal. Op internet is recent echter sprake van een veranderde dynamiek rond extreemrechts, die nieuwe
dreigingen met zich mee brengt. Daarnaast is er sinds enkele jaren een vermindering te
zien van de maatschappelijke en politieke weerstand tegen extreemrechts, extreemrechtse
opinies en organisaties.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2020

Auteur:

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Rechts-extremisme
Rechts-extremisten zochten vaker het grote publiek door ideeën te presenteren als
respectabel en door aan te sluiten bij publieke protesten. Online was er intensief
contact tussen extremisten wereldwijd, waarbij zeer gewelddadige propaganda
werd gedeeld.
Rechts-extremistische groepen in Nederland presenteerden
hun ideeën afgelopen jaar vaker als een intellectuele manier
van denken, die de aandacht verdient van het grote publiek.
Het zogenoemde alt-rightgedachtengoed is een mengelmoes van
complottheorieën, opvattingen over blanke suprematie, en fascistische,
nationaalsocialistische en conservatief-christelijke denkbeelden.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 55

Auteur:

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Momenteel zijn er geen concrete aanwijzingen dat personen in Nederland een aanslag voorbereiden, maar dit is wel voorstelbaar. Ook vanuit rechts-extremistische hoek is een aanslag voorstelbaar, maar de huidige dreiging vanuit jihadistische en rechts-extremistische hoek leidt niet tot een hoger dreigingsniveau.

Rechts-terrorisme
De voorstelbaarheid van een terroristische aanslag in Nederland uit rechts-extremistische hoek is vooral gebaseerd op de betrokkenheid van jonge Nederlandse mannen bij internationale, online accelerationistische netwerken. Het accelerationisme is een rechts-extremistische ideologie die via diverse – voornamelijk besloten – sociale mediaplatformen wordt verspreid. De aanhangers verheerlijken en rechtvaardigen terroristisch geweld om versneld een rassenoorlog te ontketenen. Hierdoor willen zij chaos creëren in de samenleving waarin het huidige politieke bestel kan worden vervangen door een witte (nationaalsocialistische) etnostaat. Vanuit dit gedachtegoed zijn de afgelopen drie jaar in westerse landen enkele terroristische aanslagen gepleegd. In Nederland gaat het om ten minste een paar honderd Nederlanders van tussen de 12 en 20 jaar, die veel tijd online doorbrengen op internationale fluïde netwerken waar zich wereldwijd enkele duizenden deelnemers manifesteren. Voor wat betreft de Nederlandse deelnemers kan worden geconstateerd dat zij relatief vaak lijken te kampen met psychosociale problematiek en een gebrekkig sociaal vangnet hebben.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 3, 14, 19, 27 en 29

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Extreemrechts woordenboek

Auteur:

Zembla

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Bij de uitzending ‘Netwerk van haat’ van 9 september 2021 heeft Zembla een extreemrechts woordenboek gepubliceerd als hulpmiddel de “taal, tekens en beelden” te kunnen herkennen.

In 2008 heeft Kafka een symboliekbrochure gepubliceerd. Die is hier te vinden.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

European Union Terrorism Situation and Trend report 2021

Auteur:

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

113

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Interessante stukjes over extreemrechts, buiten het speciale hoofdstuk op blz 80-91:

Right-wing (RW) terrorism
In 2020, three EU Member States experienced four terrorist
incidents motivated by right-wing extremism. One terrorist
attack using firearms was committed in Germany and
resulted in the death of nine people;8 another attack plot in
Germany was disrupted. A failed attempt to attack a public
institution occurred in Belgium, while one plot was foiled in
France.
At least three of the four perpetrators were nationals of the
country in which the attack took place or was planned, and
one of them was female.
In 2020, 34 individuals were arrested in eight EU Member
States on suspicion of involvement in right-wing terrorist
activity. Where the offence leading to arrest was reported,9
the most frequent offences were membership of a
terrorist group and attack planning and preparation, often
accompanied by possession of weapons. The suspects
were predominantly male, with an average age of 38, and
nationals of the country in which they were arrested.
The perpetrator of the completed right-wing terrorist
attack in Hanau (Germany) was motivated by racist and
xenophobic ideas, but does not seem to have referred to
previous right-wing attacks like the one in Christchurch (New
Zealand) in 2019, or taken part in transnational right-wing
online communities.10
Arrests of suspects planning to commit terrorist or extremist
attacks were made in several EU Member States in 2020. It
is concerning to note the increasingly young age of suspects
– many of whom were minors at the time of arrest. Most
are linked to transnational violent online communities with
varying degrees of organisation.
These online communities espouse the ‘leaderless
resistance’ concept of the SIEGE culture and accelerationist
ideas. Such ideologies promote the view that attacks by
individuals or small groups, rather than large organisations,
are required to accelerate the anticipated breakdown of
society. This can be used to justify lone-actor attacks, like
those observed in 2019.
Right-wing terrorism and extremism continued
to comprise a very heterogeneous set of
ideologies, political objectives and forms of
organisation, ranging from lone individuals linked
to extremist online communities to hierarchical
organisations. Violent Neo-Nazi and white
supremacist groups were dismantled and/or
banned in several EU Member States, including
Germany and Spain. Their stated aim was to
attack those whom they considered ‘non-whites’,
including people of Jewish or Muslim faith, to
destroy the democratic order, and to create new
communities based on racist ideology. Some of
these groups financed their activities through
criminal means, including drug trafficking.
Combat training and access to weapons are
factors increasing the capabilities of rightwing
extremists to commit acts of violence.
Right-wing extremists often own, and in many
cases collect weapons, and they tend to have
an increasing interest in paramilitary training,
sometimes outside the EU, for example in
Russia.
In 2020 enhanced public awareness of climate
and ecological crises led right-wing extremists
to increasingly promote eco-fascist views.
According to eco-fascism, these crises can be
attributed to overpopulation, immigration and
the democratic systems’ failure to address them.
Video games and video game communication
applications were increasingly used in 2020
to share right-wing terrorist and extremist
propaganda, in particular among young people.
Right-wing extremists continued to use a variety
of online platforms, from static websites to
social media and messenger services.
In the EU, Turkish ultranationalists were
involved in confrontations with critics of
Turkish government policies, including Kurdish
protesters.

(…)

Among right-wing extremists also, COVID-19 was observed
to accelerate the trend of spreading propaganda online,
rather than offline. EU Member States noted an increase
in transnational right-wing activities online, while in-person
contact was limited by COVID-19 restrictions on movement.
…

Right-wing extremists exploited COVID-19 to
support their narratives of accelerationism and conspiracy
theories featuring anti-Semitism, and anti-immigration and
anti-Islam rhetoric. Left-wing and anarchist extremists also
incorporated criticism of government measures to combat
the pandemic into their narratives.

(…)

The level of activity concerning explosiverelated
attacks linked to right-wing terrorism
or extremism did not increase further
compared to 2019 and the identified trends.
The methods still included the commission
of arson and explosive attacks with simple
improvised incendiary devices (IIDs) or IEDs
constructed with readily available materials. In
addition, some incidents once more showed
that right-wing terrorists were still interested in
and capable of manufacturing more complex
HMEs, such as TATP and nitroglycerine.

(…)

Right-wing extremists discussed methods to use
COVID-19 as a weapon: close contact, airborne and fomite
transmissions were suggested as sources of contamination
targeting minorities, politicians, police officers and
medical staff. Shipping of contaminated products was
also suggested. Taking advantage of the COVID-19 crisis,
right-wing extremists further suggested attacks on critical
infrastructure, governmental facilities and the use of cyanide
to contaminate drinking products.

(…)

Links to larger criminal networks appear to be less common.
Nevertheless, an overlap between organised crime groups
and right-wing extremists, in particular with regard to
weapons procurement and drug trafficking, has been
observed. In January 2020 in Mallorca, for example, Spain
arrested 16 members of United Tribuns Nomads Spain,
the Spanish chapter of an international organisation linked
to drug trafficking and sexual exploitation of women. Part
of the group’s proceeds in Spain was used to finance its
members’ activities in violent right-wing extremist groups,
including football hooligans and neo-Nazi groups38. Also
in Spain, a transnational group trafficking in weapons,
including military weapons, was dismantled in late 2020. The
group was providing weapons to drug trafficking networks in
southern Spain. Three individuals were arrested, including a
German citizen who was linked to right-wing extremist and
neo-Nazi networks and had at his home a collection of Nazi
objects, uniforms and flags.

(…)

Organisations can rely on their members for funding
activities. Violent right-wing extremist organisations in
Finland and Sweden, for example, finance their activities
mainly through membership fees and donations from their
members and supporters. Poland observed that, in addition
to collections from members, right-wing extremist groups
fund their activities through legal private businesses run
by members or by selling nationalist paraphernalia.

(…)

RIGHT-WING TERRORISM
The number of convictions for right-wing terrorism
increased in 2020 (11) compared to 2019 (6). In Germany,
eight German nationals appeared before the Higher Regional
Court of Dresden on charges of participation in a terrorist
organisation and, in one case, leadership of a terrorist
organisation. Five of the defendants were also charged with
other offences of breach of the peace and grievous bodily
harm. The court determined that, in September 2018, the
defendants set up an extremist, right-wing orientated chat
group with the aim of initiating a violent overthrow of the
existing social order. They had planned demonstrations
to take place on the 4 October National Day in Berlin and
considered using firearms. A few days before that, a trial run
took place in the Schlossteichinsel area of Chemnitz, during
which five members of the group were arrested. Further
planning by the defendants was revealed, partly from data
saved on their mobile phones. On 24 March 2020, the court
found all eight defendants guilty. The leader of the group
was sentenced to five years and six months’ imprisonment,
while the other seven defendants were given prison
sentences between two years and three months and three
years and nine months.
In Lithuania, on 18 September 2020 the Vilnius Regional
Court sentenced one defendant to a prison term of two
years and four months after it established that the man,
who belonged to the right-wing extremist group Feuerkrieg
Division (FKD, ‘Fire War Division’), attempted to commit an
act of terrorism. On 5 October 2019, he placed an improvised
explosive device (IED) at a building but it failed to explode.
He was also convicted of holding explosives for terrorist
purposes and a firearms-related offence.

(…)

The average prison term for separatist and right-wing
terrorism-related offences in 2020 was six years, and for
left-wing terrorism-related offences it was five years. This
average is higher than the average for right-wing terrorismrelated
offences (three years) and separatist terrorismrelated
offences (four years), and lower than the average for
left-wing terrorism-related offences in 2019 (19 years).

Bijzonderheden: Rapportage over terreurdreiging in EU. Blz 80-91 bevat hoofdstuk dat gaat over extreemrechts.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

De verschillende gezichten van de coronaprotesten

Auteur:

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

In het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) 53 schreef de NCTV over de aanhoudende en soms intimiderende manifestaties van maatschappelijk ongenoegen sinds de uitbraak van COVID-19.

De zorgen over de coronaprotesten binnen de samenleving en het openbaar bestuur zijn alleen maar groter geworden door recente ongeregeldheden, zoals de rellen na de invoering van de avondklok op 23 januari 2021. Het is belangrijk om niet te vervallen in generalisaties, maar om juist de verschillende gezichten van de coronaprotesten te beschrijven. Rellende jongeren en hooligans zijn niet dezelfde mensen als vreedzame demonstranten met bijvoorbeeld grieven over de overheid. Binnen het uiteenlopende coronaprotest sinds de uitbraak van COVID-19 in februari 2020 zijn verschillende achtergronden en motivaties te ontwaren.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 7 en 8, 22 en 23.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 54

Auteur:

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Het dreigingsniveau wordt op basis van DTN 54 vastgesteld op niveau 3. Een terroristische aanslag in Nederland is voorstelbaar. Er zijn op dit moment in Nederland personen die radicaliseren of sterk geradicaliseerd zijn en een dreiging (kunnen) vormen. Momenteel zijn er geen aanwijzingen dat personen in Nederland een aanslag voorbereiden. Wel is het voorstelbaar dat een eenling overgaat tot het plegen van aanslag. De afgelopen jaren zijn aanslagen in Europa veelal door islamistische en jihadistische alleenhandelende daders gepleegd, bij wie extremistisch gedachtegoed soms gepaard kan gaan met psychosociale of psychiatrische problemen. De aanslagen in Frankrijk en Oostenrijk in het najaar van 2020 passen in het beeld van de dreiging die kan uitgaan van individuen. Het dreigingsniveau is gebaseerd op de onderstaande elementen.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 4, 12 t/m 14, 19 en 20 en 27 t/m 29.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Monitor antisemitische incidenten 2020

Auteur:

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

110

Soort Uitgave:

Commissie Rechtsstatelijkheid in Verkiezingsprogramma's

Beschrijving:

CIDI registreerde in 2020 135 antisemitische incidenten in Nederland. Hiermee zijn we terug op hetzelfde niveau als de door ons geregistreerde anti-Joodse incidenten in 2018. 2019 was wat aantal gemeten incidenten betreft een triest dieptepunt in de jaarlijkse CIDI-monitor, die dit jaar voor de 37e keer verschijnt.

Helaas zagen we het afgelopen jaar het aantal volgers van complottheorieën ernstig toenemen, zowel op sociale media als daarbuiten. Niet zelden worden Joden aangewezen als veroorzaker en/of belanghebbende bij het coronavirus. Het is goed te zien dat antisemitismebestrijding op de politieke agenda is gekomen, zowel landelijk als in sommige gemeentes. Er is nog veel werk te doen, maar de ingeslagen weg stemt hoopvol.

Bijzonderheden: Extreemrechts antisemitisme op blz 24 t/m 26

PDF

Download deze publicatie als PDF.

De rechtsstaat, een quickscan

De partijprogramma's voor de verkiezingen 2021 rechtsstatelijk?

Auteur:

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Beschrijving:

De commissie heeft bij zeven van de veertien onderzochte partijprogramma’s voorstellen aangetroffen die de toets aan de minimumnormen van de rechtsstaat niet doorstaan. Het gaat dan vaak om voorstellen op het gebied van immigratie en asiel. Die voorstellen kregen de diskwalificatie rood, meestal omdat ze openlijk discrimineren ten opzichte van bepaalde groepen burgers of hun de toegang tot de rechter ontzeggen of belemmeren.
Maar toch is het beeld dat de commissie heeft gekregen van de plannen van de meeste onderzochte partijen uiteindelijk positief. Het is duidelijk dat alle partijen worstelen met het antwoord op de vraag hoe onze democratie staatkundig moet worden (her)ingericht om te voldoen aan de eisen van deze turbulente tijd, hoe burgers beter betrokken kunnen worden bij ingrijpende besluiten die door de politiek genomen moeten worden, hoe instituties als de rechterlijke macht versterkt kunnen worden, juist om de grondrechten van burgers te beschermen.
Dit is de rechtsstatelijke opgave die voor de komende vier jaar partijen verbindt.

Bijzonderheden: Forum voor Democratie op blz 27 en 28, Ja21 op blz 30 en 31,PVV op blz 33 en 34,

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Factsheet Online radicaal en extremistisch gedrag

Auteur:

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Steeds openlijker
De afgelopen decennia heeft het online radicaal- en extreemrechtse landschap een vlucht genomen. Daarbij worden racistische en dehumaniserende uitingen niet enkel meer onder een pseudoniem in een hoekje van het internet gedaan op een webforum als Stormfront, maar steeds openlijker op sociale media gedeeld. Deze factsheet is opgesteld om meer inzicht te krijgen in deze online wereld en de betekenis voor de offline wereld. De online wereld vervult hierbij verschillende functies: rekruteren, aandacht genereren, mobiliseren, ideologie verspreiden, vinden van gelijkgestemden, ideologische rechtvaardiging, trollen en doxing, ondermijning van sociale cohesie en overheid en vermaak. Hoewel het online bereik van bekende fysieke (offline) radicaal- en extreemrechtse groepen relatief klein is en de geweldsdreiging al jaren gering is, is er wel een voortzetting zichtbaar van een eerder waargenomen ‘dreigcultuur’. Racistische en dehumaniserende berichten worden niet vanuit grote kanalen verspreid, maar eerder bottom-up door een netwerk van individuele gebruikers gedeeld. Deze toegenomen racistische commentaren en hate speech dragen bij aan verdere polarisatie en ondermijning van de sociale cohesie, met name wanneer het gaat om dehumanisering en het vergroten van de vijandigheid ten aanzien van groepen met een migratieachtergrond. Het online landschap is voortdurend in beweging. De informatie in de factsheet is een momentopname van september 2020. We actualiseren deze factsheet periodiek.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

STATE OF HATE

FAR-RIGHT EXTREMISM IN EUROPE

Jaar:

2021

Taal:

Aantal blz:

126

Soort Uitgave:

Nuance door Training & Advies

Beschrijving:

The year 2020 will forever be marred by the global pandemic which spread around the world, locking us in our homes, hiding our faces behind masks and tragically taking hundreds of thousands of lives. As we enter 2021 the death toll continues to rise though the arrival of numerous vaccines has provided a much needed glimmer of hope. However, while a thin shard of light has begun to lift the seemingly unending darkness of last year, the ramifications of the pandemic will continue to be felt for years to come; not least the impending economic crisis set to grip the world economy. Yet, it has by no means been all bad news. In the face of such tragedy we have seen communities come together, neighbours and strangers helping one another and examples of heart-breaking sacrifice, love and hope.

Blz 99:

Activist far rights group are small, badly organised and infighting. Main typology of action is to try and attract (media) attention by organising provocative actions (tearing pages out the Quran, grilling pig meat in front of a mosque, occupying roof tops of mosques or refugee centers) with small numbers of activists.
Next to activist groups we see online appearance, internationalisation and radicalisation of larger groups of (mainly young, sometimes very young) extreme right activist.

Last, there is the Political party Forum voor Democratie (FvD, Democratic Forum) with two members in Parliament. FvD, and more specific party leader Thierry Baudet and his trustees, associate themselves on frequent occasions with right extremist ideology and right extremist people.

Bijzonderheden: Situatie Nederland beschreven op blz 99.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Beter vandaag dan morgen

Rechts-extremistische accelerationistische online bewegingen

Auteur:

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

De laatste jaren zijn er nieuwe vormen van rechts–extremisme ontstaan. Deze zijn veelal
gestoeld op bestaande ideeën, maar zijn ook aangepast aan ontwikkelingen, zoals de
opkomst van het internet. In de vorige publicatie van NTA (‘NTA, De nieuwe generatie
extreemrechts en haar online schaduw’) 1 beschreven we hoe extreemrechts via het internet
zijn boodschap verspreidt en nieuwe mensen bij de ideologie betrekt. In deze publicatie
zoomen we in op de meest extreme stromingen van extreemrechts: de nieuwe generatie
rechts–extremisten. Deze hangen veelal “accelerationisme” aan; het geloof dat als er een
strijd moet komen tegen vijanden, deze beter vandaag dan morgen kan uitbreken.
Aanslagen hebben als doel deze strijd aan te wakkeren.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 53

Auteur:

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De mogelijkheid dat een extreemrechts georiënteerde eenling in Nederland copycat gedrag vertoont naar aanleiding van een aanslag zoals in Christchurch (maart 2019), is voorstelbaar. Het Nederlandse extreemrechtse landschap is doorgaans niet gewelddadig, marginaal, gefragmenteerd en ontbeert aansprekende leiders. Online is wel rechts-extremistische activiteit. Bovendien zijn er personen die vanuit rechtsextremistische, maar ook vanuit identitaire- en antioverheidshoek, soms (online) dreigen met geweld. Dit is nog nergens concreet geworden.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 4, 14, 15, 30, 33, 35 en 36.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Extreemrechts & extreemlinks

in de gemeenten Schiedam, Rotterdam, Vlaardingen & Maassluis

Auteur:

Optikí Gonía

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

E. Tendayi Achiume, OHCHR

Beschrijving:

Dankzij een combinatie van toenemende polarisatie, nieuwe internetmogelijkheden en een ideologische vernieuwing van met name extreemrechtse groeperingen is er de afgelopen jaren een opleving van de fenomenen extreemrechts en (in de schaduw) extreemlinks waarneembaar in West-Europa. In Nederland heeft de vluchtelingencrisis (2013-2016) een grote rol gespeeld in deze opleving. Daarnaast is de Zwarte Pieten-discussie, die nu al een paar jaar zeer fel gevoerd wordt, aangegrepen, door zowel extreem- rechts als links, om te spreken van een cultuur-oorlog. De gemeenten Schiedam, Rotterdam, Vlaardingen en Maassluis willen naar aanleiding van deze ontwikkelingen antwoord op de vraag: “Wat zijn op dit moment de gevaren die voortkomen uit politiek extremistisch gedachtegoed binnen de regio, en hoe kunnen de gemeenten daar effectief op inspelen?” Door middel van kwalitatief onderzoek in de regio, gecombineerd met internet- en literatuuronderzoek dat in de periode april-september 2019 verricht is, tracht dit rapport antwoord te geven op deze vraag.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Report of the Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination, xenophobia and related intolerance

Racism, racial discrimination, xenophobia and related forms of intolerance, follow-up to and implementation of the Durban Declaration and Programme of Action

Auteurs:

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

At the invitation of the Government, the Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination, xenophobia and related intolerance, E. Tendayi Achiume, visited the Netherlands from 30 September to 7 October 2019. The present report contains her findings, which identify significant strengths in the State’s racial equality frameworks. Nonetheless, the Special Rapporteur calls for swift action to address persisting structures of racial discrimination.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

European Union Terrorism Situation and Trend report 2020

Auteur:

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In the Netherlands, several convictions were pronounced in relation to right-wing terrorism. One defendant, for example, was convicted by a court of appeal for preparing to commit murder with terrorist intent, illegal possession of a weapon and ammunition, with the intent to commit a terrorist offence or of preparing or facilitating such an offence. He was associated with a Facebook profile of the group Anti-Terreur Brigade (ATB, ‘Anti-Terror Brigade’) that the court considered a right-wing extremist association, within which violence against Muslims was considered justified and people were trained to use violence. This group also discussed actions against left-wing extremists. According to the defendant, he was the administrator of the group’s Facebook page and partly responsible for the communication on the page. He also actively recruited new members for the group, based, among other things, on their willingness to efight against Muslimsf. The defendant also possessed a firearm, which he stated in a chat conversation was suitable for shooting left-wing protagonists. The court sentenced the defendant to three years’ imprisonment, partially suspended for 12 months, with a probation period of three years.

Hungarian right-wing extremist organisations often consist of a hard core of five to ten people and highly fluctuating membership. They maintain connections primarily in neighbouring countries, but also with like-minded groups in other EU Member States, including Germany, Italy, the Netherlands and the UK. In Hungary, right-wing extremist organisations focus on organising rallies and ‘marches’ to mark anniversaries of historical events. During such events, behaviour, symbols and chanting disparaging political, religious or ethnic minorities has been observed. For example, it has been reported that neo-Nazis from different parts of Europe gather each February in Budapest to mark what they call the ‘Day of Honour’. Music and concerts play a key role in providing coherence to and propagating neo-Nazi groups across Europe. The Oi! and ‘Rock against Communism’ (RAC) music genres are reported to be one of the main unifying elements. With their aggressiveness, they constitute one of the vectors of expression of neo-Nazi or skinhead groups and pose as an ‘underground’ culture. Right-wing extremist groups try to circumvent bans in one country by organising or attending meetings or concerts in other countries. In Belgium, for example, these concerts can bring together several dozens or even several hundred participants and also attract neo-Nazi audiences from abroad, including Germany, Hungary,the Netherlands, Sweden and the UK.

Bijzonderheden: Rapportage over terreurdreiging in EU. Over extreemrechts in Nederland op blz 28 en 68.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Discriminatiecijfers in 2019

Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in Nederland

Auteurs:

Art.1, Bauke Fiere, Gregor Walz, Saskia van Bon

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Sociaal en Cultureel Planbureauu

Beschrijving:

Dit rapport geeft inzicht in de discriminatie-incidenten en -ervaringen die bij een officiële instantie, zoals de politie of antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s), zijn vastgelegd. De meldingen en geregistreerde incidenten laten maar een deel van het fenomeen discriminatie zien, omdat
discriminatie niet in alle gevallen gemeld wordt of tot aangifte leidt. Tegelijkertijd is discriminatie, ook los van de officiële meldingen en registraties, regelmatig het onderwerp van verhitte publieke en politieke discussies. Zo ontstond begin 2019 veel ophef over de Nashville-verklaring, was discriminatie op de arbeidsmarkt wederom een veelbesproken thema en zorgden racistische spreekkoren op de voetbaltribunes voor geschokte reacties.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Ervaren discriminatie in Nederland II

Auteur:

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

219

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Daarnaast lijken conservatieve opvattingen over de rol, rechten en positie van vrouwen in
het progressieve Nederland aan terrein te winnen ofwel zichtbaarder te worden. Zo laten
Muis et al. (2019) zien dat de huidige generatie twintigers en dertigers conservatiever denkt
over abortus dan de generaties voor hen. De Swaan (2019) beschrijft hoe de opmars van
vrouwen in allerlei terreinen van de samenleving gepaard gaat met weerstand daartegen.
Enerzijds is er in relatief korte tijd sprake van een sterke verbetering van de positie van
vrouwen (bv. het gestegen opleidingsniveau, toegenomen arbeidsdeelname), anderzijds
bestaat er, met name in orthodox religieuze hoek en vanuit (extreem)rechts-georiënteerde
groeperingen, weerstand jegens vrouwen die zich niet houden aan de voorgeschreven traditionele
rolpatronen. Op internet, maar ook in de politieke arena, wordt deze weerstand,
die ook wel omslaat in vijandigheid, openlijk geuit. Het debat dat naar aanleiding van dit
soort uitspraken is ontstaan, kan er tegelijkertijd ook voor zorgen dat seksisme beter herkend
wordt.

Bijzonderheden: Over extreemrechts op blz 117

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 52

Auteur:

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme
In Europa, en ook in Nederland, is een rechts-terroristische aanslag door een eenling voorstelbaar. Hoewel de Nederlandse rechts-extremistische offline scene wordt gekenmerkt door fragmentatie, zwak leiderschap, persoonlijke animositeit en het ontbreken van een consistente organisatievorm, kan de dreiging van een (internet-)eenling komen. Verder lijkt in Nederland enige resonantie van de terroristische aanslag in Christchurch te bespeuren bij enkele individuen. Zij worden niet zozeer gedreven door vastomlijnde rechts-extremistische ideeën, maar winden zich vanuit een mix van persoonlijke grieven en psychische problemen al langer op over maatschappelijke ontwikkelingen in de samenleving en de politiek in het bijzonder.

(…)

Rechtsterrorisme
De rechts-terroristische aanslag in Christchurch heeft wereldwijd meerdere daders geïnspireerd, zoals in El Paso, Oslo, Halle en Hanau. Ook in Nederland is een rechtsterroristische aanslag door een eenling voorstelbaar. Deze inschatting is vooral gebaseerd op de mogelijkheid dat een Nederlandse (internet)eenling radicaliseert en tot een rechtsextremistische geweldsdaad overgaat. Het Nederlandse extreemrechtse en rechts-extremistische organisatorische landschap is gefragmenteerd, groepen zijn marginaal en niet gewelddadig en er zijn geen aansprekende leiders die grote groepen weten te mobiliseren. Juist hierin schuilt een gevaar wat betreft de dreiging die uitgaat van eenlingen omdat ze ongeorganiseerrd (online) kunnen radicaliseren.

(…)

De dreiging vanuit rechts-extremistische hoek neemt toe, rechts-terroristische aanslagen worden online verheerlijkt en vormen een inspiratiebron voor gelijkgestemden.

(…)

Wereldwijde rechts-extremistische internetgemeenschap
De laatste jaren is een toename van rechts-extremistisch geweld te zien in verschillende Europese landen, zoals Groot-Brittannië en Duitsland. In Duitsland vonden bijvoorbeeld drie aanslagen plaats in de afgelopen negen maanden (de moord op Lübcke, Halle en Hanau). Kenmerkend voor de huidige rechtsextremistische aanslagplegers is dat zij geen lid meer zijn van een neonazistische groepering, maar zich vaak onderdeel lijken te voelen van een wereldwijde internetgemeenschap. Verheerlijking van dergelijke aanslagen op rechtsextremistische fora vormt een inspiratiebron voor gelijkgestemden. Het narratief, dat op internationale online fora wordt gebezigd, is mede geïnspireerd door de antisemitische en racistische periodiek Siege, dat in de jaren tachtig in de Verenigde Staten verscheen. Dit gedachtegoed heeft ook enkele sympathisanten onder Nederlandse rechtsextremisten, waardoor een dergelijke copycat-aanslag ook in Nederland voorstelbaar is.

Confrontaties tussen rechts- en links-extremisten
In de afgelopen jaren zijn tegenstellingen en confrontaties tussen extreemrechtse en extreemlinkse groepen in landen als de Verenigde Staten en Duitsland meer aan de oppervlakte gekomen. Het gepolariseerde politiek klimaat in de Verenigde Staten klinkt mede door op internationale extremistische online kanalen die ook door Nederlanders worden gebruikt.

(…)

Extremisme, radicalisering en polarisatie

Manifestaties van rechts-extremisme in Nederland zijn gering in het straatbeeld, in de omvang van geweldsincidenten, in organisatie, in financiering en in geweldsbereidheid. Ook is de groep Nederlandse rechts-extremisten die internationaal online actief is beperkt.

Rechts-extremisme in Nederland
In tegenstelling tot landen als Duitsland, Frankrijk, België, Groot-Brittannië en Italië kent Nederland weinig extremistische organisaties en weinig activisten. In Nederland is al jarenlang sprake van een klein aantal extremistische geweldsincidenten per jaar. De zichtbaarheid van rechts-extremisten op straat is marginaal. De Nederlandse rechts-extremistische scene is wat betreft aantallen, organisatiestructuren, financiering en geweldsbereidheid onvergelijkbaar met de ons omringende landen.

De Wutbürger
Er zijn recent twee rechtszaken gestart die meer licht werpen op de aantrekkingskracht die de terroristische daad in Christchurch en de drijfveren daarachter op individuen in de Nederlandse samenleving kunnen uitoefenen. De profielen van de verdachten in deze rechtszaken zijn anders dan die van de aanslagpleger in Christchurch en diens epigonen. Het gaat hier niet om jonge mannen die mede via internet zijn geradicaliseerd, maar om oudere mannen waarvan de ideologische achtergrond lijkt te stroken met het Duitse begrip Wutbürger: woedende (systeemhatende) burgers die niet zozeer worden gedreven door vastomlijnde rechtsextremistische ideeën, maar zich vanuit een mix van persoonlijke grieven en psychische problemen al langer opwinden over maatschappelijke ontwikkelingen in de samenleving in het algemeen en in de politiek in het bijzonder. Vaak moeten vluchtelingen en moslims het ontgelden, omdat die het ‘eigene’ van de Nederlands samenleving zouden bedreigen.

Online rechts-extremisme
Uit de recent gehackte database van het fascistische en neonazistische besloten webforum IronMarch blijkt dat een kleine groep van Nederlandse rechts-extremisten internationaal online actief was en zocht naar rechts-extremistische content. Dit forum wordt gelinkt aan internationale Neonazistische (online) groeperingen, zoals Atomwaffen Division en Feuerkrieg Division, en kende in een periode van zeven jaar tussen de tien tot vijftien gebruikers die uit Nederland lijken te komen. Niet zozeer het aantal Nederlanders, maar vooral het gebezigde apocalyptische en gewelddadige ‘Siege-narratief’, waaraan ook Nederlandse jongeren zich laven is verontrustend.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2019

Auteur:

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De MIVD verricht onderzoek naar verschijnselen van rechts–extremisme en de invloed hiervan op Defensie. Rechts-extremisme binnen de defensieorganisatie kan de interne veiligheid van de krijgsmacht ondermijnen. Het gaat bijvoorbeeld om interne onrust als gevolg van discriminatie van militairen, waardoor zowel de hiërarchische structuur binnen een eenheid als de onderlinge samenwerking onder druk komen te staan. Het is daarom van belang personen of groepen binnen de defensieorganisatie, die het extremistische gedachtegoed aanhangen dan wel (actief) steun verlenen aan extremistische partijen en organisaties, tijdig te onderkennen.
In 2019 heeft de MIVD een tweetal gevallen onderzocht van mogelijk rechts-extremisme. Dit heeft geen dreiging tegen de krijgsmacht aan het licht gebracht. De MIVD heeft in 2019 geen aanwijzingen ontvangen dat binnen Defensie een polariserend discours over de islam wordt gevoerd. Hiervoor zijn binnen Defensie geen aanwijzingen. Onderzoek van de MIVD heeft in 2019 ook geen indicaties opgeleverd dat binnen de krijgsmacht sprake is van rechts-extremistische netwerken.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 27

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2019

Auteur:

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme

Gedurende een aantal decennia werd het rechts-extremisme in Nederland gekenmerkt door een neonazistisch, fascistisch en antisemitisch gedachtegoed. Bestaande groepen waren klein en hadden over het algemeen weinig invloed. In de afgelopen jaren is dit beeld veranderd; andere vormen van rechts-extremisme zijn in de plaats gekomen van de traditionele neonazi’s, die altijd een marginale groep zijn gebleven. Dit betekent overigens niet dat de ideologie van neonazi’s compleet verdwenen is. De verschillende varianten van rechts-extremisme zijn veel meer een mengvorm van verschillende ideologieën geworden, oud en nieuw. Het anti-islamstandpunt is de belangrijkste nieuwe ideologische drijfveer die de afgelopen jaren steeds meer naar voren is gekomen. 2019 was het jaar van rechts-extremistische aanslagplegers wereldwijd. Naast een aantal aanslagen van rechts-extremisten in de Verenigde Staten is deze trend ook zichtbaar in Europese landen en in Nieuw-Zeeland en Australië. Vooral de aanslag van een Australiër in Christchurch, Nieuw-Zeeland, waarbij 51 mensen in een moskee werden gedood, heeft mensen aangezet tot copycat-gedrag. Het gebruik van sociale media en vooral het livestreamen van aanslagen (zoals in Christchurch) speelt daarbij een rol. Zo beschouwden de aanslagplegers van Oslo in Noorwegen en Halle in Duitsland de aanslagpleger in Christchurch als een heilige en verklaarde een van hen dat deze hem als zijn opvolger had aangewezen. Copycat-gedrag wordt versterkt doordat aanslagplegers en hun sympathisanten elkaar vinden op rechts-extremistische websites. Van daaruit worden uitnodigingen verzonden naar besloten groepen, waar nog extremere uitlatingen worden gedaan dan op de websites. Extreme content kan mensen aanzetten tot radicalisering of zelfs tot geweld. Ook Nederlanders zijn lid van dergelijke internationale onlinegroepen.Een voorbeeld van een organisatie die met democratische middelen ondemocratische doelstellingen nastreeft, is Erkenbrand. Deze Nederlandse alt-rechtsbeweging heeft als uiteindelijk doel om een autoritair politiek bestel te realiseren dat alleen de grondrechten van de witte burger (man) waarborgt. Traditionele rechts-extremisten reageren zeer sterk op de acties van vooral de antiracisme-activisten en zoeken daarbij aansluiting bij lokaal protesterende burgers. Dit heeft al verschillende malen tot (dreiging met) geweld geleid waarbij huisadressen van antiracisme-activisten worden gepubliceerd en worden bezocht of waarbij anti-Zwarte Piet-demonstranten worden belaagd, soms met deelname van groepjes voetbalhooligans.

Bijzonderheden: Over extreemrechts op blz 15

PDF

Download deze publicatie als PDF.

De hand van de overheid voedt nog altijd de Grijze Wolven

Een rapport over de (subsidie)relaties tussen Nederlandse gemeenten en Turks extreem-rechts

Auteur:

Doorbraak

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Nederland kent een aantal relatief kleine openlijk ultra-nationalistische, fascistische en nazistische organisaties en netwerken. Hun belangrijkste doelwitten zijn zoals bekend migranten, vluchtelingen, moslims, in grote lijnen iedereen die niet wit is, die er in hun ogen niet bij hoort.
Gelukkig bestaat er in brede kring nog een anti-racistische reflex om het op te nemen voor de doelwitten en slachtoffers van dit extreem-rechts. En geen gemeente zal het daarom ook in haar hoofd halen om deze groepen te subsidiëren, een ruimte te verhuren of een pand te verkopen.

Ook binnen minderheden bestaan er extreem-nationalistische en fascistische stromingen en organisaties. Door die anti-racistische reflex neigen veel mensen ertoe dat specifieke extreemrechts niet te willen zien. En dat heeft grote gevolgen voor de minderheden binnen de minderheidsgroepen die hun doelwit en slachtoffer zijn.
De Turkse Grijze Wolven vormen zo’n fascistische organisatie. Voor Koerden, alevieten, Armeniërs, en linksen en feministen met een achtergrond in Turkije vormen ze hier in Nederland een dagelijkse bedreiging. Maar richting de Nederlandstalige meerderheid spelen de Grijze Wolven de rol van onschuldige culturele organisaties. En zo weten ze in een reeks steden goede contacten te onderhouden met gemeentebesturen, die hen voorzien van subsidies en ruimten om te huren of te kopen.
Daarom hebben we onderzocht welke gemeenten de Turkse fascisten financieel of in een andere vorm ter wille zijn. We hebben 22 gemeenten via de Wet Openbaar Bestuur (WOB) verzocht om hun documenten te overleggen die betrekking hebben op hun (financiële) relaties met Grijze Wolven-organisaties in de periode 2013 tot en met 2018.

Zie https://www.doorbraak.eu/de-hand-van-de-overheid-voedt-nog-altijd-de-grijze-wolven/ voor meer informatie

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Monitor antisemitische incidenten 2019

Auteur:

Jaar:

2020

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De Monitor van 2019 telt 182 antisemitische incidenten (exclusief online antisemitisme). Dit is het hoogste aantal incidenten sinds CIDI de Monitor Antisemitisme opstelt en toe-name van 35 procent ten opzichte van de 135 incidenten geregistreerd in 2018. Het aantal incidenten is zelfs hoger dan het piekjaar 2014 (171 incidenten). Toen is een verband gelegd met de oorlog tussen Israel in Gaza; dit was niet het geval in 2019.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

EUROPEAN UNION TERRORISM SITUATION AND TREND REPORT 2019

Auteur:

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In 2018, terrorism continued to constitute a major threat to security in EU Member States. Horrific
attacks perpetrated by jihadists like those in Trèbes, Paris, Liège and Strasbourg killed a total of
thirteen people and injured many more. In addition, one terrorist attack by a right-wing extremist in Italy and numerous arrests of suspected right-wing terrorists for attack-planning across the European Union (EU) indicate that extremists of diverging orientation increasingly consider violence as a justified means of confrontation.

Bijzonderheden: Op blz 60 t/m 62 aandacht voor Nederland

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Racisme, sociale kramp en innerlijke drijfkrachten in het betaald voetbal

Auteur:

Mulier Instituut

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Sport, en voetbal in het bijzonder, wordt vaak gezien als een spiegel van de samenleving en de daarin voorkomende sociale kwesties. Daarbij vindt soms uitvergroting plaats van maatschappelijke problemen en soms wordt het voetbal eerder verbeeld als een ideale tegenwereld. Dat laatste gebeurt regelmatig als het gaat om sociale inclusie, vooral ten aanzien van etnisch-raciale diversiteit.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 51

Auteur:

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nuance door Training & Advies

Beschrijving:

Rechts-extremisme
In de Nederlandse samenleving zijn er zorgen over de dreiging van rechts-extremisme. Deze ontstonden na de rechts-terroristische aanslag in Nieuw-Zeeland (Christchurch) in maart 2019 en zijn versterkt door enkele copy-cat aanslagen daarna in de Verenigde Staten (El Paso) en Europa (Oslo, Halle). Deze zorgen zijn geen juiste afspiegeling van de werkelijke dreiging. De extreemrechtse scene in Nederland is klein, gefragmenteerd en vrijwel geweldloos. Er bestaat echter ook in Nederland het risico dat een extreemrechts georiënteerde eenling online inspiratie opdoet of dat een gewelddadige eenling copy-cat gedrag vertoont naar aanleiding van een aanslag zoals in Christchurch.

Rechts terrorisme
Een rechts-terroristische aanslag door een eenling in Nederland is voorstelbaar. Deze inschatting is vooral gebaseerd op de mogelijkheid dat een Nederlandse (internet-) eenling radicaliseert en tot een rechts-extremistisch geïnspireerde geweldsdaad overgaat. Rechts-extremistische groepen in Nederland zijn marginaal en niet-gewelddadig. Rechts-terroristisch geweld in andere Europese landen vertaalt zich niet automatisch in aanslagen in Nederland.

Risico copy-cat Christchurch
De daders van El Paso, Oslo en, meest recent, Halle hebben zich sterk laten inspireren door de rechts-terroristische aanslag van Brenton Tarrant in Christchurch. Daarmee is het in DTN 50 gesignaleerde gevaar voor copy-cat gedrag als gevolg van de aanslagen in Nieuw-Zeeland een reëel risico geworden. Zowel de aanslagpleger van El Paso (20 doden) als die van Oslo had, net zoals Tarrant, de aanslagen aangekondigd op een internationaal internetforum. En ook zij gebruikten de in rechts-extremistische kringen populaire ‘omvolkingstheorie’ om hun rechts-terroristische aanslagen te onderbouwen. De centrale these van de ‘omvolkingstheorie’ is dat er een grote demografische vervanging gaande is van Europese ‘stamvolken’ in de Westerse wereld door de toename van het aantal migranten die wordt veroorzaakt door een doelbewuste migratiepolitiek van de politieke elite. Wat opvalt is dat de manifesten van Christchurch en El Paso behalve traditionele rechtse thema’s ook elementen bevatten die vaak als ‘links’ worden gezien, zoals kritiek op het internationale bedrijfsleven en aandacht voor ecologie; dit laatste thema is overigens ook een element in rechts-extremistisch gedachtengoed. Ook Nederlanders zijn actief op internetfora zoals 4Chan, 8kun en EndChan waarop, naast heel veel andere content, volop rechts-extremistische content wordt gedeeld. Ook in Nederland zijn er signalen over radicaliserende personen met rechts-extremistische oriëntatie. Het kan mede daarom niet worden uitgesloten dat daardoor een Nederlandse eenling al dan niet via internet radicaliseert en tot een terroristische daad overgaat.

Dreiging rechts-extremisme in Europa
In de afgelopen DTN-periode vonden in het buitenland diverse ernstige geweldsdaden plaats met een rechts-extremistisch motief: een politieke moord met een rechts-extremistisch motief in Kassel (Duitsland), een aanslag met een rechts-extremistisch motief in El Paso (Verenigde Staten), een mislukte aanslag van een rechts-extremistische terrorist in Oslo (Noorwegen) en een mislukte aanslag op een synagoge en twee moorden door een rechts-extremistische terrorist in Halle (Duitsland). De aanslagen in het buitenland dienen in eerste instantie vooral in lokale en nationale context te worden bezien. De laatste jaren is in de Europese Unie en de Verenigde Staten een toename te zien van rechts-extremistisch geweld. De dreiging van gewelddadig rechts-extremisme in Europa kan over het algemeen echter worden ingeschat als laag. Omdat er inmiddels meerdere rechts-terroristische aanslagen hebben plaatsgevonden door personen die zich hebben laten inspireren door de aanslagpleger in Christchurch, zijn pamflet of vergelijkbaar (online) gedachtegoed, is het voorstelbaar dat de komende tijd meer copy-cat aanslagen kunnen plaatsvinden.(…)
Rechts-extremisme
De Nederlandse rechts-extremistische offline scene wordt gekenmerkt door fragmentatie, zwak leiderschap, persoonlijke animositeit en het ontbreken van een consistente organisatievorm. Rechts-extremistische en extreemrechtse organisaties in Nederland hebben bij elkaar enkele honderden leden. De Nederlandse rechts-extremistische scene is hoegenaamd geweldloos. De scene kent diverse ideologische richtingen: onder meer neo-nazisme, counter-jihad beweging en de ‘identitaire’ beweging. De scene staat onder toenemende invloed van ‘alt-right’ en diens witte identiteitspolitiek. Hoewel de rechts-extremistische scene gefragmenteerd is, bestaan er wel onderlinge banden tussen leden en organisaties.
Rechts-extremisme online
Tijdens de massale instroom van vluchtelingen in Europa in 2015 en 2016 is er in Nederland een enorme toename geweest van rechts-extremistische online content. Deze toename was vooral zichtbaar op de sociale media pagina’s van enkele rechts-extremistische en extreemrechtse actiegroepen, zoals Pegida, Identitair Verzet, NVU, Erkenbrand en Voorpost, die voornamelijk actief zijn op de grote platforms als Facebook, Twitter en YouTube. De groei van rechts-extremistische content op de webpagina’s van deze actiegroepen is in de jaren daarna vrijwel gestagneerd, net als de kortstondige boost van de online aanhang (volgers) van deze actiegroepen.
Nederlandse rechts-extremisten zijn tegenwoordig ook meer buiten de extreemrechtse en rechts-extremistische actiegroepen om internationaal online actief en op zoek naar rechts-extremistische content. Ze zijn actief op alternatieve sociale media platforms als back-up, uitwijkplaats of aanvulling op de grote meer gangbare platforms. Alternatieve fora, platforms en chatapps als 4chan, 8kun (voorheen 8chan), Endchan, diverse gamefora, Gab (in plaats van Twitter), Minds en VKontakte (in plaats van Facebook), Telegram (in plaats van Whatsapp) en Bitchute (in plaats van YouTube) zijn minder restrictief in hun beleid ten aanzien van extremistische of gewelddadige content dan Facebook, Twitter en Google. Echter, ook deze alternatieve platforms staan onder toenemende maatschappelijke en politieke druk om rechts-extremistische content te verwijderen. Omwille van een maximaal online bereik blijven de meeste Nederlandse extreemrechtse en rechts-extremistische actiegroepen ook actief op de grote platforms Facebook, YouTube, Twitter en Instagram.
Onder invloed van sociale media bereikt het rechts-extremistische gedachtegoed een online internationale gemeenschap. Rechts-extremisten uit allerlei voornamelijk westerse landen staan met elkaar in contact op internationale webfora of chatapps, zoals bovengenoemde 4chan, 8kun, Endchan en Telegram. Dergelijke platforms krijgen sinds de aanslagen in Christchurch veel aandacht in de media en bij overheden. De dader maakte gebruik van deze fora onder meer om zijn manifest te publiceren zodat zo veel mogelijk mensen met vergelijkbaar gedachtegoed dit konden lezen. Op deze fora is een discours gaande waarbij geweld wordt aangemoedigd en verheerlijkt en een fascinatie voor games en wapens naar voren komt. Tevens worden er vaak ‘memes’ gedeeld: humoristisch bedoelde boodschappen die racisme, homo-, vrouwen-, moslim- en jodenhaat promoten. Rechtse terroristen als Tarrant en Breivik, aanslagpleger in 2011 die 77 mensen doodde in Noorwegen, worden als heiligen gezien en Hitler en het nationaalsocialistische gedachtegoed worden vaak als voorbeeld genomen. Deze voornamelijk Engelstalige internationale platforms kunnen als voedingsbodem voor snelle radicalisering en geweld fungeren. Het is evident dat Nederlandse rechts-extremisten actief zijn op deze fora en apps, maar het is moeilijk een volledig beeld te krijgen van de Nederlandse presentie vanwege de omvang en omloopsnelheid van de berichten. De fora zijn gemakkelijk bereikbaar. Leden kunnen anoniem blijven: registratie is overbodig en de locatie kan worden verhuld.
‘Optel-activisme’ van Pegida
Kleine extreemrechtse en rechts-extremistische groeperingen blijven actief met demonstraties en intimiderende en radicale acties rond AZC’s en moskeeën. Dit roept antifascistische en links-extremistische reacties op, zoals tegendemonstaties. Bij confrontaties tussen beide kampen lijkt de geweldsbereidheid onder ‘links’ nog altijd groter dan onder rechts-extremisten. Extreemrechtse en rechts-extremistische demonstraties en acties zorgen daarnaast blijvend voor onrust binnen moslimgemeenschappen. Opvallend was de aanwezigheid van Turkse moslims in Eindhoven bij een Marokkaanse moskee op 15 juni tijdens een provocatieve flyeractie van een tiental actievoerders van de extreemrechtse anti-islamgroep Pegida. De voorman van Pegida, Edwin Wagensveld, werd door een aantal tegendemonstranten aangevallen. Zijn actiegroepje bereikt door ‘optel-activisme’, het blijven herhalen van kleinschalige acties, met minimale middelen maximale polarisatie bij een groep moslims waarbij veel aandacht van de media wordt gegenereerd.
Geweld tegen bijeenkomst Kick Out Zwarte Piet
Dat het opkomen voor het ‘eigene’ rond een kinderfeest als Sinterklaasfeest zelfs kan leiden tot openlijke geweldpleging tijdens een vergadering werd vrijdagavond 9 november in Den Haag zichtbaar. De achtergrond van de tientallen voorstanders van Zwarte Piet die daar een bijeenkomst van Kick Out Zwarte Piet (KOZP) met veel geweld verstoorden is nog onbekend. Deze actie kan niet los worden gezien van boze gevoelens van ontevreden burgers tegenover de gemeente Den Haag, welke bij de organisatie van de intocht had geopperd om, in lijn met de nationale intocht, louter roetveegpieten te gebruiken. Dit streven leidde twee dagen voor het geweld al tot een verhitte demonstratie in Scheveningen, waar honderden mensen onder de leus “Vreugdevuren, kerst of Zwarte Piet, afwijken van onze tradities doen wij niet” bij elkaar kwamen. Los van deze lokale component is het geweld een duidelijke illustratie van de haat die de tegenstanders van het ‘traditionele’ Sinterklaasfeest bij een groepje voornamelijk blanke Nederlanders oproept. Omdat een kleine groep activisten tegen Zwarte Piet heeft aangekondigd ook de komende jaren met volharding door te gaan om alle intochten van Zwarte Piet te ontdoen, zal de polarisatie rond deze cultuurstrijd aan de flanken niet worden beslecht met een beroep op matiging en redelijkheid. Daarbij zorgt sinds 2018 de aanwezigheid van voetbalhooligans tijdens verschillende intochten voor extra onrust.(…)
Reacties ´boerkaverbod´
De invoering van het verbod op gezichtsbedekkende kleding in bepaalde publieke ruimten – in de volksmond het ‘boerkaverbod’ – heeft tot dusver vooral online een mobiliserende werking gehad. Net voor de invoering van het verbod op 1 augustus 2019 nam op sociale media de aandacht voor de wet ineens sterk toe na berichtgeving van het Algemeen Dagblad waarin door een woordvoerder van het Openbaar Ministerie werd bevestigd dat een burgerarrest van nikabdraagsters was toegestaan. Een tweet van Geert Wilders (818.000 volgers) waarin de PVV-leider begrip toonde voor dat soort initiatieven zorgde voor online spanningen tussen voor- en tegenstanders van de wet omdat op sommige rechts-populistische social media-pagina’s werd gezinspeeld op burgerarresten en andere vormen van eigenrichting. In reactie hierop kwamen jihadisten en salafisten met uiteenlopende (online) initiatieven zoals de invoering van ‘buurtwachten’. In het pro-ISIS kanaal Greenb1rds werd op de dag van de invoering van het ‘boerkaverbod’ een bedreiging geplaatst tegen Nederland. Ook uitten jihadisten dreigementen jegens Geert Wilders. Er zijn geen aanwijzingen dat de personen achter deze berichten een concrete dreiging vormen.
Enkele nikabdraagsters kozen ervoor om ondanks de invoering van het verbod demonstratief in nikab met het openbaar vervoer te reizen. Deze online dynamiek zorgde verder niet voor een grote opkomst bij demonstraties tegen en demonstraties voor het ‘boerkaverbod’. Hoewel op rechts-populistische en rechts-extremistische online fora werd gezinspeeld op eigenstandige acties om de nieuwe wet te handhaven bleek ook die actiebereidheid in de publieke ruimte tot dusver niet groot. In de weken na de invoering van het verbod bleven salafisten en jihadisten moslims online mobiliseren rond dit thema, bijvoorbeeld door het online ‘exposen’ van vermeende daders die nikabdraagsters lastig (zouden) vallen. Mede omdat de landelijke en gemeentelijke overheid geen uniform verhaal heeft over het belang van de handhaving van de wet blijft de wet een thema waaromheen sterke maatschappelijke polarisatie kan plaatsvinden. Extreme krachten aan beide zijden (salafistisch-jihadistisch en rechts-extremistisch) kunnen en zullen zich in de toekomst blijven profileren op dit thema dat vanwege het lage aantal nikabdraagsters (circa 200) slechts weinig mensen concreet raakt. Vanwege het gepolariseerde (online) landschap kan het ‘boerka-verbod’ tijdens een mogelijke escalatie in een publieke ruimte uitstijgen boven een probleem van de openbare orde en een brede ideologische discussie doen ontbranden.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Quickscan naar extreemrechts

Gemeente Arnhem

Auteur:

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dit rapport is een quickscan van de gemeente Arnhem naar extreemrechts. Dit onderzoek maakt
duidelijk in welke vormen extreemrechts zich al dan niet manifesteert in Arnhem (zowel online als
offline). Aanleiding voor dit onderzoek zijn twee recente ontwikkelingen die een reactie van extreemrechtse actoren teweeg hebben gebracht (en eventueel in de toekomst kunnen brengen): de aanhouding van een aantal terrorisme verdachten (2018) en het openen van een AZC (2016). Dit
onderzoek is een kwalitatief onderzoek met een deel literatuurstudie en een deel antropologisch
veldonderzoek. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat dit geen diepgaand onderzoek naar dit
fenomeen is (verspreid over een langere onderzoeksperiode). Het is wel een eerste aanzet om inzicht te krijgen in welke extreemrechtse actoren aanwezig zijn in Arnhem en in welke mate zij actief zijn.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Rapportagefeitenonderzoek

Onderzoek naar frauduleuze declaraties door PVV- Zeeland

Auteur:

KPMG

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

U bent onlangs bekend geworden met signalen van mogelijke onregelmatigheden bij de besteding van het fractiebudget bij een van de partijen in Provinciale Staten van Zeeland. Deze signalen zien ondermeer toe op mogelijke belangenverstrengeling bij de aanstelling van medewerkers binnen de fractie van de PVV en de aanwending van de aan de PVV-fractie toegekende fractievergoedingen en de verantwoording daarvan in de jaarverantwoording van de fractiebudgetten van de PVV over de jaren 2011-2018.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

WHITE SUPREMACY EXTREMISM

The Transnational Rise of the Violent White Supremacist Movement

Auteur:

The Soufan Center

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

ECRI Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie

Beschrijving:

From Pittsburgh to Poway and Charleston to El Paso, white supremacist extremists (WSEs) pose a clear terrorist threat to the United States. And while extremist groups operating on American soil are often labeled or categorized as domestic terrorist organizations, this report will demonstrate that they maintain links to transnational networks of like-minded organizations and individuals, from Australia, Canada, Russia, South Africa, and elsewhere. The danger of terrorism is growing in the United States, just as it is elsewhere in the world, with white supremacist extremists strengthening transnational networks and even imitating the tactics, techniques, and procedures of groups like al-Qaeda and the Islamic State (IS). These networks share approaches to recruitment, financing, and propaganda, with Ukraine emerging as a hub in the broader network of transnational white supremacy extremism, attracting foreign recruits from all over the world.

Op https://www.ad.nl/buitenland/extreemrechts-gebruikt-strijdtoneel-in-oekraine-als-oefenterrein~ab33f02c/ is er een artikel over dit rapport verschenen

Bijzonderheden: Volgens figuur 3 op blz 29 neemt een aantal extreemrechtse Nederlanders deel aan de strijd in Oekraine.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

ECRI report on the Netherlands. Fifth monitoring cycle

Evaluatierapport van de European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) over het Nederlandse discriminatiebeleid in 2018.

Auteur:

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Since the adoption of ECRI’s fourth report on the Netherlands on 20 June 2013,
progress has been made in a number of fields.
A process is under way to include further discrimination grounds in the Constitution,
and the second chamber of the Dutch Parliament adopted an amendment to the
General Equal Treatment Act (AWGB) stating explicitly that discrimination on the
ground of sex also covers a person’s sexual characteristics, gender identity and gender
expression.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 50

Auteur:

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De rechts- terroristische aanslag op twee moskeeën in Nieuw-Zeeland heeft vanwege de aard, ernst en omvang een wereldwijde uitstraling en leidde tot brede afschuw en veroordeling. De
aanslag zal komende jaren verschillende groepen in de rechtsextremistische scene blijven
aanspreken. Ook het gevaar voor copycat gedrag in Europa is vergroot . In vergelijking met de ons omringende landen is de geweldsdreiging vanuit de Neder landse rechts-extremistische scene overigens minder groot. Instabiele potentiële ‘lone actors’ gaan eerder tot handelen over ten tijde van maatschappelijke onrust en publiek zichtbaar geweld. In Duitsland wordt een 45- jarige man verdacht van een politieke moord met een rechtsextremistisch motief op de christendemocratische politicus Walter Lübcke. Terroristische geweldsincidenten kunnen tevens een trigger vormen voor
(terroristische) gewelddadige tegen- of vergeldingsacties door jihadisten of rechts-extremisten.

Ook binnen de Nederlandse context hebben de AIVD en NCTV eerder gewaarschuwd voor
rechts-terroristische eenlingen die online kunnen worden geactiveerd door het steeds agressiever en opruiender internationale internetdiscours waarvan onder andere alt – right zich steeds vaker
bediend. Kleine rechts-extremistische groeperingen zijn vooral actief met intimiderende en radicale acties waarmee ze voor onrust zorgen binnen moslimgemeenschappen.

Bijzonderheden: Over extreemrechts op blz 3, 7 en 9

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Monitor antisemitische incidenten in Nederland 2018

Auteur:

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In 2018 registreerde CIDI 135 antisemitische incidenten (online antisemitisme uitge-zonderd). Dit is het hoogste aantal sinds 2014. Ten opzichte van 2017 nam antisemi-tisme toe met 19 procent.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 59 t/m 61 en 68.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Discriminatie-cijfers in 2018

Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in Nederland

Auteurs:

Art.1, Bauke Fiere, Gregor Walz, Saskia van Bon

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Landelijk Expertise Centrum Discriminatie

Beschrijving:

Dit rapport geeft inzicht in de discriminatie-incidenten en -meldingen die in Nederland in 2018 door een officiële instantie zijn geregistreerd. Meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s), door de politie geregistreerde discriminatie-incidenten, verzoeken om een oordeel bij het College voor de Rechten van de Mens (hierna: College) en gegevens van het meldpunt internetdiscriminatie MiND
(hierna: MiND) worden naast elkaar gepresenteerd. Deze bieden daarmee een inkijk in een deel van het brede fenomeen discriminatie in Nederland.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Strafbare Discriminatie in Beeld 2018

Auteur:

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In het rapport Strafbare Discriminatie in Beeld 2018 wordt gerapporteerd over de in 2018 ingestroomde en afgedane specifieke discriminatiefeiten bij het Openbaar Ministerie (OM). Specifieke discriminatiefeiten zijn de feiten die worden ingeschreven en waar een beslissing over wordt genomen op grond van één van de discriminatieartikelen uit het Wetboek van Strafrecht (Sr): artikel 137c, 137d, 137e, 137f, 137g of 429quater Sr.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2018

Auteur:

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De rechts-extremistische scene in Nederland focust zich de afgelopen jaren vooral op de islam. Het rechts-extremisme kent een opleving in Nederland. Rechts-extremisme binnen de defensieorganisatie kan de interne veiligheid van de krijgsmacht ondermijnen. Het gaat
bijvoorbeeld om interne onrust als gevolg van discriminatie van militairen, waardoor zowel de hiërarchische structuur binnen een eenheid als de onderlinge samenwerking onder druk kunnen komen te staan.
Het is daarom van belang personen of groepen binnen de defensieorganisatie, die het extremistische gedachtegoed aanhangen dan wel (actief) steun verlenen aan extremistische partijen en organisaties, tijdig te onderkennen. Een rechts-extremistische geweldsdreiging
richting Defensie is vooralsnog niet onderkend.
Defensie heeft in 2018 drie onderzoeken ingesteld naar aanleiding van signalen over racistische uitingen met verwijzingen naar Nazi-Duitsland. De AIVD-rapportage over rechts-extremisme meldt onder andere dat binnen rechts-extremistische kringen een polariserend discours over de islam wordt gevoerd. Hiervoor zijn binnen Defensie geen aanwijzingen. Evenmin heeft de MIVD op dit moment indicaties dat binnen de krijgsmacht sprake is van rechts-extremistische netwerken.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 36

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2018

Auteur:

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Voor bepaalde rechts-extremisten staat immigratie nog altijd gelijk aan islamisering. Immigratie en islamisering leveren in hun ogen een gevaar op voor de Nederlandse identiteit. Het voelt voor deze rechts-extremisten alsof de overheid de Nederlandse cultuur in de uitverkoop doet door vluchtelingen uit islamitische landen toe te laten. Een zichtbare vertegenwoordiger van dat gedachtegoed is bijvoorbeeld de groepering Identitair Verzet. Het anti-islamstandpunt kent binnen het extremisme veel supporters, waarbij het steeds minder exclusief mannen zijn zoals voorheen. Ook trekt het anti-overheidssentiment dat binnen deze groep heerst sympathisanten aan die geen historie hebben met het rechts-extremisme. Zij koesteren eveneens wantrouwen tegen de (Europese) politiek en soms ook tegen de wetenschap en (massa-)media.Het behoeft geen betoog dat de AIVD kritiek op de islam, immigratie of de overheid op zichzelf niet als een vorm van rechts-extremisme beschouwt. Dit valt immers onder de vrijheid van meningsuiting. Wij beoordelen dergelijke uitingen als extremistisch als deze overgaan in haatzaaien, intimidatie en bedreigingen.Een deel van de extremisten pleit zelfs voor het voorkomen van vermenging van rassen. Dit etnisch-nationalistisch gedachtegoed vindt gehoor binnen de kring van aanhangers van het alt-rechtsgedachtegoed, zoals het ‘studiegenootschap’ Erkenbrand. Op zich hebben zij – naar eigen zeggen – niets tegen het bestaan van meerdere rassen, maar Nederland is voor de Nederlanders. Er zijn ook extremisten die overtuigd zijn van de blanke suprematie. Deze personen nemen een antidemocratisch standpunt in en streven een racistische samenleving na waarin mensen niet als gelijk worden beschouwd. Dit is in strijd met de democratische rechtsorde.

Bijzonderheden: Aandacht voor extreemrechts op blz 18 en 19

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 49

Auteur:

Jaar:

2019

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nuance door Training & Advies

Beschrijving:

Veranderingen in de dreiging vanuit jihadistische zijde vallen samen met ontwikkelingen in salafistische en rechts-extreme kringen, zoals hun toegenomen assertiviteit en onderlinge wisselwerking. De toename van de invloed van de salafistische beweging vindt plaats in een tijd waarin in rechts-populistische en rechts-extremistische kringen grote weerstand bestaat tegen de veronderstelde groeiende invloed van de islam in de samenleving. Het anti-islamdiscours is de laatste jaren op sociale media toegenomen en verhard. Vooral rechts-extremistische kringen, waar de strijd tegen de islam en het jihadisme belangrijke mobiliserende en verenigende factoren zijn, grijpen salafistische denkbeelden aan om een islamofobe agenda te legitimeren. Op hun beurt verwijzen salafistische voormannen voortdurend naar islamofobe narratieven die de islam in algemene zin problematiseren om hun eigen boodschap kracht bij te zetten. Deze wisselwerking draagt bij aan maatschappelijke polarisatie. Mede door de toegenomen polarisatie is de terroristische dreiging die uitgaat van de rechts-extreme lone actor inmiddels belangrijker dan de dreiging van terroristisch geweld door grotere rechts-extremistische groepsverbanden. Toch uit de opleving van het rechts-extremisme in Nederland zich vooralsnog in geringe mate in geweld, maar meer in een steeds agressiever en opruiender internetdiscours – ook richting politici en bestuurders.

(…)

Groei van rechts-extremistisch geweld lijkt door te zetten Hoewel de rechts-extremistische en rechts-terroristische geweldcijfers in Europa tot 2018 niet eenduidig zijn, krijgt de NCTV de laatste drie jaar van partnerorganisaties duidelijke signalen dat zowel de ernst als de omvang van rechts-extremistisch geweld in diverse West-Europese landen en Noord-Amerika toeneemt. Dit blijkt ook uit een onderzoek van het Institute for Economics & Peace. Het aantal doden als gevolg van geweld door rechts-extreme groepen en personen groeide tussen 2014 en 2017 van 4 naar 17. De toegenomen populariteit van rechts-populisme en rechts-extremisme in Europa en de Verenigde Staten vertaalt zich in de toenemende dreiging die uitgaat van rechtse terroristen en de daadwerkelijke uitoefening van rechts-terroristisch geweld. Onder meer in Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Spanje werden kleine groepen en eenlingen gearresteerd die voorbereidingen aan het treffen waren voor aanslagen. Doelwitten zijn onder andere vluchtelingen, moslims, linkse tegenstanders, vooraanstaande politici en overheidsinstellingen. De geweldsdreiging is sinds de jaren zeventig sterk verschoven van grote rechts-terroristische bewegingen naar kleine cellen en eenlingen. Drie rechts-terroristische aanslagen in de Verenigde Staten in oktober en de ogenschijnlijk overeenkomstige daderprofielen van de drie blanke mannen hebben daar een verhitte discussie laten ontstaan over de vraag of de daders in beweging zijn gebracht door het taalgebruik van president Donald Trump. Trumps discours resoneert ook in rechts-extreme kringen in Europa. Deze resonantie bij de aanslagplegers (nationalisme, xenofobie, moslimhaat, antisemitisme en geloof in complottheorieën) voedt opvattingen van politici, wetenschappers en (radicale) linkse tegenstanders dat Trump medeverantwoordelijk is voor deze aanslagen. Analyses van de statistieken van de FBI (en andere organisaties) over hatecrimes in de VS laten echter zien dat de stijging van het aantal haatmisdrijven in de VS al van vóór Trumps overwinning zijn.

(…)

Links-extremistische en extreemlinkse organisaties die strijden tegen (vermeend) racisme en fascisme roeren zich actiever. Waar zij enkele jaren geleden er nog voor kozen om demonstraties van extreemrechtse groepen vooral te negeren, organiseren zij sinds anderhalf jaar een tegendemonstratie bij iedere extreemrechtse demonstratie van enige omvang. Dat leidt tot een verharding in de confrontaties. Links bediende zich al veel langer van geweld tegen rechts en zocht de confrontatie met rechts ook bewust op. Door toegenomen zelfvertrouwen bij extreemrechts gaan die ook de confrontatie meer aan. Toch lijken links-extremisten nog niet een heldere strategie te hebben om de nieuwe verschijningsvormen van het rechts-extremisme van repliek te dienen. Het is voorstelbaar dat links-extremisten de komende tijd vaker van zich zullen laten horen tegen het nieuwe elan van rechts-extremisten.

(…)

Rechts-extremisme
De rechts-extremistische beweging in Europa kent twee gezichten. Aan de ene kant een beweging gekenmerkt door fragmentatie, zwak leiderschap, persoonlijke animositeit, en het ontbreken van een consistente organisatievorm. Aan de andere kant oefenen kleinschalige professionele cellen en eenlingen/lone actors steeds vaker ernstig geweld uit in verschillende Europese landen. In de afgelopen drie jaar zijn politici in diverse Europese landen minstens acht keer het doelwit geweest van persoonsgericht geweld met een terroristisch oogmerk of verijdelde plannen daartoe. Uit de casussen van de afgelopen drie jaar blijkt dat de dreiging van persoonsgericht geweld tegen nationale politici afkomstig is van zowel rechts-extremisten (4 van de 8), links-extremisten (2 van de 8) als jihadisten (2 van de 8) en dat het geweld wordt gepleegd dan wel beoogd door zowel eenlingen als groepen. In Europa hebben Nederlandse rechts-extremisten geen voortrekkersrol. Recente studies van de AIVD en de NCTV over de rechts-extremistische scene in Nederland en Europa tonen een beeld van een beweging met veel on- en offlineactiviteit buiten de bekende organisaties om, waarbij de zeer fluïde verbanden opvallen. Het gevaar dat uitgaat van de lone actor bij de toepassing van rechts-terroristisch geweld is in Nederland inmiddels belangrijker dan de dreiging van geweld door grotere groepsverbanden. Zo heeft een man zich schuldig gemaakt aan het voorbereiden en bevorderen van het plegen van moord met een terroristisch oogmerk en aan verboden bezit van een wapen en munitie met datzelfde oogmerk. Daarbij richtte de man zijn vizier op moslims en op linkse kopstukken. Hij is veroordeeld tot 36 maanden. (Aanvulling KafkaL Zie /https://kafka.nl/extreemrechtse-terreurverdachte-lid-anti-terreur-brigade/ voor een artikel over deze man) AIVD en NCTV waarschuwen voor de impact van het gepolariseerde maatschappelijke debat op ‘lone actors’. De opleving van het rechts-extremisme in Nederland uit zich vooralsnog niet zozeer in het plegen van geweld, maar in een steeds agressiever en opruiender internetdiscours. Het nieuwe zelfvertrouwen komt ook terug in het openlijk zoeken van de confrontatie door rechts met linkse tegenstanders in steden met een actieve linkse beweging zoals Amsterdam en Nijmegen. Kleine rechts-extremistische groeperingen zijn daarnaast vooral actief met intimiderende en radicale acties waarmee ze voor onrust zorgen binnen moslimgemeenschappen. De aantrekkingskracht van de alt-rightbeweging is sinds de opkomst van Donald Trump duidelijk zichtbaar in verschillende Europese landen waaronder Nederland en België. De Nederlandse alt-rightscene is online erg gericht op het buitenland en dan met name op de Verenigde Staten.

Polarisatie rondom Zwarte Piet is verbreed
De Zwarte Piet-discussie loopt al jaren, maar is sinds 2014 feller van toon waarbij er steeds meer identiteitskwesties met de discussie verknoopt raken. Het feit dat tegenstanders van Zwarte Piet het kinderfeest aanmerken als racistisch zorgt voor bijval maar ook voor weerstand binnen de samenleving. Vooralsnog zijn er geen concrete aanwijzingen dat er sprake is van een toenemende geweldsdreiging, maar deze is wel voorstelbaar. Voor de overheid is een complicerende factor dat de dreiging van geweld niet uit hoeft te gaan van gekende groepen, maar dat ook boze burgers op eigen initiatief buitenwettelijke actie organiseren. De breed levende polarisatie bergt daarnaast het risico in zich dat een incident kan escaleren met mogelijk buitenwettelijke acties tot gevolg. Een ander risico van de polarisatie is dat het voor sommigen het vertrouwen in de overheid aantast. Een breed gedragen maatschappelijk compromis over de wijze waarop het Sinterklaasfeest gevierd wordt is niet in zicht, zodat de discussie nog wel enige jaren veiligheidsvraagstukken met zich mee zal blijven brengen.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 3, 8 en 13

PDF

Download deze publicatie als PDF.

De nieuwe generatie extreemrechts en haar online schaduw

Auteur:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Landelijk Expertise Centrum Discriminatie

Beschrijving:

Hoe ziet extreemrechts er vandaag de dag uit, hoe verhouden de verschillende groeperingen zich tot elkaar en welke ideologieën schuilen erachter? Waar ontmoeten leden elkaar, hoe communiceren zij en welke strategieën gebruiken zij om hun gedachtegoed en idealen te verspreiden? Welke nuances en kanttekeningen zijn hierbij te plaatsen?

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Strafbare Discriminatie in Beeld 2017

Auteur:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

European Union Agency for Fundamental Rights

Beschrijving:

In het rapport Strafbare Discriminatie in Beeld 2017 (voorheen: Cijfers in Beeld) wordt gerapporteerd over de in 2017 ingestroomde en afgedane specifieke discriminatiefeiten bij het Openbaar Ministerie (OM). Specifieke discriminatiefeiten zijn de feiten die worden ingeschreven en waar een beslissing over wordt genomen op grond van één van de discriminatieartikelen uit het Wetboek van Strafrecht (Sr): artikel 137c, 137d, 137e, 137f, 137g of 429quater Sr.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Antisemitism

Overview of data available in the European Union 2007–2017

Auteur:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Antisemitism can be expressed in the form of verbal and physical attacks, threats, harassment, discrimination and unequal treatment, property damage and graffiti or other forms of speech or text, including on the internet. Antisemitic incidents and hate crime violate fundamental rights, including the right to human dignity, the right to equality of treatment and the freedom of thought, conscience and religion.
The present report provides an overview of data on antisemitism as recorded by international organisations and by official and unofficial sources in the 28 European Union (EU) Member States, based on their own definitions and categorisations. ‘Official data’ are understood here as those collected by law enforcement agencies, other authorities that are part of criminal justice systems and relevant state ministries at the national level. ‘Unofficial data’ refers to data collected by civil society organisations.
This annual overview provides an update of the most recent figures on antisemitic incidents, covering the period 1 January 2007–31 December 2017, across the EU Member States, where data are available. In addition, it includes a section that presents evidence from international organisations.

Bijzonderheden: Nederlandse situatie beschreven op blz 59 t/m 64.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Discriminatie-cijfers in 2017

Een rapport over registraties en meldingen van discriminatie in Nederland

Auteurs:

Art.1, Gregor Walz, Ilse Mink

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Bas Tierolf, Lisanne Drost, Maaike van Kapel, Verwey-Jonker Instituut, Willem Wagenaar

Beschrijving:

Dit rapport behandelt de door de politie geregistreerde discriminatie-incidenten en meldingen van discriminatie bij antidiscriminatievoorzieningen in Nederland in 2017.

Bijzonderheden: Met wat aandacht voor extreemrechts op blz 10.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Zevende rapportage racisme, antisemitisme en extreemrechts geweld in Nederland

INCIDENTEN, AANGIFTES, VERDACHTEN EN AFHANDELING IN 2017

Auteurs:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dit is de zevende rapportage antisemitisme, racisme en extreemrechts geweld in Nederland. De huidige rapportage doet verslag van deze feiten in het jaar 2017 en de ontwikkelingen ten opzichte van de jaren daarvoor. De rapportage is tot stand gekomen in opdracht van de Anne Frank Stichting. De Anne Frank Stichting beheert het Anne Frank Huis en brengt haar levensverhaal wereldwijd onder de aandacht ter bezinning op de gevaren van antisemitisme, racisme en discriminatie en het belang van vrijheid, gelijke rechten en democratie. De Stichting stelt zich onder meer ten doel voorlichting te geven en educatieve activiteiten te verzorgen over discriminatie en mensenrechten, ter bevordering van het goed functioneren van een open, pluriforme, democratische samenleving.
Een belangrijk doel van deze rapportage is input leveren voor de educatieve activiteiten van de Anne Frank Stichting. Verder dient het als periodieke rapportage aan de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Europese Unie (EU).

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 33 t/m 51

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Factsheet Extreemrechts in Nederlandse Gemeentes

Update oktober 2018

Auteurs:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Voor u ligt de actualisering van de ‘factsheet extreemrechts in Nederlandse gemeentes’ uit oktober 2018, waarin een actueel beeld wordt geschetst van de in Nederland actieve extreemrechtse organisaties. Deze factsheet moet inzicht geven in de omvang, regionale spreiding, betekenis en betrokkenheid bij geweldsincidenten van de verschillende extreemrechtse organisaties in Nederland.
De samenstelling van de lijst met organisaties en de gepresenteerde feiten over deze organisaties zijn verzameld in het kader van het Monitorproject Racisme, Antisemitisme en Extreemrechts Geweld in Nederland.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

De golfbewegingen van rechts-extremistisch geweld in West-Europa

Aard, ernst en omvang van de rechts-extremistische geweldsdreiging in West-Europa, inclusief Nederland

Auteur:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De NCTV heeft over de rechts-extremistische geweldsdreiging gepubliceerd sinds de verschijning van het eerste Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) in 2005. Hierbij wordt breed gekeken
naar alle dreigingsontwikkelingen die in potentie kunnen leiden tot terroristisch geweld. De geschiedenis, maar ook de actualiteit, toonden aan dat terroristisch geweld niet beperkt blijft tot
jihadisme. Ook in de Nationale Contraterrorisme Strategie 2016-2020 staat dat rechts-extremisme de bijzondere aandacht heeft van de NCTV.1 Het rechts-extremisme raakte niettemin in de
beeldvorming vaak ondergesneeuwd door het jihadisme. Dit is in belangrijke mate ook begrijpelijk omdat de jihadistische geweldsdreiging, in ieder geval in Nederland, het laatste decennium de
bepalende factor is geweest in het dreigingsbeeld terrorisme.
De NCTV publiceerde om deze reden de laatste jaren ook diverse fenomeenstudies op het vlak van jihadisme (bijvoorbeeld ‘Minderjarigen bij ISIS’ uit 2017). Nieuwe binnenlandse en buitenlandse gebeurtenissen en ontwikkelingen op het vlak van rechts-extremisme en rechts-terrorisme zorgen ervoor dat het fenomeen de laatste jaren aan relevantie heeft gewonnen voor het dreigingsbeeld.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Rechts-extremisme in Nederland

Een fenomeen in beweging

Auteur:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Gedurende een aantal decennia werd het rechts-extremisme in Nederland gekenmerkt door een neonazistisch, fascistisch en antisemitisch gedachtegoed. In de afgelopen jaren is dit veranderd; neonazi’s vormen nog slechts een marginale groep en andere vormen van rechts-extremisme zijn hiervoor in de plaats gekomen.
Anti-islamgedachtegoed naar de voorgrond De belangrijkste ideologische drijfveer die in de afgelopen jaren steeds meer naar voren is gekomen voor groepen en personen binnen de rechts-extremistische beweging is het anti-islamstandpunt. Deze ontwikkeling begon vanaf 2014 duidelijke vormen aan te nemen als gevolg van twee gebeurtenissen:
• het uitroepen van het kalifaat door ISIS en de reeks van jihadistisch terroristische aanslagen in West-Europa die daarop volgde;
• de vluchtelingenstroom die in de loop van 2015 op gang kwam naar Europa en Nederland.
Al langer bestaande groepen in de rechts-extremistische scene in Nederland, zoals de Nederlandse Volks-Unie (NVU), grepen de opkomst van ISIS en de vluchtelingenstroom aan om zich te profileren en zo een breder publiek te bereiken. Ze deden dit onder meer door anti-ISIS demonstraties of demonstraties bij asielzoekerscentra te organiseren. Gelijktijdig ontstond een verscheidenheid aan nieuwe initiatieven. Voorbeelden hiervan zijn Demonstranten tegen Gemeenten (DTG) en United We Stand Holland (UWS). Ook zag de AIVD een toename van
rechts-extremistische uitingen op internet gericht tegen moslims en asielzoekers.

Toen in 2016 de instroom van migranten stagneerde, verdwenen veel van bovengenoemde initiatieven weer. Niettemin bleef het anti-islamgedachtegoed de boventoon voeren. Er wordt daarbij nauwelijks onderscheid gemaakt tussen anti-islam- en anti-migratieretoriek. Migranten zijn moslims, zo lijkt de redenatie.
De personen die zich aangetrokken voelen tot de anti-islamretoriek hebben voor een groot deel geen historie in het rechts-extremisme. Traditionele rechts-extremistische thema’s zoals antisemitisme en Hitlerverheerlijking komen binnen deze groep daarom niet veel voor. Wanneer hier wel sprake van is, wordt er soms om opportunistische redenen voor gekozen dit niet uit te dragen.

Lees verder in de publicatie.

Zie onze reactie op deze publicatie op https://twitter.com/Kafkanet/status/1047229307377131520

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 48

Auteur:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Nederlandse extreemrechtse groeperingen zijn vooral actief met intimiderende en radicale acties, maar er zijn geen aanwijzingen dat zij gewelddadig zouden willen gaan opereren. De focus blijft gericht op acties tegen de vermeende islamisering van Nederland, de komst van asielzoekers en het vermeende verlies van de Nederlandse identiteit. Rechts in Verzet (RiV), een afsplitsing van Pegida, is een nieuwe groepering met enkele leden die de laatste periode verantwoordelijk was voor een aantal intimiderende protestacties. Vooral het ophangen van een onthoofde pop en dreigbrief bij een moskee in Amsterdam Noord in januari 2018, waarmee geprotesteerd werd tegen de komst van een “megamoskee”, trok veel politieke en media-aandacht. De aankondiging van Pegida om tijdens de ramadan bij een aantal moskeeën varkensvlees te gaan barbecueën, leidde eveneens tot veel media-aandacht. Opvallend is verder dat sommige extreemrechtse groeperingen aan zelfvertrouwen lijken te winnen en het tegenwoordig aandurven om te demonstreren in als politiek ‘links’ bekend staande steden zoals Amsterdam en Nijmegen. Hiermee neemt de kans op confrontatiegeweld met extreemlinkse tegendemonstranten toe. In algemene zin wordt al langer ingeschat dat ernstig extreemrechts geweld voornamelijk voorstelbaar is vanuit snel radicaliserende groepjes of eenlingen. De man die in augustus in Schiedam werd aangehouden, nadat hij in reactie op de dood van een Haags PVV-gemeenteraadslid op sociale media een dreiging had geuit, is van dit laatste mogelijk een voorbeeld.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 9

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 47

Auteur:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De extreemrechtse geweldsdreiging in Nederland blijft relatief beperkt. Anders dan in omliggende landen in Europa en vooral Duitsland, zijn er in Nederland geen aanwijzingen voor rechtsterroristische structuren of groeperingen. Potentieel ernstig extreemrechts geweld is voornamelijk voorstelbaar uit de hoek van eenlingen of snel geradicaliseerde groepjes. Nadrukkelijke uitzondering op de stagnerende groei is de racistische groepering Erkenbrand. Deze groep trekt steeds meer geïnteresseerden, wat mede blijkt uit de aanwezigheid van meer dan tweehonderd personen bij het jaarlijkse congres. Vanwege het antidemocratische gedachtegoed bij Erkenbrand gaat er van deze groepering
een gevaar uit voor de democratische rechtsorde. Bij diverse aanhangers van Erkenbrand leven ideeën van een op handen zijnde rassenoorlog (zoals bij meer radicale groepen). Hoewel de nadruk bij de organisatie ligt op het houden van radicale lezingen, kan verdere radicalisering plaatsvinden. Met de alt right beweging en Erkenbrand als Nederlandse exponent daarvan, is het antisemitisme in extreemrechtse kringen weer terug van (nooit helemaal) weggeweest.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 7

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2017

Auteur:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De standpunten tegen islam en immigratie zijn sinds enige jaren de belangrijkste ideologische drijfveren voor de rechtsextremistische scene in Nederland. Recenter is daarbij een anti-overheidssentiment ontstaan.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 15 en 16

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Monitor antisemitische incidenten in Nederland 2017

Auteur:

Jaar:

2018

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Barcelona Centre for International Affairs CIDOB, Blanca Garcés- Mascareñas

Beschrijving:

Antisemitisme is een hardnekkig kwaad dat tot in de recente geschiedenis heeft geleid tot catastrofale gevolgen. En hoewel openlijk antisemitisme in Nederland sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog algemeen als onacceptabel wordt gezien, blijven antisemitische uitingen regelmatig de kop opsteken. Dat vraagt om permanente waakzaamheid en om die reden publiceert CIDI al 34 jaar de Monitor antisemitische incidenten in Nederland.
In 2017 heeft CIDI voor het eerst antisemitische uitingen op internet en in het politieke domein apart geregistreerd. De rol van internet en sociale media in informatievoorziening en opinievorming is enorm. Dat leidt er helaas ook toe dat holocaustontkenning en allerlei antisemitische complottheorieën breed worden verspreid, wat zich kan vertalen in toenemende verbale en fysieke agressie tegen Joden. CIDI werkt nauw samen met het door de overheid ingestelde Meldpunt Internet Discriminatie (MiND) en doet regelmatig ook zelf aangifte tegen personen of websites die zich schuldig maken aan antisemitisme.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 38. Het CIDI telde geen incidenten in de categorie 'Extreemrechts'.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

POPULISM IN EUROPE: FROM SYMPTOM TO ALTERNATIVE?

Auteurs:

ISBN:

2564-9086

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Bas Tierolf, Lisanne Drost, Roos den Heijer, Verwey-Jonker Instituut, Willem Wagenaar

Beschrijving:

Two-thirds of younger people in liberal democracies such as the US, Britain and the Netherlands believe that it is not essential to live in a democracy. About the same percentage of millennials (those born since the early 1980s) would not regard a military takeover as illegitimate per se, if the government was deemed incompetent or failing, according to a study by the political scientists Yascha Mounk and Roberto Stefan Foa. Older age cohorts are more supportive of democratic principles, but their support has been waning over the last decade as well.

Bijzonderheden: Op blz 27 - 29 aandacht voor Nederland

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Zesde rapportage racisme, antisemitisme en extreemrechts geweld in Nederland

INCIDENTEN, AANGIFTES, VERDACHTEN EN AFHANDELING IN 2016

Auteurs:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Deze zesde rapportage antisemitisme, racisme en extreemrechts geweld in Nederland, doet verslag van deze feiten in het jaar 2016, en de ontwikkelingen ten opzichte van de jaren daarvoor. De rapportage is tot stand gekomen in opdracht van de Anne Frank Stichting. De Anne Frank Stichting beheert het Anne Frank Huis en brengt haar levensverhaal wereldwijd onder de aandacht ter bezinning op de gevaren van antisemitisme, racisme en discriminatie en het belang van vrijheid, gelijke rechten en democratie. De Stichting stelt zich onder meer ten doel voorlichting te geven en educatieve activiteiten te verzorgen over discriminatie en mensenrechten, ter bevordering van het goed functioneren
van een open, pluriforme, democratische samenleving. Een belangrijk doel van deze rapportage is input leveren voor de educatieve activiteiten van de Anne Frank Stichting. Verder dient het als periodieke rapportage aan de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Europese Unie (EU).

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 35-50

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 46

Auteur:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Geregeld vinden in Nederland vernielingen en bekladdingen plaats bij/van moskeeën en islamitische scholen. Ook zijn er voorbeelden van moskeeën die met dreigbrieven worden geïntimideerd, zoals in juni de AsSoennah moskee in Den Haag. De meest zichtbare manifestatie van extreemrechts wordt in Nederland bepaald door groepen als Pegida, Identitair Verzet (ID-Verzet) en in toenemende mate Erkenbrand. De genoemde groeperingen kenmerken zich door extreemrechts gedachtegoed, maar hanteren geen gewelddadige methodes om hun doelen te bereiken.
Zorgelijk is wel de toegenomen radicale koers van Pegida gedurende het laatste jaar. Dit komt tot uiting door de verbreding van de focus op het ageren tegen de islam, moslims en asielzoekers in zijn algemeenheid. Ook werkt de groep in Nederland inmiddels samen met rechts-extremistische organisaties uit het buitenland zoals HoGeSa (Hooligans gegen Salafismus) uit Duitsland.

ID-verzet heeft in deze DTNperiode gekozen voor het tijdelijk bezetten van islamitische objecten, zoals de salafistische Cornelius Hagaschool en een moskee in aanbouw in Venlo. ID-Verzet blijft echter, anders dan andere identitaire groepen in Europa, beperkt in omvang. Ook blijven er zorgen over Erkenbrand. De groepering werkt online en offline aan het verder uitbreiden van het aantal volgelingen van hun racialistische leer.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 7

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Discriminatie-cijfers in 2016

Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in Nederland

Auteurs:

Art.1, Ilse Mink, Saskia van Bon

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dit is de tweede editie van het landelijke rapport over discriminatie, waarin de cijfers van de politie en de antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) samen worden gepresenteerd. Daarnaast zijn in de analyse ook de gegevens betrokken van andere organisaties die discriminatiemeldingen registreren, zoals de meldpunten voor discriminatie op het internet (MDI en MiND) en het College voor de Rechten van de Mens dat verzoeken om een oordeel ontvangt over situaties die als discriminatie zijn ervaren. Ook gegevens van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI), het nationale meldpunt ‘Meld Islamofobie’ en Transgender Netwerk Nederland (TNN) zijn in het rapport opgenomen.

Bijzonderheden: Met aandacht voor extreemrechts op blz 9 - 11, 33

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Strafbare discriminatie in beeld Openbaar Ministerie 2016

Auteur:

LECD

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

In dit rapport worden discriminatiezaken beschreven die in 2016 hebben gespeeld bij het Openbaar Ministerie (OM). De aanpak van discriminatie is van groot belang en een speerpunt van het OM. Discriminatie kan niet worden geaccepteerd in een democratische samenleving waarin iedereen gelijk is en de mensenrechten worden nageleefd. Het strafrecht is één van de middelen om discriminatie aan te pakken: met een vervolging kan een krachtig signaal aan de samenleving worden gegeven dat discriminatie niet wordt getolereerd. Met het in beeld brengen van discriminatiezaken wordt inzicht gegeven in de aanpak van discriminatie door het OM.

Bijzonderheden: Met aandacht voor Pegida op blz 8 en de NVU op blz 23

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 45

Auteur:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Behalve de jihadistische dreiging is er in diverse westerse landen ook sprake van geweldsdreiging uit rechts-terroristische hoek. De aanslag op 19 juni 2017 op moskeegangers in Londen is hiervan waarschijnlijk een voorbeeld. In Nederland zijn er geen aanwijzingen voor rechts-terrorisme. Het is echter mogelijk dat ook hier een aanslag plaatsvindt uit deze hoek.

(…)

De focus van extreemrechtse en rechts-extremistische actievoerders in Nederland blijft gericht op acties tegen de islam, moslims, asielzoekers en politieke tegenstanders. Het aantal acties en demonstraties, waarbij extreemrechtse groeperingen betrokken zijn, is sinds midden 2016 wel afgenomen. De groei in aanhang en steun, die extreemrechtse formaties in de periode 2015-2016 doormaakten, lijkt niet structureel van aard. De meest voor de hand liggende verklaring hiervoor is dat het aantal asielzoekers sinds die periode sterk is teruggelopen en daarmee de voedingsbodem voor activiteiten. Niettemin blijven extreemrechtse groepen demonstraties houden. Rechts-extremisten blijven zich ook op intimiderende wijze uiten over politieke tegenstanders. Hoewel het beeld van rechts-extremisme veel continuïteit vertoont, zijn er mogelijk nieuwe tendensen. Zo zijn er aanwijzingen dat rechts-extremistische groepen zich meer gaan toeleggen op het zoeken van de gewelddadige confrontatie met links-extremistische groepen. Gelet op het feit dat links-extremisten al langer de gewelddadige confrontatie zoeken met rechts-extremisten, kan de nieuwe focus vanuit rechts-extremistische groepen de kans op gewelddadige confrontaties tussen beide groepen vergroten. Verder zijn er op dit moment in Nederland geen aanwijzingen voor rechts-terrorisme. De veroordeling van personen voor terrorisme die in februari 2016 een brandbom hebben gegooid naar een moskee in Enschede laat echter zien dat deze dreiging zich ook in Nederland kan voordoen.

Bijzonderheden: Extreemrechts vnl op blz 7

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Monitor antisemitische incidenten in Nederland 2016

Auteur:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Claire Loven, Marieke Ruitenburg, Martin Blaakman, Nationale ombudsman, Petri Houweling

Beschrijving:

CIDI registreerde in 2016 109 antisemitische incidenten in Nederland, tegenover 126 in 2015. In meer Europese landen, bijvoorbeeld in Frankrijk, is een daling geconstateerd. Deze cijfers zijn echter hoger dan vóór 2014, met 171 incidenten een piekjaar in verband met de oorlog in Gaza. CIDI is verheugd over de daling, maar wijst tegelijk op de volgende twee punten: Na twee jaar is het aantal meldingen nog hoger dan in het ‘normale jaar’ 2013, toen heeft CIDI 100 incidenten geteld. Bovendien is de daling voor een groot deel toe te schrijven aan het dalen van het aantal scheld-email-berichten (van 12 in 2015 naar 7 in 2016); dit medium lijkt vervangen te worden door sociale media, waarover CIDI steeds meer meldingen ontvangt. Sociale media hebben steeds meer invloed op de publieke opinie en het maatschappelijk veld. Daarom heeft CIDI besloten met ingang van 2017 incidenten op internet die op personen gericht zijn ook mee te nemen in de Monitor Antisemitische Incidenten.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 34

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Woonwagenbewoner zoekt standplaats

Een onderzoek naar de betrouwbaarheid van de overheid voor woonwagenbewoners

Auteurs:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Handelt de Nederlandse overheid, centraal en decentraal, vanuit het perspectief van de woonwagenbewoners, betrouwbaar in het borgen van hun mensenrechten, en meer in het bijzonder het recht op een eigen culturele identiteit?

Via een meldpunt voor woonwagenbewoners ontving de Nationale ombudsman de meldingen van totaal 112 woonwagenbewoners. Hun boodschap was vrijwel steeds dezelfde: er is een tekort aan standplaatsen. Woonwagenbewoners signaleren zowel een absolute afname (het aantal standplaatsen in een gemeente neemt af, bijvoorbeeld als gevolg van een uitsterfbeleid) als een relatieve afname (de populatie woonwagenbewoners neemt toe terwijl het aantal standplaatsen niet uitbreidt).

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Factsheet Extreemrechts in Nederlandse Gemeentes

Update Maart 2017

Auteurs:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Voor u ligt de actualisering van de ‘factsheet extreemrechts in Nederlandse gemeentes’ uit maart 2017, waarin een actueel beeld wordt geschetst van de in Nederland actieve extreemrechtse organisaties. Deze factsheet moet inzicht geven in de omvang, regionale spreiding, betekenis en betrokkenheid bij geweldsincidenten van de verschillende extreemrechtse organisaties in Nederland. De samenstelling van de lijst met organisaties en de gepresenteerde feiten over deze organisaties zijn verzameld in het kader van het Monitorproject Racisme, Antisemitisme en Extreemrechts Geweld in Nederland.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD Jaarverslag 2016

Auteur:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Rechts-extremisme binnen de defensieorganisatie kan de interne veiligheid van de krijgsmacht ondermijnen. Hierbij kan worden gedacht aan bijvoorbeeld interne onrust als gevolg van discriminatie van militairen, waardoor zowel de hiërarchische structuur binnen een eenheid als de onderlinge samenwerking (met name in een missiegebied van cruciaal belang) onder druk kan komen te staan. Ook in 2016 is de dreiging gering gebleken, maar het blijft van belang personen of groepen binnen de defensieorganisatie, die het rechts-extremistische gedachtegoed aanhangen dan wel (actief) steun verlenen aan rechts-extremistische partijen en organisaties, tijdig te onderkennen.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 36

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 44

Auteur:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Voorstelbaarheid rechts-terrorisme
Hoewel jihadisme de bepalende dreigingsrichting is voor Nederland, zijn nieuwe aanslagen uit rechts-terroristische hoek eveneens voorstelbaar, mede gelet op de stroom van haat jegens moslims en asielzoekers die vooral op het internet waarneembaar is. Er zijn echter geen aanwijzingen voor nieuwe aanslagen uit deze hoek. De afgelopen DTN-periode werden voor het eerst in de Nederlandse rechtsgeschiedenis personen met een rechts-extremistische achtergrond voor terrorisme veroordeeld. In februari 2016 werd door hen een brandbom gegooid naar een moskee in Enschede. De voorstelbare dreiging uit deze hoek komt hoofdzakelijk van gewelddadige eenlingen of kleine, snel geradicaliseerde groepjes.

(…)

Rechts -terrorisme en links-terrorisme
Diverse westerse landen hebben te kampen met een significante dreiging vanuit rechts-terroristische hoek. Hierbij zijn asielzoekers, moslims en joden de meest gekozen doelwitten. De aanslag op een islamitisch cultureel centrum in Quebec in januari 2017 door een 27-jarige man kostte aan zes personen het leven. De aanslag in Canada illustreert dat ernstige geweldsdreiging vanuit rechts-terroristische hoek vooral komt van (ongekende) gewelddadige eenlingen. Binnen het rechts-terrorisme is een aanslag door een eenling een klassieke modus operandi die vooral in de VS actief wordt aangemoedigd.

(…)

5. Extremisme, radicalisering en polarisatie
Extreemrechts (activisme, binnen de wet) en rechts-extremisme (buitenwettelijk)
De laatste jaren zijn de pijlen van extreemrechtse en rechts-extremistische groepen en personen in Nederland vooral gericht op de islam en moslims, asielzoekers en ideologische
tegenstanders. Deze focus wordt in belangrijke mate bepaald door de toename van het aantal asielzoekers in 2015 en de structurele terroristische dreiging van jihadisten. Gelet op de stroom van haat tegen moslims en asielzoekers die vooral op het internet waarneembaar is, blijft er een omvangrijke voedingsbodem bestaan voor potentieel nieuw geweld door eenlingen of door kleine, snel geradicaliseerde groepjes zoals de groep die een aanslag pleegde op een moskee in Enschede (februari 2016).
In aanloop naar de Sinterklaasintocht in Maassluis op 12 november 2016 was er informatie dat rechts-extremisten de gewelddadige confrontatie wilden zoeken met extreemlinkse en anti-Zwarte Piet actievoerders. Opvallend is tevens de oprichting van de xenofoob-nationalistische groepering Erkenbrand. Deze groepering tracht mee te liften op het succes van de alt-right beweging in de Verenigde Staten. Voor het eerst in decennia is daarmee in Nederland een extreemrechtse groepering actief waarvan een groot aantal sympathisanten hoger opgeleid is. In sommige gevallen lijkt de dreiging uit deze hoek soms groter dan die daadwerkelijk is. De eerder aangekondigde burgerwachten zoals die van Soldiers of Odin of DSDA zijn niet tot nauwelijks actief in de openbare ruimte. Wel zijn zij op het internet actief aanwezig, waar diverse personen openlijk instemmen met hun denkbeelden.

(…)

Polarisatie
De verkiezingsperiode is zonder grote incidenten verlopen. Deze periode was op voorhand risicovol omdat er, bovenop het gepolariseerde klimaat, sprake kon zijn van verhit publiek en politiek debat waarbij het gevoel kan ontstaan dat gewelddadige actie vereist is om een gepercipieerd gevaar te stoppen. Dit laatste heeft zich niet voorgedaan in de verkiezingsperiode. Veel van de heftige debatten in Nederland centreren zich rondom de islam, Turkije, de Europese Unie en de nieuw aangetreden Amerikaanse regering.
In aanloop naar de verkiezingen in Nederland viel in de afgelopen DTN-periode kritiek op de uitspraak in de rechtszaak tegen PVV-voorman Wilders op. Wilders werd in december 2016 schuldig bevonden aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. De uitspraak leidde op sociale media tot felle debatten tussen voor- en tegenstanders van de
veroordeling. Het op voorhand uitsluiten van partijen als mogelijke regeringscoalitiepartner, leidde in aanloop naar de verkiezingen eveneens tot veel debat tussen voor- en tegenstanders. Tegenstanders beschouwen deze uitsluiting als ondemocratisch. Een andere trend is de populariteit van populistische partijen in verschillende westerse landen die zeer kritisch staan tegenover de islam en migranten. Het al genoemde inreisverbod van de nieuwe Amerikaanse regering was aanleiding voor demonstraties, onrust en angstgevoelens onder verschillende groepen Nederlanders, onder wie moslims. Gewelddadige incidenten met mogelijk een anti-moslimmotief bij moskeeën en islamitische scholen
voeden deze onrust verder.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 4, 7 en 8

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MiND jaarverslag 2016

Auteur:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Het afgelopen jaar is er 1.459 keer melding gedaan van discriminatie op internet. Dat blijkt uit de jaarverslagen van de meldpunten MDI en MiND. Hiervan zijn 918 meldingen gedaan bij MiND. In meer dan de helft van de gevallen gaat het om uitingen op sociale media. Met ingang van dit jaar heeft het MDI de meldingsafhandeling overgedragen aan MiND. Hiermee is er met MiND nu één landelijk meldpunt voor discriminatie op internet.

Bijzonderheden: Extreemrechtse organisaties en personen worden niet benoemd in het verslag.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Monitor Moslimdiscriminatie 3e rapportage

Online beeldvorming over moslims en islam

Auteur:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

188

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Uitkomsten van onderzoek laten steeds opnieuw in vele varianten en toonaarden zien dat de islam en moslims in Nederland maar moeilijk geaccepteerd worden. Dat komt onder meer naar voren in de resultaten van onderzoek naar discriminatie-ervaringen van Turks-Nederlandse en Marokkaans-Nederlandse jongeren en in de uitkomsten van onderzoek naar de mate van acceptatie van moslims. Veel jonge mensen van Turkse of Marokkaanse achtergrond hebben het gevoel niet bij de Nederlandse samenleving te horen. Ze voelen zich buitengesloten en afgewezen. Ze worden niet gezien als individuen, maar als Turken, Marokkanen of moslims d.w.z. als een afwijkende groep. Ze voelen zich anders behandeld op
vele terreinen van het dagelijks leven. Ze voelen zich vertekend weergegeven in de pers. Veel jonge mannen hebben te maken met etnische profilering door de politie. Zij noemen het ongunstige klimaat ten opzichte van etnische minderheden als de voornaamste reden waarom ze zich steeds meer identificeren met hun gemeenschap van herkomst en met hun geloof. Bij elkaar genomen geven de resultaten van de studie waarin dit naar voren komt een duidelijke indicatie dat ervaringen van discriminatie een rode draad vormen in het leven van deze jongeren. Eén zo’n vorm van discriminatie is islamofobie. Islamofobie manifesteert zich op verschillende terreinen en in veel sectoren van de samenleving, in ronduit gewelddadige praktijken en in gewone intermenselijke communicatie.

Bijzonderheden: Hoofdstuk twee gaat over moslimdiscriminatie in de politiek. Er wordt een overzicht gegeven van extreemrechtse groepen die zich in de onderzoeksperiode actief inzetten om moslims te discrimineren.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2016

Auteur:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Commissie Rechtsstatelijkheid in Verkiezingsprogramma's, Miek Smilde

Beschrijving:

Het aantal activiteiten op dit terrein vanuit nationalistische hoek nam af ten opzichte van 2015. Wel kwam op sociale media het fenomeen ‘burgerwachten’ op die bereid zouden zijn om vermeende overlast rond asielzoekerscentra tegen te gaan. Dit heeft zich niet vertaald naar ‘de straat’. Op sociale media ontstond een polemiek over Zwarte Piet, waarbij in sommige gevallen sprake was van bedreiging. Rond sinterklaasfestiviteiten dreigden hardhandige confrontaties. In enkele gevallen kwam het tot een handgemeen tussen extreemrechtse
individuen en personen die zich verzetten tegen Zwarte Piet als symbool van het slavernijverleden en kolonisering.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 8. Bijzonder weinig informatie in dit rapport. De enige terroristische aanslag in 2016 (In februari uitgevoerd door vijf mannen van Demonstranten Tegen Gemeenten, Enschede) wordt niet benoemd. Ondanks hun veroordeling tot vier jaar cel wegens 'terrorisme'.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

De rechtsstaat, een quickscan

De partijprogramma's voor de verkiezingen 2017 rechtsstatelijk?

Auteurs:

Jaar:

2017

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Nederland is een democratie. Nederland is ook een rechtsstaat. Het doel van de rechtsstaat is om burgers te beschermen tegen machtsmisbruik van de overheid. In een rechtsstaat moet de overheid zich, net als de burgers, aan de wet houden. Zij mag de rechten en vrijheden van de burgers in het land niet zomaar beperken of afpakken, ook niet als ze democratisch is gekozen. De politie mag niet zomaar iemands huis binnentreden of iemand in de cel zetten. In een democratische rechtsstaat heeft iedereen het recht zijn mening te uiten binnen de grenzen van de wet. Wat die grenzen in een concreet geval precies zijn, bepaalt alleen de onafhankelijke en onpartijdige rechter. Een politieke meerderheid mag nooit de rechten van minderheden zonder meer beperken.
Aan de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 doen 28 partijen mee. Veel van die partijen hebben in een verkiezingsprogramma opgeschreven wat hun plannen zijn2. Het is belangrijk dat kiezers kunnen weten wat die plannen betekenen voor het rechtsstatelijke fundament van onze democratie. De rechtsstaat is nooit vanzelfsprekend en versterking ervan begint met bewustwording. Daartoe dient dit rapport.

Bijzonderheden: PVV op blz 26 en 27. Voor Nederland op 29.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Discriminatie-cijfers in 2015

Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in Nederland

Auteurs:

Art.1, Ilse Mink, Saskia van Bon

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dit rapport behandelt door de politie geregistreerde discriminatie-incidenten en meldingen van discriminatie bij antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) in Nederland in 2015. Voor het eerst zijn de registraties van deze organisaties landelijk in dit jaarrapport van de Nationale Politie samengevoegd, aangevuld met data van onder meer de meldpunten voor discriminatie op internet en het College voor de Rechten van de Mens. Hiermee geeft dit rapport een zo compleet mogelijk beeld van ontwikkelingen in de omvang en aard van gedocumenteerde discriminatie-incidenten en -ervaringen.

Bijzonderheden: Met aandacht voor extreemrechts op blz 9 (NVU en Identitair Verzet) en blz 15 & 66 (PVV).

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Factsheet Extreemrechts in Nederlandse Gemeentes

Auteurs:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Voor u ligt de eerste actualisering van de ‘factsheet extreemrechts in Nederlandse gemeentes’, waarin een actueel beeld wordt geschetst van de in Nederland actieve extreemrechtse organisaties. Deze factsheet moet inzicht geven in de omvang, regionale spreiding, betekenis en betrok- kenheid bij geweldsincidenten van de verschillende extreemrechtse organisaties in Nederland. De samenstelling van de lijst met organisaties en de gepresenteerde feiten over deze organisaties zijn verza- meld in het kader van het Monitorproject Racisme, Antisemitisme en Extreemrechts Geweld in Nederland . De keuze om bepaalde organisaties wel en niet op te nemen volgt de defnitie en afbakening die binnen dat project wordt gehanteerd. Deze factsheet is in opdracht van de Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS) van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid geschreven. De verant- woordelijkheid voor de inhoud ligt bij de auteur.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI jaarverslag 2015

Auteur:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Bas Tierolf, Maaike van Kapel, Niels Hermens, Verwey-Jonker Instituut, Willem Wagenaar

Beschrijving:

De verschuiving van discriminatie die wij de afgelopen jaren noteerden van het ‘oude internet’ (webfora, blogs, websites) naar de Social media (Facebook, Twitter, Youtube/Google) is zo goed als compleet. Het grootste aantal meldingen gaat over de Social media. Gedurende 2015 kregen wij minder meldingen binnen dan verwacht. Een factor is hierbij dat de meldingsbereidheid terug lijkt te lopen. Ook het feit dat onze collega’s van MIND meldingen behandelen heeft waarschijnlijk te maken met de terugloop in meldingen bij het MDI. Toch werden er 1007 uitingen bij ons gemeld. Kijkend naar het soort meldingen dan zien we dat er aanmerkelijk meer meldingen zijn gedaan over discriminatie van moslims, anti-zwart racisme en overige afkomt of nationaliteit (vluchtelingen) en minder over antisemitisme.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Vijfde rapportage racisme, antisemitisme en extreemrechts geweld in Nederland

INCIDENTEN, AANGIFTES, VERDACHTEN EN AFHANDELING IN 2015

Auteurs:

Jaar:

2016

Taal:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

In deze rapportage wordt verslag gedaan van antisemitisme, racisme en extreemrechts geweld in Nederland in het jaar 2015, en de ontwikkelingen ten opzichte van de jaren daarvoor. De rapportage is tot stand gekomen in opdracht van de Anne Frank Stichting. De Anne Frank Stichting beheert het Anne Frank Huis en brengt haar levensverhaal wereldwijd onder de aandacht ter bezinning op de gevaren van antisemitisme, racisme en discriminatie en het belang van vrijheid, gelijke rechten en democratie. De stichting stelt zich onder meer ten doel voorlichting te geven en educatieve activiteiten te verzorgen over discriminatie en mensenrechten, ter bevordering van het goed functioneren van een open, pluriforme, democratische samenleving. Een belangrijk doel van deze rapportage is input te leveren voor de educatieve activiteiten van de Anne Frank Stichting. Verder dient het als periodieke rapportage aan de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Europese Unie (EU).

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 42-54

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 43

Auteur:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Ook bleek opnieuw dat rechtsextremistische ideologie als inspiratie kan dienen. De terrorist die in München 9 mensen doodde, handelde naar voorbeeld van de Noorse extreemrechtse terrorist Anders Breivik.
(…)
In het huidige gepolariseerde klimaat rond de themas islam, asiel, integratie, Europa en Turkije bestaat er daarnaast een kans op gewelddadige incidenten van extreemrechts en extreemlinks. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017 is hogere polarisatie voorstelbaar in Nederland. In campagnetijd is er ook meer dan anders het risico van een mogelijke gewelddaad door een eenling.
(…)
De aanslag in München in juli 2016 laat zien dat ook rechtsextremistisch gedachte goed individuele aanslagplegers kan inspireren. In Nederland is het afgelopen jaar een opleving te zien van extreemrechtse denkbeelden, mede door het gepolariseerde debat over onder meer islam en asielzoekers. Extreemrechts geïnspireerde gewelddaden, zoals eerder dit jaar in Enschede, blijven daarmee in Nederland voorstelbaar.
(…)
Daarnaast kunnen er meer aanslagen worden gepleegd door individuen die als lone actor dan wel met enige logistieke steun van ISIS-leden handelen. ISIS slaagt erin met minimale inspanning maximaal geweld en angst in Europa te veroorzaken. Het ´merk ´ ISIS profiteert daarbij zelfs van niet-jihadistische aanslagen. De aanslag in München in juli 2016 werd door een rechtsextremist gepleegd. Het publiek vatte de aanslag aanvankelijk op als het zoveelste jihadistisch geïnspireerde geweldsincident
(…)
Extreemrechts en rechts-extremisme
Door het teruglopen van het aantal asielzoekers krijgt extreemrechts in Nederland minder gelegenheid voor actie. Ernstige gewelddadige gebeurtenissen van rechtsextremistische signatuur – zoals de brandbomaanslag in februari 2016 op een moskee in Enschede – hebben de afgelopen periode niet plaatsgevonden. Wel vonden er nog steeds bekladdingen en vernielingen plaats bij asielzoekerscentra en bij huizen van statushouders. Het teruglopen van actie betekent echter niet dat de afkeer van vluchtelingen en moslims daadwerkelijk is verdwenen in Nederland, integendeel. De haat tegen de islam, vluchtelingen en de Nederlandse politiek is nog steeds volop zichtbaar, vooral op het internet. Ook in real life sprongen sommige acties in het oog. In het vorige DTN werd al geschreven over de oprichting van burgerwachten met een extreemrechtse achtergrond. De afgelopen periode werd ook de Nederlandse versie van Soldiers of Odin opgericht. Leden van deze zogenoemde burgerwacht maakten in juli 2016 jacht op een vluchteling die in Winschoten vrouwen lastig zou hebben gevallen. Extreemrechts gemotiveerde ernstige geweldsdreiging kan vooral komen uit de hoek van ongekende gewelddadige eenlingen, zoals bleek bij de terroristische aanslag in München in juli door een volger van Anders Breivik. In tijden van heftige polarisatie in de maatschappij kunnen gewelddadige eenlingen zich gesterkt voelen om een (terroristische) geweldsdaad te begaan.
(…)
Hoewel confrontatiegeweld niet de ernstige vormen kent als in Duitsland zien we dit fenomeen het laatste jaar ook weer meer in Nederland. Hierbij speelt vooral extreemlinks een actieve rol. De focus lag het afgelopen jaar op het verstoren en onmogelijk maken van demonstraties van de anti-islamgroep Pegida Nederland, waar vaak rechts-extremisten op af komen. Links-extremisten pogen bij deze tegendemonstraties geweld uit te lokken en schromen de inzet van vuurwerk of rookbommen niet.

Bijzonderheden: Extreemrechts grotendeels op blz 6

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 42

Auteur:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

European Network Against Racism ENAR, Mariska Jung

Beschrijving:

Over extreemrechts: De eerste helft van 2016 kende minder heftig verlopen inspraakavonden over de opvang van asielzoekers dan het vierde kwartaal van 2015. Daaraan kan, gezien de afname in het aantal asielaanvragen in de eerste maanden van 2016, echter niet de conclusie verbonden worden dat er minder verzet is tegen de opvang van asielzoekers dan in de vorige DTNperiode. De strijd tegen de (radicale) islam en de komst van vluchtelingen blijft ook het hoofdthema van extreemrechtse groeperingen in Nederland. Doorgaans blijven de acties van extreemrechtse groepen binnen de grenzen van de wet. Uitzondering hierop is de terroristische aanslag op de moskee in Enschede in februari 2016. In deze zaak is inmiddels een aantal arrestaties verricht. In hoeverre de verdachten handelden als groepering of als los verband is nog onduidelijk. Gedurende deze periode werd ook een aantal nieuwe extreemrechtse groeperingen opgericht. Een opvallende ontwikkeling daarbij is de oprichting van ‘burgerpatrouilles’ naar Scandinavisch voorbeeld. Hoeveel navolging dergelijke initiatieven krijgen, zal nog moeten blijken. Enkele groeperingen bestonden door interne onenigheid maar kort. Hoewel extreemrechts na jarenlange relatieve inactiviteit weer in beweging is, blijven klassieke problemen voor deze ideologische hoek bestaan, zoals gebrek aan samenhang en gebrek aan leiderschap. Dit weerhoudt extreemrechts ervan om gezamenlijk op te trekken bij demonstraties of acties, zoals bij extreemlinks in Nederland wél gebeurt. Het tij blijft echter gunstig voor deze groepen. Daarmee blijft het risico van succesvolle uitbreiding bestaan.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 7

PDF

Download deze publicatie als PDF.

FORGOTTEN WOMEN: The impact of Islamophobia on Muslim women in the Netherlands

Auteurs:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Forgotten women: the impact of Islamophobia on Muslim women
ENAR’s project “Forgotten Women: the impact of Islamophobia on Muslim women” aims to
document the disproportionate impact of Islamophobia on women and to strengthen alliances
between the anti-racism and feminist movements in order to better address the intersectional
discrimination affecting Muslim women or those perceived as such. It has taken place between 2015
and 2016 in 8 countries, chosen to get a representative picture of the situation of Muslim women in
the European Union: Belgium, Denmark, France, Germany, Italy, Netherlands, Sweden and the
United Kingdom.
The aim of the report on the Netherlands is to gain insight into the unique experiences of Muslim
women with Islamophobia in the Netherlands, particularly in the context of employment and racist
speech and violence. Therefore the main questions that guide this report are:
1) What is the labour market position of Muslim women?
2) How does labour market discrimination affect Muslim women?
3) To what extent are Muslim women protected against labour market discrimination under
(inter)national legal provisions and through existing policies?
4) What are the recent developments in racist speech and violence against Muslims and how do
these affect Muslim women?
5) To what extent are Muslim women protected against racist speech and violence under
(inter)national legal provisions and through existing policies?
An estimated 80% of Muslims in the Netherlands have a Turkish, Moroccan, Afghani, Iraqi, Iranian or
Somali background.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Islamofobie in zicht

Auteur:

SPIOR

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Discriminatie ondermijnt de cohesie in de samenleving en belemmert individuen in hun ontwikkeling. De wetgever heeft dan ook duidelijke bepalingen tegen discriminatie in de wet opgenomen. Sterker nog, het eerste artikel van onze Grondwet is het non-discriminatiebeginsel. Ook is discriminatie strafbaar gesteld. Discriminatie tegengaan vergt een brede inzet. Ook SPIOR zet zich in tegen discriminatie, op iedere grond, vanuit haar eigen rol en expertise. Daarbij is er specifieke aandacht voor uitsluiting en discriminatie van moslims, waarvan wij in ons werk steeds meer signalen krijgen. Met name sinds de aanslagen van 9/11 en latere gebeurtenissen, zoals de moord op Theo van Gogh en recent nog de aanslagen op Charlie Hebdo, in Parijs en Brussel, ervaren veel moslims een klimaat van angst, wantrouwen, haat en discriminatie jegens de islam en moslims. Dit wordt vaak aangeduid met de term ‘islamofobie’.

Bijzonderheden: Op blz 33 en 34 over Pegida en PVV vriendenclub.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2015

Auteur:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Guy Muller

Beschrijving:

Opmerking Kafka bij analyse AIVD over Pegida

De AIVD kan vanuit de mogelijkheden die ze heeft goed onderzoek doen naar rechtsextremisme in Nederland. Toch leidt dit onderzoek soms tot slechte analyses. Het duiden van de anti-islamitische protestbeweging Pegida is een voorbeeld van zo’n slechte (want een-dimensionale) analyse.

Volgens de AIVD wordt Pegida ongevraagd bijgestaan door rechtsextremisten, die uit zijn op confrontaties met antifascistische tegendemonstranten. Deze tegendemonstranten brengen Pegida in een negatief daglicht door foto’s van deze rechtsextremisten te verspreiden. De AIVD wekt op basis van deze analyse de suggestie dat Pegida geen extreemrechtse organisatie is.

De dienst slaat hier mee de plank mis omdat het voorbij gaat aan een aantal feiten die Pegida Nederland wel degelijk in de extreemrechtse hoek plaatsen.

– Pegida Nederland komt onder meer voort uit de Dutch Defense League. Een extreemrechtse organisatie die zich keert tegen ‘de EU, Islamisering en Sharia in Nederland’ en daarbij samenwerkt met verschillende andere extreemrechtse personen en organisaties.

– Vanaf de allereerste demonstratie werkt Pegida Nederland samen met activisten van extreemrechtse organisaties, die onderdeel uitmaken van de Pegida-organisatie. Aanvankelijk was dat Identitair Verzet, later Voorpost. Ook met de organisaties Demonstranten Tegen Gemeenten en het Nederlands Verbond gaat Pegida allianties aan.

– Een van de oprichters van Pegida Nederland betoogt in haar speech op de eerste demonstratie moslims te haten en te verachten. Ze doet vervolgens een ongebruikelijke stap door naar biologische verklaringen te zoeken voor haar ideeën over moslims. Ongebruikelijk, omdat biologische theorieën normaal gesproken het domein zijn van overtuigde neonazi’s. Het verbaast dan ook niet dat het Openbaar Ministerie een dag na het protest aankondigde om te onderzoeken of deze uitingen strafbaar zijn. Deze oprichtster is nog steeds actief bij Pegida.

– Pegida Nederland keert zich tegen de Islam en tegen migratie en plaatst zich door de gehanteerde toon en inhoud in het extreemrechtse spectrum. Dat een groot deel van de extreemrechtse beweging zich positief associeert met Pegida wekt dan ook geen verbazing, ze delen immers een politieke agenda. De aanwezigheid van het Pegida Nederland kader op een Voorpost demonstratie op 21 april 2016 in Middelburg valt buiten het onderzoeksgebied van de AIVD analyse over het jaar 2015. Maar het bevestigt wel het beeld van Pegida als extreemrechtse organisatie.

Bovenstaande feiten geven een completer beeld over Pegida dan de AIVD biedt. Er is geen sprake van een ongevraagde bemoeienis van extreemrechts met Pegida. Pegida is momenteel een belangrijke speler binnen de extreemrechtse beweging in Nederland.

Bijzonderheden: Rechtsextremisme op blz 29 en 30

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Monitor antisemitische incidenten in Nederland 2015

Auteurs:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

7 maart
In een ‘Nazikroeg’ in de gemeente Oss (Ravenstijn) wordt geld ingezameld voor de herdenking van dode SS’ers. In een bericht op Facebook schrijft de uitbater dat er een pot voor giften zal staan voor een bloemstuk om “gevallen Duitse kameraden te eren”.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 29 en 30

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Incidenten bij moskeeën: risico en bescherming

Auteur:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Ibtissam Abaâziz, Meld Islamofobie, Nadia Benaissa

Beschrijving:

Dit onderzoeksverslag gaat over risico en bescherming in verband met discriminatoire incidenten bij moskeeën. Uit het boek ‘Islamofobie en Discriminatie’1 kwam al naar voren dat het bredere beeld van toenemende islamofobie in Nederland samenging met het vaker voorkomen van geweld en incidenten bij moskeeën. Het aantal geregistreerde gevallen liet een continuïteit zien met periodes waarin het piekte, afhankelijk van de omstandigheden. Dit was bijvoorbeeld het geval na de aanslagen op het WTC in New York op 11 september 2001 en na de moord op van Gogh in november 2004. In 2014 werden voor het eerst moskeeën zelf gevraagd naar hun ervaringen op dit gebied.2 Gecombineerd met de gegevens uit andere bronnen hadden we hiermee weliswaar geen compleet maar wel een aannemelijk beeld over discriminatoire agressie en geweld tegen moskeeën in Nederland. Dit beeld is samengevat als volgt. Van de naar schatting 475 moskeeën in Nederland heeft meer dan een derde (39 %) in de afgelopen tien jaar te maken gehad met één of vaak meerdere voorvallen van discriminatoire agressie en geweld. Vernieling, bekladding met discriminatoire leuzen, (pogingen tot) brandstichting, dreigbrieven en het ophangen van een varkenskop behoren tot de meest voorkomende incidenten. Een deel van deze moskeeën maakte zulke incidenten
minstens jaarlijks of zelfs vaker mee. 30% van de moskeeën heeft geen voorvallen van discriminatoire agressie en geweld meegemaakt. Van 29% van de moskeeën is niet bekend of zij dit soort ervaringen hebben gehad.

Bijzonderheden: Dit onderzoek maakt deel uit van het project Monitor Islamofobie. Extreemrechts op blz 25 - 37

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Meld Islamofobie Jaarrapport 2015

Auteurs:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

In diverse onderzoeken 1 en rapporten 2 is geconstateerd dat structurele cijfers over islamofobie ontbreken in Nederland, omdat islamofobie -onder andere- nog niet overal een aparte registratiecategorie is. De vraag of cijfers een toe- of afname laten zien van islamofobie en welke ontwikkelingen zich voordoen op dit vlak laat zich hierdoor niet makkelijk beantwoorden. Meld Islamofobie heeft zich ten tijde van de oprichting ten doel gesteld om deze hiaat op te vullen. Om dit doel te bereiken, streeft Meld Islamofobie ernaar om islamofobe incidenten structureel te verzamelen en te analyseren teneinde het probleem beter in kaart te brengen.

Bijzonderheden: Over extreemrechts onder meer op blz 5 (N.S.B.), 16 (PVV), 21 (Pegida), 25 (Identitair Verzet),

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 41

Auteur:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Over extreemrechts:
Zorgelijk is de toename van het aantal bedreigingen, intimiderende acties en geweldsincidenten, dat plaatsvindt rond de intense maatschappelijke discussie over asielzoekers, migranten en islam in Nederland. Die incidenten treffen vooral bestuurders, migranten en pleitbezorgers van opvang van asielzoekers, evenals objecten als opvangcentra en moskeeën.
Op 26 februari werd in Enschede brand gesticht bij een moskee waar op dat moment personen aanwezig waren. In dat kader is een persoon gearresteerd op verdenking van het medeplegen van een poging tot brandstichting met terroristisch oogmerk.
Dergelijke geweldsincidenten en bedreigingen vergroten gevoelens van onveiligheid onder verschillende bevolkingsgroepen en kunnen daarnaast het democratisch proces op lokaal niveau ondermijnen. (…) Voor de dreiging vanuit links- en rechts-extremisme blijven, zoals in DTN40 al geconstateerd, de ontwikkelingen rond de vluchtelingencrisis beeldbepalend.

De door PVV-leider Geert Wilders geïntroduceerde hashtag #kominverzet (of een afgeleide daarvan) wordt vaak gebruikt in de online mobilisatie van alle groepen tegenstanders. De naam en beeltenis van Wilders, die stelt alleen geweldloos verzet voor te staan, worden misbruikt door extremisten die verder gaan dan vreedzaam verzet. Zo werd in december het huis van een Somalisch gezin in Pannerden bekogeld met vuurwerk en werd er een pamflet opgehangen met racistische teksten met daarbij een foto van Wilders.

Om hun zorgen kracht bij te zetten worden extreemlinkse en –rechtse personen en groepen steeds actiever rond het thema asiel/islam. Daarmee is het reëel dat hernieuwde gewelddadige confrontaties tussen beide kampen plaatsvinden. Ook kunnen deze groepen of personen verder radicaliseren en kiezen voor meer buitenwettelijke modus operandi.

Binnen extreemrechtse groeperingen en individuen zet de verschuiving van ‘klassiek’ (neonazistisch) extreemrechts naar anti-islam(isme), die sinds anderhalf jaar waarneembaar is, door. De jihadistische dreiging gecombineerd met de grote asielstroom naar Europa biedt georganiseerde extreemrechtse groepen in Nederland de kans om die anti-islamsentimenten, naast kritiek op de Europese samenwerking, onder de aandacht te brengen van een breder publiek dan hun klassieke achterban.
Vooralsnog slaagt georganiseerd extreemrechts er echter niet in om landelijk grote groepen te mobiliseren. De rechts-extremistische partij Nederlandse Volks Unie (NVU) verspreidt voornamelijk propaganda. Ook andere rechts-extreme groepen proberen hun aanhang te vergroten. De intensivering van aantal en aard van incidenten rond moskeeën, AZC’s, inspraakavonden en dergelijke is zorgelijk, ook omdat het lokale democratisch proces onder druk wordt gezet door intimidatie en bedreigingen. Daarnaast kunnen deze gebeurtenissen voor anderen de drempel om ook geweld te gaan gebruiken verlagen. Op 26 februari werd in Enschede brand gesticht bij een moskee waar op dat moment personen aanwezig waren. In dat kader is een persoon gearresteerd op verdenking van het medeplegen van een poging tot brandstichting met terroristisch oogmerk. Onderzoek zal moeten uitwijzen wat de achtergrond en motieven van de man zijn. Indien inderdaad sprake is van een terroristisch oogmerk dan is het de eerste keer dat in Nederland een (mislukte) terroristische aanslag plaats vond gericht op migranten of moslims. Meer van dergelijke incidenten kunnen niet worden uitgesloten.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 7 en 8

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MiND jaarverslag 2015

Auteur:

Jaar:

2016

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Ibtissam Abaâziz, Meld Islamofobie

Beschrijving:

Sinds 2013 is MiND het Sinds 2013 is MiND het landelijk meldpunt voor strafbare discriminatie op internet. Hoewel Nederland over het algemeen een degelijk moderatiebeleid kent, blijven er altijd discriminerende teksten online verschijnen die kwetsend zijn voor groepen binnen onze samenleving.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Meld Islamofobie

RAPPORT PERIODE JANUARI – JUNI 2015

Auteurs:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Bas Tierolf, Lisanne Drost, Maaike van Kapel, Niels Hermens, Verwey-Jonker Instituut, Willem Wagenaar

Beschrijving:

In dit rapport presenteert Meld Islamofobie!1 de eerste bevindingen die betrekking hebben op de periode januari tot en met juni 2015. Om patronen of trends te kunnen beschrijven, heeft het meldpunt de meldingen niet alleen op systematische wijze verzameld, maar ook geanalyseerd. Door deze werkwijze is het mogelijk om voorlopige antwoorden te geven op vragen zoals: wie zijn de slachtoffers en wie zijn de daders van islamofobie? Waar komen de meeste meldingen vandaan? Om wat voor soort incidenten gaat het en onder welke omstandigheden vinden deze plaats? Hoe vaak doen mensen aangifte en hoe reageert de politie op deze meldingen? Voordat deze vragen beantwoord worden, wordt in het kort het ontstaan van dit meldpunt beschreven, de werkwijze en de gehanteerde definitie van islamofobie.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 11 en 14

PDF

Download deze publicatie als PDF.

VJI 4e rapport Racisme, antisemitisme, extreemrechts geweld en discriminatie

Vierde rapportage racisme, antisemitisme, en extreemrechts geweld in Nederland

Incidenten, aangiftes, verdachten en afhandeling in 2014

Auteurs:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Elga Sikkens, Marion van San, Micha de Winter, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, Stijn Sieckelinck

Beschrijving:

Deze rapportage laat zien dat het aantal racistische en antisemitische incidenten in 2014 is toegenomen ten opzichte van 2013. De verklaring voor de sterke toename van het aantal racistische incidenten is onduidelijk. Een mogelijke verklaring zou een verharding in het politieke en maatschappelijke klimaat kunnen zijn na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2014. Het grote aantal aangiftes tegen Geert Wilders is echter niet meegenomen in deze rapportage. De toename van het aantal antisemitische incidenten is mogelijk te verklaren door de intensivering van het Israëlisch-Palestijns conflict in de zomermaanden van 2014. In die maanden vonden in Nederland meer antisemitische incidenten plaats. Door het kleine aantal incidenten kunnen we hier echter geen conclusies aan verbinden. Tegenover bovengenoemde toename staat een moeilijk te verklaren afname van het aantal racistische en antisemitische scheldincidenten. Een mogelijke verklaring zou kunnen zijn dat het type scheldwoorden dat wordt gebruikt modegevoelig is, waardoor bepaalde scheldwoorden met antisemitische of racistische connotatie in 2014 minder werden gebruikt.

Drie andere punten vallen op in dit rapport. Het eerste is dat antisemitisch geweld en racistisch geweld plaatsvinden binnen een verschillende dynamiek. Het belangrijkste verschil is de aanleiding: bij antisemitisch geweld waren dit veel vaker antisemitische intenties dan dat bij racistisch geweld racistische intenties de aanleiding waren. Het tweede punt is dat, ondanks de stabiel kleine omvang van extreemrechtse formaties, we met enige terughoudendheid constateren dat het extreemrechts geweld licht lijkt toe te nemen. Het derde punt is dat het Openbaar Ministerie heeft aangegeven vanaf 2015 commune-delicten met discriminatoir aspect in haar registratie mee te nemen. Hierdoor verwachten we in 2016 een sterke verbetering van het inzicht in de afdoening van discriminatie-incidenten.

Bijzonderheden: Extreemrechtse formaties en extreemrechts geweld op blz 39 t/m 50

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Formers & families

Transitional journeys in and out of extremisms in the United Kingdom, Denmark and The Netherlands

Auteurs:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

104

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Dit rapport bevat een drietal studies naar de hiervoor genoemde vraagstelling, uitgevoerd door Nederlandse, Deense en Britse onderzoekers. De drie onderzoeksgroepen kozen elk een eigen accent. Het Nederlandse rapport focust vooral op de interacties tussen ouders en kinderen, het Deense rapport zoomt in op de ontwikkeling van jongeren en de manier waarop die wordt beïnvloed door personen en organisaties die de jongeren voor hun ideologie proberen te winnen, terwijl het Britse rapport het radicaliseringsproces situeert tegen de achtergrond van de sociale en politieke context. De interviews maken duidelijk dat er geen lineair pad loopt van bepaalde gezinstypen of opvoedingspraktijken naar radicalisering. In een enkel geval slechts wijzen de geïnterviewden het gezin aan als de belangrijkste bron van radicalisering en deradicalisering. Wat dat laatste betreft: eigen keuze (‘agency’), gevangenisstraf en studie werden daartoe als belangrijkste aanleiding gezien. Het feit dat het gezin door vrijwel niemand als directe oorzaak van radicalisering werd genoemd neemt niet weg dat in veel gesprekken melding werd gemaakt van allerlei problemen die zich in de gezinssfeer afspeelden. In ongeveer twee derde van de gezinnen was sprake van scheiding, een afwezige vader, gebrek aan emotionele steun, psychiatrische problematiek, ziekte of dood; in een aantal gezinnen was sprake van geweld en mishandeling. We concluderen dat dergelijke omstandigheden het radicaliseringsproces op zichzelf niet verklaren, maar daar wel een vruchtbare grond voor kunnen vormen. De woede die jongeren bijvoorbeeld kunnen voelen over de rol die hun (afwezige) vader in de opvoeding speelde –of juist niet speelde- kan hen extra gevoelig maken voor recrutering door extremistische organisaties. Maar het lijkt erop dat er ook altijd andere factoren in het spel moeten zijn, zoals het gevoel van vernedering of teleurstelling in de instituties van de samenleving. Ofschoon elk van de verhalen die in dit project zijn opgetekend uniek is, juist in het complexe samenspel van factoren en omstandigheden, tekenen zich toch een paar routes náár en ván radicalisering af die gemeenschappelijke elementen bevatten. In dit rapport worden deze routes ideaaltypische ‘journey’s’ genoemd, een serie transities die jongeren doorlopen in hun ontwikkeling van kind naar volwassenheid waarbij doorgaans heel wat navigatie-hulp vereist is. Deze journey’s moeten niet gezien worden als vaste patronen waar elke radicale jongere per definitie in past, maar als een poging tot ordening van de complexe werkelijkheid die voor elke jongere weer anders in elkaar zit.

Bijzonderheden: Blz 24 tot 40 is het deel van het rapport dat op Nederland is gericht. Het Nederlandse rapport focust vooral op de interacties tussen ouders en kinderen.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 40

Auteur:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Radicalisering en extremisme
Voor de dreiging vanuit links- en rechts-extremisme zijn de nieuwe omstandigheden met
betrekking tot de vluchtelingencrisis relevant. Al enige tijd trachten extreemrechtse groeperingen
zoals de NVU en Identitair Verzet in te spelen op levende sentimenten tegen moslims en
asielzoekers. De voedingsbodem voor extremisme neemt toe gelet op de onvrede die bij veel
mensen bestaat over de grote instroom van vluchtelingen in Nederland. Ook nemen de uitingen
ervan toe. Er zijn in Nederland diverse bekladdingen geweest bij opvanglocaties voor vluchtelingen,
waarbij in sommige gevallen extreemrechtse symboliek werd gebruikt. Verschillende
burgemeesters, wethouders en raadsleden werden bedreigd om zo de komst van een azc tegen te
gaan. Dit kan de lokale democratische besluitvorming ondermijnen. In Woerden is in oktober een
sporthal die dienst deed als gemeentelijke noodopvang door twintig mensen aangevallen. Daarbij is
met vuurwerk gegooid. Een dergelijk zwaar incident bij een opvanglocatie is in Nederland de
laatste jaren niet voorgekomen. Ondanks dat er in de casus Woerden geen aanwijzingen zijn dat er
betrokkenheid is geweest vanuit extremistische organisaties, kan de actie als extremistisch worden
gekwalificeerd, gelet op het politieke motief en de impliciete geweldsdreiging die ervan uitging.
Dergelijk anti-asielzoekersextremisme vanuit kleine groepen is moeilijk te voorzien omdat het niet
gaat om personen of groepen die al bij veiligheidsorganisaties in beeld zijn. Van structurele
gewelddadigheden tegen asielzoekerscentra is in Nederland vooralsnog echter geen sprake, in
tegenstelling tot Duitsland waar het aantal geweldsincidenten bij azc’s ten opzichte van dezelfde
periode vorig jaar verdubbelde tot 340 in de maanden januari-augustus 2015. Voor terroristisch
geweld uit extreemrechtse hoek zoals de aanslag op de Keulse burgemeesterskandidaat Henriette
Reker, zijn in Nederland geen aanwijzingen. Gezien de emoties die de komst van asielzoekers bij
delen van de bevolking oproept, kan een gewelddadige actie door een eenling ook in Nederland
niet worden uitgesloten. Het is daarom van belang ontwikkelingen in deze hoek scherp in de gaten
te houden, gelet op meer onbestemde sympathieën bij enkelen op het internet voor het steunen en
het plegen van geweld tegen asielzoekers, moslims of minderheden.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 4

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Actualisatie Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 39

Auteur:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Ook de dreiging vanuit links- en rechts-extremisme is op hoofdlijnen gelijk aan het geschetste beeld in het DTN39. Hoewel op sociale media veel xenofobe uitingen te lezen zijn die zich met name richten tegen moslims en asielzoekers, vertaalt zich dit vooralsnog niet in fysiek geweld tegen deze groepen. Dit in tegenstelling tot Duitsland waar nog steeds veel brandstichtingen plaatsvinden bij gebouwen waar asielzoekers worden gehuisvest. Wel vond er op 4 juli in Gouda een bezetting van de locatie van een geplande moskee plaats door de extreemrechtse groep Identitair Verzet. Enkele raadsleden in die plaats voelden zich door deze actiegroep geïntimideerd in aanloop naar een stemming over de bouw van de moskee.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 3

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 39

Auteur:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Diverse extreemrechtse en anti-islamitische groeperingen trachten in Nederland demonstraties te organiseren en daarbij veel deelnemers te trekken. Dit verloopt tot op heden zonder veel succes. Groeperingen als Pro Patria en Pegida Nederland kondigden demonstraties aan tegen respectievelijk de komst van de ‘megamoskee’ in Gouda en ‘de islamisering van Nederland’, maar annuleerden deze later. De rechts-extremistische partij de Nederlandse Volks-Unie (NVU) was wel in staat om een demonstratie in Nederland te organiseren en mensen te trekken. Ondanks dat het aantal extreemrechtse incidenten in Nederland beperkt is, zijn er online wel veel extreme antimoslimsentimenten te vinden naast antisemitische teksten. Deze sentimenten lijken de laatste maanden in hardvochtigheid en aantal toe te nemen. Dit heeft tevens geleid tot vijandige tegenreacties op het internet uit vooral extreemlinkse hoek. Ook jegens vluchtelingen en vreemdelingen zijn er veel xenofobe teksten te lezen op internet wat vervolgens leidt tot verhit debat over de toelaatbaarheid van zulke uitingen. Hoewel deze uitingen soms (verkapte) dreigementen bevatten, leiden ze tot op heden niet tot daadwerkelijke actie in de fysieke wereld.
Waar buurland Duitsland kampt met een sterke toename van geweld door rechts-extremisten tegen asielzoekers en zelfs een mogelijke dreiging van rechts-terrorisme, zijn er in Nederland nauwelijks geweldsincidenten.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 5

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Monitor Moslimdiscriminatie

Auteur:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

131

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In het rapport ‘Monitor Moslim Discriminatie’ brengt Dr. Ineke van der Valk gegevens bijeen over de stand van zaken rond islamofobie en de discriminatie van moslims. Het aantal meldingen bij antidiscriminatie voorzieningen en de politie is laag, er verschijnen weinig berichten over in de media maar onderzoek naar discriminatie van moslims toont hoge waarden van zowel ervaren discriminatie als objectief gemeten discriminatie door de jaren heen.

Ineke van der Valk maakte voor het onderzoek gebruik van nationaal en internationaal onderzoek, data van antidiscriminatie-organisaties en uitkomsten van eigen empirisch onderzoek. Met name discriminatoire incidenten bij moskeeën en de situatie in het middelbaar onderwijs stonden in het onderzoek centraal.

Bijzonderheden: In hoofdstuk 4 staat de PVV centraal. Daarnaast wordt hier ingegaan op de groeiende rol van extreemrechtse groepen.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2014

Auteur:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In 2014 was Identitair Verzet de drijvende kracht achter de nieuwe gelegenheidsorganisatie Pro Patria, die in augustus in de Haagse Schilderswijk in aanraking kwam met sympathisanten van ISIS, maar ook met antifascisten en handhavers van de openbare orde. Een deel van deze rechts-extremisten stelt zich op als anti-islamisten en heeft ook deelgenomen aan soortgelijke betogingen in Duitsland. De AIVD voorziet een verschuiving van ‘klassiek’ rechtsextremisme naar anti-islami(s)tisch verzet, gepaard met groeiende actiebereidheid in kringen van Identitair Verzet en Pro Patria. Eind december 2014 is Pegida-Nederland opgericht, maar slechts (nog) als Facebook- en Twitterinitiatief.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 33

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2014

Auteur:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Rechts-extremisme binnen de Defensieorganisatie kan de interne veiligheid van de krijgsmacht in gevaar brengen. Ondanks dat de dreiging in Nederland vanuit rechts-extremisme net als voorgaande jaren gering is, blijft het voor de MIVD van belang personen of groepen binnen de Defensieorganisatie die het rechts-extremistische gedachtegoed aanhangen, dan wel (actief ) steun verlenen aan rechts-extremistische partijen en organisaties, tijdig te onderkennen. Om deze reden onderzoekt de MIVD alle ontvangen meldingen die te relateren zijn aan (mogelijk) rechts- extremisme nader en neemt indien nodig actie.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 44

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 38

Auteur:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Zichtbaar is dat diverse extreemrechtse groeperingen die al langer actie voeren tegen de ‘islamisering van Nederland’, de terroristische aanslagen in Parijs en Kopenhagen aangrijpen voor een verdere aanwakkering van de sentimenten en intensivering van acties. De extreemrechtse actiegroep Identitair (ID-)Verzet bezette op zaterdag 7 februari in Leiden korte tijd een moskee in aanbouw. De groep liet via de eigen Facebookpagina weten dat de actie het begin is van ‘een serie verzetsdaden tegen de islamisering van Nederland’. Ook het collectief Pro Patria, dat wil opkomen voor de ‘vrijheden van Nederlanders’ en pleit voor een hardere aanpak van jihadgangers en hun sympathisanten, blijft actief. Ook dit kan tegenreacties van diverse aard en omvang uitlokken. Hoewel noch van ID-verzet, noch van Pro Patria geweldsdreiging uitgaat, zorgen hun acties voor onrust en angst onder Nederlandse moslims.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 3 en 4

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI Jaarverslag 2014

Auteur:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Guy Muller

Beschrijving:

2014 werd gekenmerkt door drie kwesties: Zwarte Piet, de Israël-Gaza oorlog en Jihad/IS.
Elk van deze issues was goed voor reacties op het Nederlandse gedeelte van internet, reacties die helaas nogal eens van discriminerende aard waren. Vooral in de kwestie ‘Zwarte Piet’ lieten velen (vooral ‘witte Nederlanders’) zich behoorlijk gaan maar ook bij commentaar op de oorlog tussen Israël en Gaza spatte de agressie en haat regelmatig van het beeldscherm. Het aparte onderzoek dat het MDI hiernaar deed is te vinden op onze website.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Monitor antisemitische incidenten in Nederland 2014

Auteurs:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

CIDI publiceert sinds 1983 jaarlijks een overzicht van antisemitische incidenten in Nederland. In dit rapport wordt antisemitisme gedefinieerd als: Joden anders behandelen dan andere mensen, en vooral je vijandig opstellen jegens Joden op grond van vooroordelen. Antisemitische incidenten betreffen gebeurtenissen ingegeven door een vooroordeel of haat ten opzichte van de Joodse of vermeende Joodse identiteit van het slachtoffer. In het geval van ‘hatespeech’, dus mondelinge of schriftelijke uitingen tegen Joden, is de vraag of er daadwerkelijk iets beledigends wordt gezegd over Joden het voornaamste criterium om te onderscheiden of iets antisemitisch is. ‘Pure’ Israelkritiek, hoe rabiaat ook, valt daar niet onder, tenzij er óók iets beledigends wordt gezegd over Joden of Israeli’s als bevolkingsgroep.

Lees verder in de monitor

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 40

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MiND jaarverslag 2014

Auteur:

Jaar:

2015

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Sociaal en Cultureel Planbureauu

Beschrijving:

Het meldpunt voor internet discriminatie MiND ontving in 2014 ruim 22% meer meldingen dan het jaar daarvoor. De medewerkers van MiND verwerkten 305 meldingen over discriminatie op internet. Deze stijging is onder andere te verklaren door de verontwaardiging in de samenleving rondom het thema discriminatie in het afgelopen jaar.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Ervaren discriminatie in Nederland

Auteur:

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

129

Soort Uitgave:

Beschrijving:

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MiND jaarverslag 2013

Auteur:

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Bas Tierolf, Lisanne Drost, Niels Hermens, Verwey-Jonker Instituut, Willem Wagenaar

Beschrijving:

Sinds 1 januari 2013 is MiNDNederland (kortweg MiND) actief. Het meldpunt voor strafbare discriminatie op internet is opgezet op initiatief van de ministeries van Veiligheid enJustitie en Sociale Zaken en Werkgelegenheid. MiND biedt een voorziening voor de Nederlandse bevolking waar discriminerende uitingen op het internet gemeld kunnen worden.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

VJI 3e rapport Racisme, antisemitisme, extreemrechts geweld en discriminatie

Incidenten, aangiftes, verdachten en afhandeling in 2013

Auteurs:

ISBN:

978-90-5830-662-3

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

126

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In het navolgende komen alle klassiek extreemrechtse organisaties die in 2013 actief waren in Nederland kort aan de orde. Nederland kent verschillende extreemrechtse groepen. Die onderscheiden zich lang niet allemaal langs ideologische lijnen. Vaker gaat het om groepen die zich van andere groepen onderscheiden door onderlinge ruzies, incompatibilité d’humeur en persoonlijke conflicten. Maar deze verschillende groepen zijn wel in twee ideologische categorieën in te delen. We maken een onderscheid tussen identitaire formaties, die zich vooral beroepen op een Nederlandse identiteit, en neonazi’s, die zich meer richten op de oude nationaalsocialistische idealen van het Derde Rijk. Na de bespreking van de ontwikkelingen rond deze groepen in 2013 geven wij een beredeneerde schatting van het aantal leden van genoemde formaties. Tot slot kijken we kort naar de veranderende interactie in 2013 tussen klassiek extreemrechtse formaties en de Partij voor de Vrijheid (PVV).

Bijzonderheden: Extreemrechtse formaties en extreemrechts geweld blz 51 t/m 68

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Moskeebestuurders aan het woord

Voorlopig verslag van een onderzoek naar agressie tegen moskeeën

Auteur:

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Er zijn in Nederland naar schatting ongeveer 450 – 475 moskeeën voor de rond 850.000 burgers van islamitische afkomst, waaronder 38% Turken en 31% Marokkanen.1 Rond de 40% van deze burgers bezoekt naar schatting daadwerkelijk de moskee.2 De moskee wordt relatief minder bezocht door vrouwen en door hoger opgeleide moslims. De helft van de moskeeën wordt beheerd door Turkse organisaties: ISN (Diyanet): 143, Süleymanli’s: 48, Milli Görüs: 25. Een derde van de moskeeën in Nederland wordt beheerd door Marokkaanse besturen en 10% door Surinaamse: 41 Soenni en 11 Ahmadijjia. Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) is de landelijke koepel van moskee organisaties die namens hen de officiële gesprekspartner is van de Nederlandse overheid. Bijna de helft van alle moskeeën is te vinden in de Randstad waar relatief veel moslims wonen. Veel moskeeën zijn van oudsher gevestigd in gebouwen die voorheen een andere functie hadden zoals een bedrijfsruimte, schoolgebouw of kerk. De kerken willen echter niet langer dat hun gebouw een moskee wordt.3 De Nederlandse moskeeën vervullen verschillende functies. Er wordt gebeden en ze dienen als ontmoetingsplek waar bovendien allerlei sociale activiteiten plaats vinden, van taallessen tot huiswerkbegeleiding en educatieve activiteiten voor vrouwen. De moskeeën nemen steeds vaker deel aan het publieke debat en ze organiseren steeds vaker sociale activiteiten. Dat gebeurt door ongeveer twee derde van de moskeeën, die meestal een jong bestuur hebben en veel jonge bezoekers.4 Vooral deze moskeeën dragen belangrijk bij aan integratieprocessen van moslims in de samenleving. In geld uitgedrukt vertegenwoordigt de sociale bijdrage van de moskeeën in de vorm van vrijwilligerswerk naar schatting 150 miljoen euro per jaar.5

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Populist parties in Europe

Auteur:

David Đukanović

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

It is hard to open a newspaper nowadays without being confronted by populism. In relation to the European Parliament elections in May 2014, it is reasonable to write a few words about populist parties in Europe and take a deeper look at their historical backgrounds. The influence of populist parties is growing. They are mobilising the masses who are concerned about the European financial and fiscal crisis, which has created insecurity and doubt about the existing political systems and social organizations. These are usually presented as corrupted and elitist without any sense to listen to the wishes of the common people. The EU is seen as an open window for immigrants who are threatening national cultures and safety. The most important point was balancing the literature; some authors see populists as a threat to democratic states and others describe them as a challenge to the existing political structures and systems. Here, the focus is on relevant, actively participating, populist political parties that are involved in political developments and events in selected countries: France-National Front, Netherlands-Party for Freedom and Socialist Party, United Kingdom-UK Independence Party, Sweden-Sweden Democrats, Finland-The Finns, Denmark-Danish People’s Party and Norway-Progress Party.

Bijzonderheden: About the Netherlands: page 12-15

PDF

Download deze publicatie als PDF.

European Union Terrorism Situation and Trend Report

Auteur:

ISBN:

978-92-95078-87-1

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Institute for Strategic Dialogue, Vidhya Ramalingam

Beschrijving:

For the period of 2013 no attacks classified as right-wing terrorism were reported by European Union (EU) Member States. However, a series of terrorist attacks in the UK were motivated by right-wing extremist ideology. Between April and July 2013, a Ukrainian national carried out four terrorist attacks. The offender stabbed to death an elderly Muslim male and detonated three improvised explosive devices (IEDs) at mosques in the West Midlands area. The campaign started within a few days of the individual’s arrival in the UK in April 2013. Subsequent enquiries uncovered no links to other right-wing extremist groups or individuals based in the UK; he arrived in the UK already radicalised.

The Netherlands reported that more and more issues that were traditionally left-wing activist activities have been adopted by right-wing activists. As well as anti-capitalism, anti-globalism and animal rights, right-wing extremists have now also engaged in campaigning against genetically modified food.

Bijzonderheden: Right-wing terrorism: See page 39-41

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Countering Far Right Extremism

Auteurs:

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Political Capital Institute

Beschrijving:

This paper has been prepared by the Institute for Strategic Dialogue as a background briefing for the European Policy Planners’ Network on Countering Polarisation and Radicalisation (PPN). It aims to provide an overview of recent developments in far-right extremism across Europe, highlight case studies of projects seeking to combat this threat, and offer practical lessons learned for policy makers and frontline workers.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Available On Demand

Demand for Right-Wing Extremism is on the rise in Europe

Auteur:

Uitgever:

Political Capital Institute

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

In the Netherlands, between 2009 and 2013 prejudice, anti-establishment attitudes and rightwing
value orientation, all increased, but only marginally. We don’t know yet how much PVV can
capitalize on this, as the exit polls suggests worse performance than previously expected.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 36

Auteur:

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Daniël Veenboer, Meldpunt Discriminatie Internet, Ronald Eissens

Beschrijving:

Dreigingsniveau

Minder zichtbaar in de media, maar relevant voor de terroristische dreiging is het besef dat terroristische aanslagen niet alleen uit jihadistische hoek komen. Zo waren er in de Verenigde Staten (VS) en het Verenigd Koninkrijk (VK) nieuwe voorbeelden van gewelddadige eenlingen uit extreemrechtse hoek. Voor een
dergelijke aanslag zijn in Nederland op dit moment geen aanwijzingen.

Gewelddadige radicalisering en polarisatie

Al een decennium zijn extreemrechtse en rechts-extremistische actievoerders niet in staat grote groepen te mobiliseren voor hun activiteiten. Diverse extreemrechtse groepen probeerden niettemin actuele zaken voor eigen gewin te kapitaliseren. Extreemrechts speelde met het aankondigen van demonstraties in op maatschappelijke polarisatie (zie hieronder), gebeurtenissen in Deurne en de voorwaardelijke invrijheidstelling van Volkert van der G.

Lees verder in de Samenvatting Dreigingsbeeld

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 2 en 6

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI Jaarverslag 2013

Auteurs:

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Voor u ligt het MDI jaarverslag 2013. Wij zijn verheugd dat het ons gelukt is om ook 2013 ons werk te blijven doen. 15 jaar subsidierelatie met de overheid kwam helaas dit jaar vanwege bezuinigingen bij de ministeries ten einde. Hoewel het tegengaan van alle vormen van discriminatie op Internet (en daarbuiten) belangrijker is dan ooit, is het anti-discriminatie beleid in Nederland de afgelopen jaren aan erosie onderhevig, wat zich uit in het sluiten van instellingen op ons terrein en desinteresse bij bestuur, politici en beleidsmakers. Dit brengt niet alleen schade toe aan discriminatie-bestrijding maar zet ook een verkeerde toon richting de samenleving. Voorbeelden daarvan zijn de inertie die aan de dag werd gelegd bij de kwestie van antisemitische uitingen gedaan door Turkse jongeren in Arnhem, de vreemde reacties op het (terecht) kritische rapport van de Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie (ECRI) over Nederland (PvdA fractievoorzitter Samson vroeg zich af waar Europa zich mee bemoeit en noemde het rapport ‘zwak’, D66 fractieleider Pechtold distantieerde zich in grote mate van het rapport) en last but not least de lethargie over de discriminerende ‘grappen’ van Gordon, Daphne Bunskoek en Jack Spijkerman in de media. Een lethargie die vreemd genoeg geheel verdween bij de kritiek op het Sinterklaasfeest vanwege de Zwarte Piet; een hausse van onverbloemd anti-zwart racisme was het resultaat. Men is gewoon niet in staat om voortvarend om te gaan met discriminatie en hate-crimes. De ‘verassende’ conclusie dat antisemitisme en homohaat ook uit minderheidsgroeperingen komt
geeft eerder aanleiding tot opluchting (‘zie je wel, zij doen het ook’) dan tot zorg. De afdeling MDI van Stichting Magenta is een van de slachtoffers van het ‘nieuwe denken’ dat is neergedaald over Nederland. Bovendien heeft foutieve publiciteit over sluiting van het MDI ervoor gezorgd dat het aantal meldingen in 2013 daalde.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2013

Auteur:

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Guy Muller

Beschrijving:

Rechts-extremisme binnen de defensieorganisatie kan de interne veiligheid van de krijgsmacht in gevaar brengen. Voor de MIVD is het daarom van belang personen of groepen binnen de defensieorganisatie die het rechts-extremistische gedachtegoed aanhangen, dan wel (actief ) steun verlenen aan rechts-extremistische partijen en organisaties, tijdig te onderkennen. De MIVD heeft op alle ontvangen meldingen die te relateren waren aan (mogelijk) rechts-extremisme nader onderzoek verricht en indien nodig actie ondernomen.

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 27

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Monitor Antisemitische incidenten in Nederland 2013

Auteurs:

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

– CIDI registreerde 147 antisemitische incidenten in 2013 tegen 114 in 2012
– Het totale aantal gemelde incidenten is gestegen met 33 incidenten
– Fysiek geweld en bedreiging daalden samen van 6 naar 4 incidenten
– Scheldpartijen en lastigvallen op straat zijn ten opzichte van 2012 met 50%
gestegen, dit aantal incidenten steeg van 14 in 2012, naar 21 incidenten in 2013.
– Incidenten met bekenden (buren, collega’s, medeleerlingen) stegen van 16
incidenten in 2012 naar 27 in 2013. De stijging in de categorieën werk (+5) en school
(+6) verklaart de toename.
– Alle soorten ‘Real Life’-incidenten samen stegen van 35 in 2012 naar 42 in 2013.
– Schriftelijke uitingen zijn ten opzichte van 2012 met ruim 30% gestegen van 44
uitlatingen in 2012 naar 60 uitlatingen in 2013. Deze stijging is deels veroorzaakt
door de stijging in gemelde uitingen op Twitter.
– Het aantal vernielingen en bekladdingen van zowel Joodse als overige doelen is
afgenomen van 14 incidenten in 2012 naar 10 in 2013.
– Het aantal incidenten in de categorie sport nam dit jaar af van 13 in 2012 naar 6
incidenten in 2013.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2013

Auteur:

Jaar:

2014

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

3.4.4 Rechts-extremisme

Er zijn in 2013 geen grootschalige rechts-extremistische evenementen geweest. Enkele bekende rechts-extremisten gebruikten de demonstratie van de PVV tegen het kabinet in september 2013 om aandacht te trekken voor hun eigen groepering. De nieuwe actiegroep Identitair Verzet, die voornamelijk bestaat uit oude bekenden uit extreemrechtse hoek, is met enkele acties in de publiciteit gekomen. Het rechts-extremisme in Nederland blijft een verschijnsel in de marge.

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 27 en 28

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Politiek in de marge

Een onderzoek naar de interne problemen binnen de centrum partij en de centrum democraten

Auteur:

Esther Hubbard

Jaar:

2013

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

ECRI Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie

Beschrijving:

Politiek in de marge

Bijzonderheden: MA scriptie Political Culture and National Identities

PDF

Download deze publicatie als PDF.

ECRI-rapport over Nederland

vierde monitoringcyclus

Auteur:

Jaar:

2013

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Centre for European Studies, Florian Hartleb, Gerrit Voerman, Karsten Grabow, KAS onrad-Adenauer-Stiftung, Paul Lucardie

Beschrijving:

Het Openbaar Ministerie heeft nieuwe, gedetailleerde richtlijnen opgesteld voor onder andere de benoeming van regionale officieren van justitie en politiefunctionarissen die zijn gespecialiseerd in de behandeling van misdrijven op het gebied van discriminatie en racisme, en voor de verplichte registratie door de politie van zowel specifieke als algemene racistisch gemotiveerde misdrijven. De politie is gestart met een digitaal regionaal formulier dat slachtoffers (eventueel anoniem) online kunnen invullen om aangifte te doen van zogeheten hate crime. De autoriteiten hebben ook voorlichtingscampagnes gevoerd om slachtoffers aan te sporen melding te doen van incidenten waarbij sprake is van discriminatie en schending van gelijke rechten.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 45 t/m 46

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Exposing the Demagogues

Right-wing and National Populist Parties in Europe

Auteurs:

ISBN:

978-930632-26-1

Jaar:

2013

Taal:

Aantal blz:

422

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Elise Friedmann, Guy Muller

Beschrijving:

The European financial and—partly stemming from this—fiscal crisis is the most severe economic crisis to have occurred since the 1920s. As with every crisis of such dimensions, it has created insecurity and doubt about the existing political systems and institutional arrangements. These concerns are being exploited by nationalistic parties and the virulent media, and are solely focused on the national political arena. National selfinterest and prejudices against European neighbours and fellow European citizens are increasing: southern Europeans are portrayed as averse to work and unwilling to reform, northern Europeans as lacking solidarity. Abusive comparisons with Fascism have even been made.

The boost to populist parties and the receptivity of the public to their messages have been facilitated by the current crisis. The magnitude of the electoral gains that populist parties have been able to acquire due to their anti-European slogans and programmes is surprising and worrying. They succeed by delivering apparently straightforward solutions, which are often derived from national interest, to what are actually complex political problems—solutions that have persuasive power amongst a broad audience. This kind of nationalist and anti-European rhetoric endangers not only economic prosperity, but also democracy.

Bijzonderheden: Geert Wilders and the Party for Freedom in the Netherlands: A Political Entrepreneur in the Polder: page 187-203

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Monitor antisemitische incidenten in Nederland 2012

Auteurs:

Jaar:

2013

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Bas Tierolf, Lisanne Drost, Niels Hermens, Verwey-Jonker Instituut, Willem Wagenaar

Beschrijving:

CIDI publiceert sinds 1983 jaarlijks een overzicht van antisemitische incidenten in Nederland. In dit rapport wordt antisemitisme gedefinieerd als: Joden anders behandelen dan andere mensen, en met name je vijandig opstellen jegens Joden op grond van vooroordelen. Antisemitische incidenten betreffen gebeurtenissen ingegeven door een vooroordeel of haat ten opzichte van de Joodse identiteit van het slachtoffer. Deze monitor hanteert een doorzichtig en consistent registratiesysteem en geeft daardoor een overzicht van de ontwikkelingen van het antisemitisme in Nederland door de jaren heen. De rapportage is niet alleen belangrijk om aan te geven in hoeverre het aantal incidenten is toe- dan wel afgenomen, maar laat ook zien op welke punten er beleid ontwikkeld dient te worden.
De gerapporteerde incidenten zijn gemeld bij CIDI of een van de twee grote antidiscriminatiebureaus, dat in Amsterdam of Radar in de omgeving Rotterdam. Bij meldingen bij die laatste twee bureaus worden doublures zorgvuldig voorkomen. Ook hierbij telt CIDI elk incident slechts eenmaal, ongeacht het aantal meldingen hierover.

Lees verder in monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

VJI 2e rapportage Racisme, antisemitisme, extreemrechts geweld en discriminatie in Nederland

Incidenten, aangiftes, verdachten en afhandeling in 2012

Auteurs:

ISBN:

ISBN 978-90-5830-613-5

Jaar:

2013

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Daniël Veenboer, Meldpunt Discriminatie Internet, Ronald Eissens

Beschrijving:

De Anne Frank Stichting beheert het Anne Frank Huis en brengt haar levensverhaal wereldwijd onder de aandacht ter bezinning op de gevaren van antisemitisme, racisme en discriminatie en het belang van vrijheid, gelijke rechten en democratie. De Stichting stelt zich onder meer ten doel voorlichting te geven en educatieve activiteiten te verzorgen over discriminatie en mensenrechten, ter bevordering van het goed functioneren van een open, pluriforme, democratische samenleving.

Deze rapportage geeft een cijfermatig beeld van de mate waarin antisemitisme, racisme en extreemrechts geweld in het jaar 2012 voorkwamen in Nederland. Daarnaast worden de trends op deze thema’s tussen 2010 en 2012 weergegeven. Het rapport is onder meer bedoeld als basis voor de educatieve activiteiten van de Anne Frank Stichting. Verder dient het mede als periodieke rapportage aan de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Europese Unie (EU).
In de periode 2004 – 2010 gaf de Anne Frank Stichting in samenwerking met de Universiteit Leiden de jaarlijkse Monitor Racisme & Extremisme uit. Over 2010 en 2011 is door het Verwey-Jonker Instituut, in opdracht van de Anne Frank Stichting, een andere wijze van dataverzameling en rapportage van antisemitische en racistische incidenten en extreemrechts geweld gehanteerd. Deze werkwijze houdt in dat het cijfermatig beeld in deze rapportage is gebaseerd op gegevens van de Nederlandse politiekorpsen (verzameld in de BVH, de Basis Voorziening Handhaving) en het Openbaar Ministerie (verzameld door het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) in OMDATA). Deze werkwijze is grotendeels een continuering van de werkwijze voor de rapportage in 2010 en 2011. Om inhoudelijke redenen zijn echter enkele wijzigingen toegepast. Deze lichten wij toe in paragraaf 1.1 en 2.1.

Lees verder in de rapportage

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI Jaarverslag 2012

Auteurs:

Jaar:

2013

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Na 15 jaar het werk van het MDI te hebben ondersteund, hebben de Ministeries van Veiligheid en Justitie en Sociale Zaken en Werkgelegenheid besloten om uit bezuinigingsoverwegingen de financiering van het MDI per 31 december 2012 te beëindigen. Dat is te betreuren en ons inziens onverstandig. De ministeries willen dat het behandelen van meldingen over discriminatie op Internet wordt gedaan door de Stichting M, een organisatie die telefonische anonieme klachten over misdaad in de samenleving aan de politie doorgeeft. Wij betwijfelen ten zeerste of de stichting M qua taakstelling, expertise en middelen in staat is om de meldingen van discriminatoire uitingen op Internet op eenzelfde adequate en zorgvuldige wijze af te handelen als het MDI. Discriminatie op Internet (en daarbuiten) is een flink probleem dat door de huidige economische situatie alleen maar zal toenemen. Gezien het grote maatschappelijk belang van een goede meldingsafhandeling heeft de Stichting Magenta besloten om het MDI te continueren. Ondertussen is er alternatieve financiering gevonden, worden er zoals gewoonlijk meldingen behandeld en aangiftes gedaan en is het voor ons ‘business as usual’. Onze werkrelaties met het Openbaar Ministerie/LECD, de politie, andere diensten en de Anti-Discriminatie Voorzieningen functioneren zoals tevoren. Daarnaast zullen wij onze werkzaamheden verbreden.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2012

Auteur:

Jaar:

2013

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

• Rechts-extremisme
De MIVD heeft onderzoek verricht naar alle meldingen gerelateerd aan rechts-extremistische uitingen of gedragingen. Rechtsextremisme binnen de Defensieorganisatie kan de paraatheid en veiligheid van de krijgsmacht in gevaar brengen. Om deze reden is het van belang personen of groepen die het rechtsextremistische gedachtegoed aanhangen, dan wel (actief ) steun verlenen aan rechtsextremistische partijen en organisaties, tijdig te onderkennen.

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 26

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2012

Auteur:

Jaar:

2013

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

4.4 Rechts-extremisme
Uit het AIVD-onderzoek naar rechts-extremisme is gebleken dat de versplintering, fragmentatie en onderlinge onenigheid onder Nederlandse rechts-extremisten in 2012 verder heeft doorgezet. Er blijft nog wel een klein aantal rechts-extremisten actief, die vooral aan sociale activiteiten deelnemen zonder direct ideologisch doel.

De acties van de Duitse autoriteiten tegen verschillende Duitse rechts-extremistische groeperingen, zoals de Kameradschaft Aachener Land (KAL), hebben onder Nederlandse rechtsextremisten nauwelijks tot reacties geleid. Dit valt op omdat velen van hen goede vriendschappelijke contacten met Duitse kameraden onderhouden en deel hebben genomen aan activiteiten die door de KAL werden georganiseerd.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 32 en 33

PDF

Download deze publicatie als PDF.

VJI 1e rapportage Racisme, antisemitisme, extreemrechts geweld en discriminatie in Nederland 2013

Racisme, antisemitisme, extreemrechts geweld en discriminatie in Nederland

Auteurs:

Anne Frank Stichting, Arnt Mein, Bas Tierolf, Lisanne Drost, Niels Hermens, Verwey-Jonker Instituut, Willem Wagenaar

ISBN:

978-90-5830-568-8

Jaar:

2013

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Commissie Rechtsstatelijkheid in Verkiezingsprogramma's

Beschrijving:

De onderwerpen racisme, extreemrechts geweld, antisemitisme en discriminatie zijn veelbesproken thema’s in Nederland. Niet voor niets betreft gelijke behandeling en het gelijkheidsbeginsel Artikel 1 van onze Grondwet. Dit toont hoe belangrijk dit thema voor onze samenleving is. Een terugkerende vraag in de maatschappelijke en politieke discussies is: hoe vaak wordt het discriminatieverbod overtreden? In deze monitor is deze vraag kwantitatief uitgewerkt voor de jaren 2010 en 2011. De inhoud is gebaseerd op een nieuwe manier van gegevensverzameling bij de politie, die vergelijkingen met andere gegevensbronnen mogelijk maakt.

Deze rapportage is uitgevoerd in opdracht van de Anne Frank Stichting. Te lezen is hoe vaak de genoemde onderwerpen voorkomen in politieregistraties, met het aantal aangiftes, verdachten en de aard van de incidenten. Ook zijn regionale verschillen in Nederland weergegeven en valt te lezen hoe zaken worden afgehandeld door het Openbaar Ministerie.

Lees verder in de rapportage

PDF

Download deze publicatie als PDF.

De Rechtsstaat, een Quick Scan

De partijprogramma's voor de verkiezingen 2012 rechtsstatelijk?

Auteur:

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In dit rapport worden de teksten van verkiezingsprogramma’s van tien politieke partijen die
momenteel in de Tweede Kamer zitten en deelnemen aan de verkiezingen op 12 september
2012 voor de Tweede Kamer getoetst op de vraag of zij voldoen aan minimale eisen van
rechtsstatelijkheid. Daarbij werkt de Commissie met een toetsingskader dat uitgaat van de
gedachte dat een rechtsstaat er primair is om burgers tegen overheidswillekeur te beschermen
en in dat kader waarborgen biedt op drie gebieden:

Bijzonderheden: PVV op blz 20 - 22

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Pim Fortuyn The Evolution of a Media Phenomenon

Auteur:

Jasper Muis

ISBN:

978-90-5335-509-1

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

207

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Issues of immigration and the integration of foreigners have become topics of heated debate in the public and political arena in modern European democracies. According to Koopmans and colleagues (2005: 3) ‘immigration and ethnic relations (…) constitute since the early 1990s the most prominent and controversial fields of political contention in West European polities’. Parallel to this development, support for anti-immigration parties has increased in several Western European countries. Examples are the French National Front, the Austrian Freedom Party and the Flemish Bloc (since 2004 Flemish Interest) in Belgium. The Netherlands is an interesting case in the European context, because the right-wing populist challenge was rather ‘slow in coming’ (Kriesi et al. 2006: 163). A significant electoral performance of the far-right did not take place until 2002 and it had also failed to make any significant impact on the public debate until relatively recently. The Netherlands was therefore for long considered a ‘deviant case’ (Rydgren and Van Holsteyn 2004), just like for example Sweden, as the country met most conditions that according to established theories explain the emergence of far-right parties elsewhere, but these parties still remained relatively unsuccessful.

Bijzonderheden: ACADEMISCH PROEFSCHRIFT ter verkrijging van de graad Doctor aan de Vrije Universiteit Amsterdam

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Islamofobie en discriminatie

Auteur:

ISBN:

978 90 8555 058 7

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

160

Soort Uitgave:

Institute for Strategic Dialogue, Matthew Goodwin, Vidhya Ramalingam

Beschrijving:

Op 22 juli 2011 richtte een Noorse islamofobe rechtsextremist1 een bloedbad aan onder jonge sociaaldemocraten op het eiland Utoya bij Oslo. Er vielen tientallen doden en gewonden. Ook plaatste hij bommen bij Noorse regeringsgebouwen waarbij eveneens doden vielen. De dader handelde uit ideologische motieven: hij wilde een einde maken aan de islamisering van Noorwegen en degenen die hij daarvoor verantwoordelijk hield treffen. Zijn aanslag was politiek van karakter. Hij richtte zich niet alleen tegen een jonge multiculturele generatie en het toekomstige partijkader onder hen, maar evenzeer tegen de instellingen van de Noorse democratie, tegen de basiswaarden van diversiteit en openheid.2 Voor zover bekend verrichtte de schutter zijn daden als eenling. Wel maakt hij in zijn motieven en standpunten deel uit van een breder, vooral virtueel netwerk dat zich richt tegen islam/moslims. Dit blijkt onder meer uit het door hem opgestelde en breed verspreide manifest met zijn vele verwijzingen. Het gaat hier om een islamofobe ideologie die wereldwijd door veel mensen en bewegingen wordt gedeeld en verspreid, vooral via de nieuwe media. Een belangrijk deel van deze (virtuele) beweging wijst niet alleen naar de islam/moslims bij de constructie van een vijandbeeld, maar houdt daarnaast de sociaaldemocratie verantwoordelijk voor de vermeende islamisering van Europa. Deze ideologie komt in verschillende varianten voor. Er zijn extremistische versies, extreme versies en gematigde varianten.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

The New Radical Right

Violent and non-violent movements in Europe

Auteurs:

Uitgever:

Institute for Strategic Dialogue

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Searchlight Educational Trust

Beschrijving:

The tragic attacks in Norway on 22 July 2011
drew Europe’s gaze to the potential dangers of
the radical right’s growing presence across the
continent, and the increasing legitimisation of
anti-immigration and anti-Islam discourses
within mainstream European politics.
Considered alongside other recent violence in
Germany and Italy, the attacks challenged the
idea that extremism from the right is only a
minor security threat. The pan-European
successes of radical right parties, pervasive harsh
language and violence towards immigrants and
growing transnational networks of right-wing
extremists indicate the increasing need for fresh
analysis and innovative responses on these
issues. There remains, however, a blurred
relationship between violence from the extreme
right and broader trends of Islamophobia and
radical right politics.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

The ‘Counter-Jihad’ movement

The global trend feeding anti-Muslim hatred

Auteurs:

David Williams, Graeme Atkinson, Hope not Hate, Joe Mulhall, Nick Lowles

Uitgever:

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

120

Soort Uitgave:

Arun Kundnani, The International Centre for Counter‐Terrorism

Beschrijving:

The report covers the right-wing political parties, who are increasingly using anti-Muslim rhetoric to garner votes. It explores the websites and bloggers who propagate scare stories about Islam. It covers the street gangs, like the English Defence League (EDL), and the like-minded groups they inspire around Europe. It investigates the funders and the foundations which bankroll parts of the movement. Perhaps controversially, it also includes some commentators whose insensible stridency, combined with a degree of credibility within mainstream opinion, help feed the climate of anti-Muslim hatred. Of particular interest, it reveals some inter-connections between the different strands of this movement.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Blind Spot Security Narratives and Far-Right Violence in Europe

Auteurs:

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Elise Friedmann

Beschrijving:

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Monitor Antisemitische incidenten 2011

Auteurs:

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

CIDI publiceert sinds 1983 jaarlijks een overzicht van antisemitische incidenten in Nederland. Deze monitor hanteert een doorzichtig en consistent registratiesysteem en geeft daardoor een overzicht van de ontwikkelingen van het antisemitisme in Nederland door de jaren heen. De rapportage is niet alleen belangrijk om aan te geven in hoeverre het aantal incidenten is toe- dan wel afgenomen, maar laat ook zien op welke punten er beleid ontwikkeld dient te worden.
Het jaar 2011 was het tweede jaar op rij zonder grote Israelische actie. CIDI registreerde113 antisemitische incidenten in 2011, tegen 124 in 2010. Door deze daling ligt het totale aantal incidenten weer dichter bij het niveau van voor 2009, het jaar waarin de Israelische operatie Cast Lead in veel landen voor een piek zorgde. Dit herstel duurde twee jaar en is ook nu niet volledig. Het was vooral te danken aan een daling in het aantal haatmail-incidenten. Andere, meer directe confrontaties stegen sterk. Hetzelfde beeld geeft Groot Britannië. In andere West-Europese landen als Frankrijk en België was het aantal incidenten al in 2010 terug op of onder het niveau van voor de piek.

Lees verder in monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

NCTV Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 31

Auteur:

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

Internationale dreiging – Europa

Op het gebied van niet-jihadistisch terrorisme leven er in Duitsland zorgen over extreemrechts terrorisme. De overheid houdt er rekening mee dat van het justitiële onderzoek naar de NSU en eventuele ondersteuners een dreigingverhogende werking zou kunnen uitgaan. Neonazistische eenlingen en cellen zouden zich kunnen richten tegen niet-westerse allochtonen, politici, politieagenten, publieke personen en joodse instellingen.

Gewelddadige radicalisering en polarisatie

In de campagneperiode voor de kamerverkiezingen van september 2012 is gebleken dat de thema’s islam, immigratie en integratie veel minder een rol speelden dan bij eerdere verkiezingen in de afgelopen tien jaar. Het is echter nog maar de vraag hoe bestendig dit is. Verder wil de verminderde aandacht voor islamthema’s in politiek en media niet zeggen dat de weerstand bij sommige burgers tegen publieke manifestaties van de religie minder wordt.

Lees verder in de Samenvatting Dreigingsbeeld

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 5

PDF

Download deze publicatie als PDF.

NCTV Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 28

Auteur:

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Daniël Veenboer, Meldpunt Discriminatie Internet, Ronald Eissens

Beschrijving:

Radicalisering en polarisatie
Diverse radicale en extremistische bewegingen lieten van zich horen in de afgelopen periode, hoewel grote incidenten uitbleven. Sharia4Holland, de activistische radicale islamistische groep, verstoorde op intimiderende wijze een lezing in ‘De Balie’ te Amsterdam in november 2011. De kleine groep probeert zijn
aanhang te vergroten met een meer provocerende houding, die zijn zuidelijke evenknie Sharia4Belgium ook tentoon spreidt.

Bij de Noord-Hollandse rechtsextremistische groep Vanguard/Ulfhednar werden wapens aangetroffen. De wapens waren waarschijnlijk bedoeld voor doorverkoop, niet voor het plegen van een aanslag.

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 5

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI Jaarverslag 2011

Auteurs:

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

2011 in het kort: In haar 14e jaar ontving het MDI wat minder meldingen dan in 2010, maar het aantal gemelde uitingen steeg, terwijl het aantal aantal uitingen dat als strafbaar werd beoordeeld licht daalde. De grootste categorie van discriminatie in 2011en de grootste stijger was ‘overige afkomst en nationaliteit’ vanwege een groot aantal meldingen (210) gedaan door één persoon over online discriminatie van Polen en andere Midden en Oost Europeanen (MOE-landers). Hierdoor onstaat een vertekend beeld in de statistiek, waardoor de werkelijk grootste categorie, discriminatie van Moslims, pas op de tweede plaats komt en antisemitisme op de derde. Het MDI heeft in 2011 1039 meldingen ontvangen over 1624 unieke uitingen. Het aantal meldingen is daarmee licht gedaald (1174 in 2010) maar het aantal gemelde uitingen is licht gestegen (1572 in 2010). Het aantal uitingen dat door het MDI als strafbaar is beoordeeld, is ook iets gedaald; van 684 in 2010 naar 651 in 2011. Opvallend voor de verslagperiode 2011 is dat steeds minder uitingen van extreem-rechtse websites worden gemeld. Meer en meer wordt online discriminatie bedreven op ‘normale’ websites, discussieforums, nieuwsforums en weblogs. Er lijkt een ‘mainstreaming’plaats te vinden van discriminatie en een steeds grotere acceptatie van discriminerende uitingen. Het onder invloed van de huidige politieke situatie en het maatschappelijk debat verschuiven van de opinie over wat discriminerend is heeft haar weerslag op gerechtelijke uitspraken (o.a. in de zaak Wilders) maar ook op wat het Openbaar Ministerie als ‘haalbaar’ ziet bij eventuele vervolging.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2011

Auteur:

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme
Rechts extremisme binnen de defensieorganisatie kan de paraatheid en veiligheid van de
krijgsmacht in gevaar brengen. Het is daarom belangrijk dat binnen de organisatie personen
of groepen die het rechts-extremistische gedachtegoed aanhangen, dan wel (actief ) steun
verlenen aan rechts-extremistische partijen en organisaties, tijdig worden onderkend. De
MIVD verricht in dit verband onderzoek op basis van ontvangen meldingen die te relateren
zijn aan rechts-extremistische uitingen of gedragingen en onderneemt actie indien nodig.
Ook in 2012 zal de MIVD alle (incident-) meldingen op het gebied van rechts-extremisme
onderzoeken.

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 28

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2011

Auteur:

Jaar:

2012

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Wetenschappelijk Bureau van de SP

Beschrijving:

2.4 Rechts-extremisme

In 2011 zijn geen majeure wijzigingen geconstateerd in het beeld dat is geschetst in de nota Afkalvend front, blijvend beladen van november 2010 over de dreiging die uitgaat van extreemrechts en rechts-extremisme. De dreiging die van het rechts-extremisme uitgaat tegen de democratische rechtsorde in Nederland is gering. Er is sprake van organisatorische
fragmentatie, ideologische verschillen van inzicht en een kleine, vooral op sociaal vriendschappelijke basis georganiseerde achterban.

Ontwikkelingen in 2011

Zoals de aanslagen in Noorwegen door Anders Breivik en de ontdekking van een mogelijk rechts-terroristisch netwerk in Duitsland, de Nationalsozialistischer Untergrund (NSU),
hebben op het Nederlandse rechts-extremisme nauwelijks tot geen invloed gehad. De AIVD heeft geen verbanden geconstateerd tussen Anders Breivik, zijn gedachtegoed en rechts-extremisten in Nederland en evenmin tussen de NSU en rechts-extremisten in Nederland. Deze ontwikkelingen in het buitenland hebben het belang van waakzaamheid op (gewelddadige) uitwassen vanuit een rechts-extremistische ideologie wel onderstreept.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 16

PDF

Download deze publicatie als PDF.

De gebroken beloften van Geert Wilders

De politieke keuzes van de PVV sinds het aantreden van de regering-Rutte

Auteur:

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In 2010 toonde de PVV twee gezichten. In aanloop naar de verkiezingen sprak Geert Wilders hardvochtige
taal richting moslims, maar hij sprak ook warme woorden over de hardwerkende burgers. De PVV zou een
sociale partij zijn, die opkomt voor gewone mensen en wil strijden tegen de afbraak van de sociale zekerheid.
Het verkiezingsprogramma van de PVV verwoordde op een aansprekende wijze de gevoelens van veel
mensen in ons land:
‘De Partij voor de Vrijheid zet zich in voor de verdediging van onze verzorgingsstaat. Onze met veel moeite
opgebouwde verzorgingsstaat is een bron van trots. Alleen de PVV komt op voor het behoud van de verzorgingsstaat.
De Partij voor de Vrijheid vecht keihard voor behoud van de AOW op 65 jaar. Voor de PVV is de
handhaving van deze oudedagsvoorziening het enige breekpunt bij de formatie van een kabinet. Daarnaast
wil de PVV een stringent beloningsbeleid voor de (semi) publieke sector, staatsondernemingen en financiële
instellingen met staatssteun. Voor hen geldt de Balkenendenorm als maximumsalaris en de bonuscultuur
moet verdwijnen.’1
Mensen maakten zich zorgen over hun toekomst. Hoe moet het met me als ik mijn baan verlies? Wie zorgt
er voor mij als ik ziek word? Is mijn pensioen nog wel zeker? Wat heeft Geert Wilders met zijn belofte aan de
kiezers gedaan? Wat is daarvan terug te vinden in het akkoord dat hij sloot met VVD en CDA? En welke politieke
keuzes maakt de partij in werkelijkheid? Dat onderzoeken we in dit rapport.
We hebben de verkiezingsbeloften van de PVV vergeleken met het stemgedrag van de partij in de Tweede
Kamer. We hebben in het bijzonder gekeken naar de moties die de PVV wel of niet heeft gesteund, vanaf het
moment dat VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV zijn gaan regeren.2 Deze moties zijn uitspraken van de
Kamer over het te voeren beleid en bij uitstek geschikt om politieke beloften te toetsen aan de politieke realiteit.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD Right-wing extremism and the extreme right in the Netherlands

Auteur:

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Chris de Landtsheer, Lieuwe Kalkhoven, Loes Broen

Beschrijving:

The investigation into the extreme
right-wing movement and right-wing
extremist movement in the Netherlands is
the longest running investigation by the
AIVD and its predecessors. In this publication
the AIVD presents the current state of
affairs in the Netherlands based on the
results of that investigation.
The AIVD investigation shows that the
threat of right-wing extremism and the
extreme right to the democratic legal order
in the Netherlands is minimal. The
movement is characterised by a small
following, mutual disagreement and
personal animosity, ideologically different
views and organisational fragmentation.
Nonetheless, the threat attributed to
right-wing extremism and the extreme right
is often much more significant. A gap exists
between the actual threat and the perceived
threat.

Lees verder in de publicatie

PDF

Download deze publicatie als PDF.

The ‘radicalization’ of political language

a Tsunami over the Netherlands

Auteurs:

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

This article examines the language of the Dutch politician Geert Wilders and his anti-immigrant Party for freedom (PVV) against the yardstick of “extreme right”. Should we consider Wilders who is charged because of hatred against Muslims as a populist or rather an extreme-rightist? The core question of the article is
addressed in a theory section on populism, right-extremism and its (metaphor) style, and an empirical section that tracks the political style and thematic choice of Wilders. The empirical case concerning language use of Geert Wilders includes a metaphor analysis using a metaphor index that is a quantitative view of the
metaphorical power of a text (De Landtsheer 2009).

Bijzonderheden: PAPER TO BE PRESENTED AT THE 6TH ECPR CONFERENCE (REYKJAVIC, ICELAND),

PDF

Download deze publicatie als PDF.

The new face of digital populism

The rise of populism in Europe can be traced through online behaviour...

Auteurs:

Demos, Jamie Bartlett, Jonathan Birdwell, Mark Littler

ISBN:

978-1-906693-86-2

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Alex Glennie, Institute for Strategic Dialogue, Rob Witte, Sebastien Feve, Vidhya Ramalingam

Beschrijving:

Over the last decade, populist parties have been growing in strength across Western Europe. These parties are defined by their opposition to immigration and concern for protecting national and European culture, sometimes using the language of human rights and freedom. On economic policy, they are often critical of globalisation and the effects of international capitalism on workers’ rights. This is combined with ‘antiestablishment’ rhetoric and language. Often called ‘populist extremist parties’ or ‘the new right’, these parties do not fit easily into the traditional political divides. Their growth over the past decade has been remarkable. Formerly on the political fringes, these parties now command significant political weight in the parliaments of Austria, Bulgaria, Denmark, Hungary, the Netherlands, Sweden, Latvia and Slovakia, as well as the European Parliament. In some countries, they are the second or third largest party and are seen as necessary members of many conservative coalition governments.
The growth of these movements is mirrored online. Populist parties are adept at using social media to amplify their message, recruit and organise. Indeed, the online social media following on Facebook and elsewhere for many of these groups often dwarfs their formal membership, consisting of tens of thousands of sympathisers and supporters.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Preventing and Countering Far-Right Extremism

Auteurs:

Uitgever:

Institute for Strategic Dialogue, Ministry of Justice Sweden

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Britta Schellenberg, Friedrich-Ebert-Stiftung, Nora Langenbacher, Ronald Eissens, Suzette Bronkhorst

Beschrijving:

In the public discourse dominating the Netherlands after 1945, anti-Semitism and racism – two of the basic elements of (“classical”) right-wing extremism – have tended to be seen as uncharacteristic of Dutch society.1According to many experts, this is attributed to Dutch experiences in the Second World War, as the Netherlands saw the largest percentage of national Jewish populations in Europe killed, after Poland. A guilt complex related to Dutch behaviour during the War has led to what is often called “the basic consensus” on what is “bad” and “good” in Dutch society.

Bijzonderheden: About the Netherlands on page 31-41

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Is Europe on the “right” path?

Right-wing extremism and right-wing populism in Europe

Auteurs:

ISBN:

978-3-86872-617-6

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

348

Soort Uitgave:

David Art, Sarah L de Lange

Beschrijving:

Imagine a pamphlet announcing that the “Muslim Fifth Column is taking over Europe. We will soon be living in Eurabia under sharia law.” Or imagine a pamphlet saying that the “world conspiracy of Jews, this dirty vermin that keeps on returning to pollute our societies, has taken control of the banks and industry again.” In the Netherlands, both pamphlets would provoke public outcry against the authors, since the year is 1989 and we have just stepped out of our time machine to witness the ensuing protest marches and the imminent arrest of the neo-Nazis who distributed these pamphlets. Those were the good old days when the extreme right was small, when mainstream racism and anti-Semitism did not openly exist, and any word or sign of discrimination was immediately attacked by anti-racists, anti-fascist groups and all loyal democrats. In those days, support for the rights of economic immigrants, or guest workers, as they were called back then, was the norm and not the exception. In Western Europe everybody on the left side of the political spectrum had faith in a future of equality and freedom from discrimination, while those on the right who kept silent were branded as racists, or at least apologists. During the 1980s, anti-racist and anti-fascist groups built up considerable popular support, to the extent that anti-racism in the Netherlands became the norm and any dissenting voice was immediately labelled racist or fascist.

Bijzonderheden: Right-wing extremism and populism in the Netherlands: Lessons not learned. Page 123-139

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Fortuyn versus Wilders An Agency-Based Approach to Radical Right Party Building

Auteurs:

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Elise Friedmann

Beschrijving:

This article presents an agency-based approach to the success of radical right-wing populist parties. It posits that radical right parties will only experience sustained electoral success when they are built prior to their electoral breakthrough and when they institutionalise rapidly. The process of institutionalisation will progress more quickly when radical right parties have a leader with strong internal leadership qualities and when sufficient attention is paid to the recruitment, training and socialisation of candidates. The argument is illustrated through a comparison between two Dutch radical right parties: the Lijst Pim Fortuyn (LPF) and the Partij Voor de Vrijheid (PVV). The two cases offer a compelling example of learning effects in politics: Geert Wilders (PVV) observed the collapse of the LPF and has avoided making the same mistakes.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Antisemitisemitische incidenten in Nederland 2010

Auteurs:

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Beschrijving:

CIDI registreerde in 2010 124 antisemitische incidenten, een substantiële daling (25,7%) ten opzichte van het 2009, toen de Israelische operatie Cast Lead voor een piek zorgde. Het is echter nog beduidend meer dan in het rustiger jaar 2008, met ‘slechts’ 108 incidenten.
Het ontbreken van een lange crisis rond Israel in 2010 heeft een rol gespeeld bij deze daling. Opmerkelijk is echter dat het aantal antisemitische incidenten in Nederland minder daalde dan in andere West-Europese landen. Alleen in Groot Brittannië bleef het aantal incidenten net als in Nederland hoger dan in 2008.
‘Real Life’ –incidenten stegen in 2009 dramatisch naar 61. In 2010 daalden zij weer naar vrijwel het niveau van 2008. Deze abrupte piek geeft aan dat Nederlandse Joden plotseling overvallen kunnen worden door agressie in hun dagelijks leven bij conflicten in het Midden-Oosten. Tegen deze uitbarstingen en het hierdoor stijgende gevoel van onveiligheid dienen betere opsporingsmiddelen (undercover agenten, cameratoezicht) en een lik-op-stuk-beleid te worden ingezet.
Incidenten in de buurt, op school of werk stegen de laatste vier jaar licht maar constant: van 13 in 2007 naar 23 in 2010, een stijging van 77 procent. Deze verontrustende trend valt in 2010 voor het eerst op en is niet toe te schrijven aan ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Mogelijk blijft in de privésfeer toch iets hangen van de (te) vele antisemitische uitingen die men vooral op internet ziet.

Lees verder in monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

NCTV Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 27

Auteur:

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Jihadistische netwerken in Nederland zijn al jaren beperkt in aantal, los georganiseerd, en hebben geen sterke leiders of duidelijke doelen. Bovendien is de weerstand van de Nederlandse bevolking tegen extremistisch en terroristisch geweld in Nederland hoog. Wel heeft de aanslag van Anders Breivik, in juli van dit jaar in Noorwegen, aangetoond dat waakzaamheid is geboden voor terroristisch geweld uit andere overwegingen dan jihadistische. Wat Nederland betreft is dergelijk geweld wel voorstelbaar, maar zijn er geen concrete aanwijzingen voor de voorbereiding van aanslagen.

In andere Europese landen laten gebeurtenissen zien dat een verergerende economische crisis maatschappelijke instabiliteit kan veroorzaken en de kans op ideologisch geïnspireerd geweld kan doen toenemen. Ook worden sommige Europese landen geconfronteerd met geweldsdaden die worden toegeschreven aan extreemrechts. In Nederland zijn voor dergelijke dreigingen nog geen aanwijzingen, maar die zijn daarmee niet op voorhand uit te sluiten

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 3 en 4

PDF

Download deze publicatie als PDF.

2010 MDI jaarverslag

Auteur:

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

2010 in het kort: In haar 13e jaar ontving het MDI wat minder meldingen dan in 2009, maar het aantal gemelde uitingen, en ook het aantal uitingen dat als strafbaar werd beoordeeld, steeg. De categorie antisemitisme is ook in 2010 de categorie met de meest gemelde strafbare uitingen, de categoriën discriminatie van Moslims, discriminatie van Marokkanen en discriminatie van Roma en/of Sinti zijn procentueel gezien de grootste stijgers van 2010. Het MDI heeft in 2010 1174 meldingen ontvangen over 1572 unieke uitingen. Het aantal meldingen is daarmee licht gedaald (1226 in 2008, 1238 in 2009). Het aantal uitingen is iets gestegen (1501 in 2008, 1377 in 2009). Het aantal uitingen dat door het MDI als strafbaar is beoordeeld, is gestegen van 577 in 2009 naar 684 in 2010.

Dit jaar hebben wij voor het eerst het onderscheid gemaakt tussen interactieve en nietinteractieve websites bij het registreren van de bij ons gemelde uitingen. Hieruit blijkt dat een zeer groot gedeelte van de gemelde uitingen op interactieve websites staat en afkomstig is van de bezoekers van de websites. Opmerkelijk is dat daarnaast vanaf 2008 het aantal gevallen waarin er sprake is van ‘aanzetten/oproepen tot geweld’ enorm is gestegen. Van 88 uitingen in 2007, waarvan er 76 strafbaar waren, is er in 2010 bij 234 uitingen sprake van aanzetten/oproepen tot geweld, waarvan 163 uitingen als strafbaar zijn beoordeeld. Deze stijging is zorgelijk en laat zien dat de toon op het internet steeds harder wordt.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2010

Auteur:

Jaar:

2011

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme en extreemrechts

In november 2010 heeft de AIVD de onderzoeksrapportage Afkalvend front, blijvend beladen uitgebracht over de dreiging die uitgaat van extreemrechts en rechts-extremisme tegen de democratische rechtsorde in Nederland. De conclusie van het onderzoek luidt dat de dreiging gering is. Het blijft evenwel van belang om de aard, ernst en omvang ervan te blijven onderzoeken en te blijven duiden, om tot een reële inschatting van de dreiging te kunnen komen.

In Nederland vormt extreemrechts, zoals de AIVD dat definieert, nauwelijks een factor van betekenis meer. De AIVD ziet extreemrechts als datgene wat is voortgekomen uit de Centrumstroming van de jaren ’90, die een xenofoob en nationalistisch gedachtegoed met legale middelen wilde realiseren. Binnen het rechts-extremisme blijkt steeds meer sprake te zijn van een samenstel van stromingen die elkaar op ideologisch vlak lijken uit te sluiten. Omdat onderlinge contacten in de beweging vooral sociaal van aard zijn, kunnen aanhangers van de verschillende stromingen geregeld samen optrekken, zoals in demonstraties, herdenkingen en scholingsbijeenkomsten.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 14 en 15

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Extreemrechts in Rotterdam

Een onderzoek naar de verschijningsvormen van extreemrechts in de regio Rotterdam-Rijnmond

Auteurs:

H. Moors, IVA beleidsonderzoek en advies, L. Balogh, M. Jans, Rob Witte

Jaar:

2010

Taal:

Aantal blz:

102

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Froukje Demant, Ineke van der Valk, Willem Wagenaar

Beschrijving:

Tot een aantal jaar geleden was weinig bekend over radicalisering in de gemeente
Rotterdam. In 2005 start het programma Meedoen of Achterblijven; het Rotterdamse
actieprogramma tegen radicalisering (waarbij de aandacht vooral is komen te liggen
bij islamitische radicalisering). Gelijktijdig start een centraal informatiepunt: het InformatieSchakelPunt Radicalisering (ISPR)1. Dit informatiepunt brengt – naast de politie
die ook informatie en inlichtingen over extremisme en radicalisering in de regio verzamelt
– signalen van radicalisering en extremisme bijeen vanuit gemeentelijke diensten,
deelgemeenten, aan de overheid gelieerde instellingen en eerstelijnswerkers.
Voor de gemeenten binnen de regio Rotterdam-Rijnmond is extreemrechts geen
nieuw verschijnsel. Het ISPR brengt jaarlijks een rapportage uit met een actueel
beeld van aard en omvang van radicalisering, waaronder extreemrechts.

Bijzonderheden: Met een bijdrage van Onderzoeksgroep Kafka

PDF

Download deze publicatie als PDF.

In en uit extreemrechts

Auteurs:

Jaar:

2010

Taal:

Aantal blz:

134

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Deze rapportage gaat over jongeren en jongvolwassenen die betrokken zijn geraakt in extreemrechtse bewegingen en er vervolgens weer uitstapten. Het is tot stand gekomen op basis van onderzoek waarin de eigen levensverhalen van de betrokkenen een centrale plaats innemen. Het extreemrechtse veld in Nederland is de afgelopen decennia aan grote verandering onderhevig geweest. Terwijl extreemrechts zich in de jaren tachtig en negentig grotendeels via politieke partijen manifesteerde, kwam deze politieke oriëntatie het afgelopen decennium vooral
tot uiting op internet en daarnaast op een meer diffuse wijze in straatactivisme.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Monitor Antisemitisme incidenten in Nederland 2009

Auteur:

Jaar:

2010

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Internet: CIDI telt geen meldingen van antisemitisme op internet. Meldpunt Discriminatie Internet: “In 2009 hadden de meeste strafbare uitingen betrekking op haat tegen joden. Er werden 399 uitingen gemeld, waarvan er 253 uitingen als strafbaar werden beoordeeld. Daarmee is een lichte stijging te zien ten opzichte van vorig jaar. Het is met name opmerkelijk dat waar andere categorieën krompen, de categorie antisemitisme steeg.”

Lees verder in monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

NCTb Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 22

Auteur:

Jaar:

2010

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dreiging tegen Nederland
Nederland heeft nog altijd een hoog internationaal profiel, waarmee wordt bedoeld dat jihadisten Nederland zien als een aantrekkelijk en legitiem doelwit. Nederland blijft in beeld vanwege de vermeende onderdrukking van moslims door de Nederlandse overheid en uitlatingen die als islamvijandig worden gepercipieerd. PVV-leider Wilders trok internationaal veel aandacht met verschillende uitlatingen en voornemens, zoals zijn recente voorstel om Jordanië voortaan Palestina te noemen en het recent geuite streven van de PVV naar internationale samenwerking met gelijkgestemde groeperingen en individuen.

Tevens was er veel internationale media-aandacht voor de verkiezingswinst van de PVV en de mogelijke rol bij de vorming van een nieuw kabinet, voor de aangekondigde speech van Wilders in New York op 11 september 2010 tegen de vestiging van een islamitisch cultureel centrum en moskee nabij ‘Ground Zero’, en uitlatingen in een bijdrage van Wilders aan de Engelstalige website muslimsdebate.com, waarin hij moslims wereldwijd opriep zich te bevrijden van de islam. Enkele van deze onderwerpen werden op een bekende jihadistische
website ter sprake gebracht zonder dat dit op die website leidde tot concrete bedreigingen tegen Nederland of tegen de PVV-leider. Wel werden de PVV-leider en Hirsi Ali genoemd in een ‘hitlist’ van personen in het jihadistische internetmagazine Inspire (zie hierboven) met de kop ‘The dust will never settle down’, vergezeld van de afbeelding van een pistool.

Bijzonderheden: PVV en Geert Wilders blz 4 en 5

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme & Extremisme

Negende rapportage

Auteurs:

Anne Frank Stichting, Belle Derks, Colette van Laar, Evelien Gans, Ineke van der Valk, Jaap van Donselaar, Marija Davidovic, Mark Dechesne, Naomi Ellemers, Peter R. Rodrigues, Willem Wagenaar

ISBN:

978 90 8555 043 3

Jaar:

2010

Taal:

Aantal blz:

254

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dienen politici zich voor hun uitspraken over etnische of religieuze
minderheidsgroepen voor de rechter te verantwoorden? Of dient deze
verantwoording zich uitsluitend in het publieke debat te voltrekken?
Deze vraag kan ook worden opgeworpen voor tekenaars van spotprenten,
columnisten of cabaretiers. Het gaat hier om een belangrijke maatschappelijke
kwestie: waar eindigt de grens van de vrije meningsuiting
en begint die van het verbod op discriminatie?
Die grens is niet statisch, maar afhankelijk van tijd, plaats en omstandigheden.
In Nederland speelt deze botsing van grondrechten nadrukkelijk
bij de juridische vervolging van pvv-voorman Geert Wilders. Begin
2010 is die vervolging door het Gerechtshof Amsterdam bevolen. De
rechtszaak is van groot belang voor het vaststellen van de grens tussen
beide grondrechten in Nederland, maar is niet allesbepalend. Eveneens
speelt mee dat Nederland zich aan internationale mensenrechtenverdragen
heeft gecommitteerd en zich dient te houden aan het Grondrechtenhandvest
van de Europese Unie.
Verwant aan deze discussie is het zoeken naar en vaststellen van de
grens tussen slachtoffer en dader bij incidenten waarin racisme of discriminatie
een rol speelt. In de praktijk van alledag blijkt rolwisseling
gemakkelijk te kunnen plaatsvinden. Moslims kunnen slachtoffer zijn
van islamofoob geweld, maar radicale moslims kunnen tevens dader zijn
van terroristische misdrijven. Soms plegen extreemrechtse jongeren geweld,
doordat zij vroeger slachtoffer zijn geweest van allochtoon geweld.
In het eerdergenoemde voorbeeld van Geert Wilders geldt deze dubbele
rol in het bijzonder. Als verdachte van onder meer haatzaaien tegen moslims
is hij tevens slachtoffer van bedreigingen tegen zijn persoon die een
al jarenlang durende 24-uursbeveiliging noodzakelijk maken.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD inzage dossier Voorpost demonstratie

Auteur:

Jaar:

2010

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Beschrijving actie Voorpost van 8 april 2010 door de MIVD.

“Mijns inziens zijn er slechts een handje vol betogers van Voorpost aanwezig geweest.”

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI Jaarverslag 2009

Auteur:

Jaar:

2010

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

2009 in het kort: het MDI ontving meer meldingen dan in 2008; Echter het
aantal uitingen en met name het aantal uitingen dat als strafbaar werd
beoordeeld daalde; Een groter aantal van de gemelde uitingen was reeds
verwijderd (9%); De categorie antisemitisme is in 2009 de categorie waarin
de meeste strafbare uitingen vallen.
Het MDI heeft in 2009 1238 meldingen ontvangen over 1377 unieke
uitingen. Het aantal meldingen is daarmee weer iets gestegen (1046 in
2007, 1226 in 2008). Het aantal uitingen is licht gedaald (1501 in 2008).
Dat betekent dat meer mensen meldden over dezelfde uitingen. Het
aantal uitingen dat het MDI als strafbaar heeft beoordeeld is afgenomen
van 899 naar 577.
Er zijn verschillende verklaringen mogelijk voor het gedaald aantal als
strafbaar beoordeelde uitingen in 2009. In 2008 was er een aantal sites
met een zeer groot aantal strafbare uitingen, landstorm records,
server666 en moppensites. In 2009 zijn er niet zulke grote klusters van
strafbare uitingen aangetroffen. Daarnaast lijkt de moderatie van
websites in 2009 iets verbeterd, van de gemelde uitingen was 9% al
verwijderd door de site zelf op het moment dat het MDI de melding
behandelde.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2009

Auteur:

Jaar:

2010

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts extremisme
De MIVD verricht onderzoek naar rechts-extremistische partijen, organisaties, groeperingen
en personen. Doel van het onderzoek is het weren van rechts-extremisme, omdat dit gedachtegoed de veiligheid en paraatheid van de krijgsmacht kan schaden. Concreet richt het onderzoek zich op het onderkennen van personen of groepen binnen de
defensieorganisatie, die het rechts-extremistische gedachtegoed aanhangen, dan wel
(actief ) steun verlenen aan rechts-extremistische partijen en organisaties.

In 2009 heeft zich een beperkt aantal vormen van rechts-extremisme in de defensieorganisatie voorgedaan. Uit onderzoek is gebleken dat in het merendeel van de ontvangen meldingen geen sprake was van rechts-extremistisch gedrag, maar van misplaatste humor of machogedrag. Enkele meldingen hadden betrekking op extremisme buiten de defensieorganisatie; deze zijn met de AIVD gedeeld voor nader onderzoek. Er zijn in 2009 geen meldingen ontvangen die betrekking hadden op voorvallen van racistische aard.

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 46

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD publicatie afkalvend front, blijvend beladen

Extreemrechts en rechts-extremisme in Nederland

Auteur:

Jaar:

2010

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Het onderzoek naar extreemrechts en rechts-extremisme in Nederland is het langstlopende onderzoek van de AIVD en zijn voorgangers. In deze publicatie presenteert de AIVD de huidige stand van zaken in Nederland op basis van de resultaten van dat onderzoek.
Het onderzoek van de AIVD laat zien dat de dreiging van extreemrechts en rechts-extremisme
tegen de democratische rechtsorde in Nederland gering is. De beweging wordt gekenmerkt door een kleine achterban, onderlinge onenigheid en persoonlijke animositeit, ideologische
verschillen van inzicht en organisatorische fragmentatie. Niettemin is de dreiging die
aan extreemrechts en rechts-extremisme wordt toegeschreven vaak veel groter. Er
bestaat een verschil tussen de feitelijke en de veronderstelde dreiging.

Deze publicatie beschrijft de feitelijke dreiging van extreemrechts en rechts-extremisme
in Nederland, en de dreigingen die daarmee samenhangen, zoals die uit onderzoek van de AIVD zijn gebleken. Het is een van de middelen die de AIVD inzet om samenleving,
politiek en bestuur te informeren zodat deze kunnen komen tot een respons op de dreiging die recht doet aan de aard, ernst en omvang ervan.

Lees verder in de publicatie

Bijzonderheden: In deze publicatie presenteert de AIVD hoe de huidige stand van zaken over extreemrechts en rechts-extremisme in Nederland er volgens hen uitziet.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2009

Auteur:

Jaar:

2010

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Froukje Demant, Jaap van Donselaar, Willem Wagenaar

Beschrijving:

3.1 Rechts-extremisme

De versnippering, fragmentatie en onderlinge onenigheid die al jaren kenmerkend is voor rechts-extremisme in Nederland zette in 2009 verder door. In vergelijking met 2008 zijn minder vaak publieksmanifestaties zoals demonstraties georganiseerd, mede als gevolg van het verdwijnen van enkele groeperingen en bewegingen. Het aantal deelnemers bleef ongeveer stabiel (tussen de zeventig en negentig). Sommige demonstraties, zoals in maart 2009 in Maastricht en in september 2009 in Venlo, hadden meer deelnemers, maar dit is te verklaren doordat deze manifestaties plaatshadden in de grensstreek en ook buitenlandse
deelnemers trokken. Ten opzichte van 2007 is het geschatte aantal actieve aanhangers teruggevallen van circa 600 naar een kleine 300. De gekende verbanden kampen nog altijd
in toenemende mate met het probleem de aanhang erbij te houden. Net als in voorgaande jaren blijft de dreiging die uitgaat van rechts-extremisten relatief beperkt.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 23 en 24

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Deradicaliseren in de praktijk

Auteurs:

Jaar:

2009

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Elise Friedmann, Meïr Villegas Henríquez

Beschrijving:

De problematiek van racistische en extremistische uitingen onder jongeren heeft omstreeks 2004 en vooral na de moord op Theo van Gogh – 2 november 2004 – een hoge vlucht genomen. Ook in 2005 hebben zogenoemde ‘Lonsdalejongeren’ vrijwel dagelijks in de publicitaire belangstelling gestaan.1 Niet zelden ging de aandacht daarbij uit naar interetnische confrontaties.2 Deze vorm van geweld is in de periode van 2002 tot 2006 gestaag toegenomen en dit was voor een belangrijk deel toe te schrijven aan het opkomende verschijnsel ‘Lonsdalejongeren’. Van diverse zijden is getracht aan de problematiek van extreemrechtse
jongerengroepen het hoofd te bieden.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Monitor Antisemitische incidenten in Nederland 2008

Auteurs:

Jaar:

2009

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Na een relatief rustig jaar 2008, met 108 antisemitische incidenten tegen 104 in het jaar daarvoor, telde CIDI tijdens de operatie Cast Lead (27 december 2008 tot 23 januari 2009) in minder dan één maand 98 antisemitische incidenten. Dat is bijna evenveel als in het hele jaar 2007 of 2008. Dit is een internationale beweging. Andere Europese landen registreerden ook een sterke stijging, terwijl de ontwikkeling van het aantal antisemitische incidenten in ‘rustige perioden’ per land heel verschillend kan zijn.
Tijdens de Gazaperiode was het aantal meldingen van ernstige incidenten – fysiek geweld en concrete bedreiging daarmee – hoger dan in elk van de twee jaren daarvoor (3 in 2007, 5 in 2008, 9 tijdens Gaza).
Antisemitische uitingen op internet zijn als vanouds niet door CIDI geteld. Het Meldpunt Discriminatie Internet (MDI) meldde, evenals de politie, voor 2008 een vergelijkbare rust. Het aantal antisemitische incidenten dat politie en MDI registreerden in 2008 was echter hoog in verhouding tot andere discriminerende incidenten. Hoewel het geschatte aantal Joden in Nederland (40.000) veel lager is dan het aantal moslims (850.000 in 2007), registreerde de politie in 2008 141 incidenten wegens ‘Joods zijn (of er zo uitzien)’, tegen slechts 116 incidenten wegens ‘Moslim zijn (of er zo uitzien)’. En hoewel de meeste bij MDI gemelde uitingen in 2008 betrekking hadden op moslims (met een verschil van 1), zijn de meeste strafbaar geachte uitingen in 2008 (252) antisemitisch.

Lees verder in monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

NCTb Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 18

Auteur:

Jaar:

2009

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Jaap van Donselaar, Willem Wagenaar

Beschrijving:

Radicalisering en Polarisatie

Naast deze illegale acties hebben de meest voorkomende incidenten in deze DTN-periode een legaal karakter, waarbij een enkele keer een schermutseling is ontstaan tussen demonstrerende dierenrechtenactivisten van links- en rechtsextremistische signatuur.

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 5

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extremisme CAHIER

Racistisch en extreemrechts geweld in 2008

Auteurs:

Jaar:

2009

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

J. Van der Krogt, Meldpunt Discriminatie Internet

Beschrijving:

Sinds het midden van de jaren negentig wordt getracht systematisch inzicht te krijgen in de problematiek van racistisch en extreemrechts geweld, met name via het onderzoeksproject Monitor Racisme & Extremisme.1 In de laatste algemene rapportage – de achtste, verschenen in december 2008 – werden de gewelddadige incidenten in het jaar 2007 onder de loep genomen.2 In deze tussenrapportage zullen wij aandacht besteden aan racistisch en extreemrechts geweld in 2008. De centrale vraag van deze rapportage is: Hoe heeft het racistisch en extreemrechts geweld zich ontwikkeld in 2008, in omvang en aard, en hoe verhoudt dit zich tot het beeld van de voorgaande jaren?

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI publicatie rechtsextremisme op het internet

Auteurs:

Jaar:

2009

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Sinds de tweede helft van de jaren negentig ontwikkelt het internet zich in een rap tempo. Voor een ieder die dat wil is het mogelijk om aangesloten te worden op het world wide web. De snelle technische ontwikkelingen zijn sinds de oprichting in 1997 ook van invloed (geweest) op de werkzaamheden van het Meldpunt Discriminatie Internet (MDI). In de beginjaren ontving het MDI slechts enkele meldingen, de afgelopen jaren lag dat aantal ver boven de duizend. Uit deze meldingen is over de jaren heen een aantal trends waarneembaar. Eén daarvan is een snelle toename van het aantal meldingen van discriminatie op interactief internet, zoals discussiefora
en interactieve weblogs. Een tweede trend is een overminderd hoog aantal strafbare uitingen op extreemrechtse websites. Deze bevinding wordt ondersteund door een recent rapport van de Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie van de Raad van Europa (ECRI), waaruit blijkt dat in Nederland de voornaamste groei van rechtsextremisme, met name onder jongeren, plaatsvindt in apolitieke bewegingen die informeel, hoofdzakelijk via digitale communicatie-middelen, zijn georganiseerd. Deze gegevens hebben het MDI ertoe bewogen onderzoek te doen naar de omvang en de aard van extreemrechts op het Nederlandse deel van het internet, met als focus de discriminerende uitingen op deze websites.

Lees verder in de publicatie

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI Jaarverslag 2008

Auteur:

Jaar:

2009

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

2008 in het kort: het MDI ontving meer meldingen dan in 2007; van Haat tegen moslims en antisemitisme zijn evenals de afgelopen jaren de meeste meldingen gedaan; websites waren vaker bereid strafbare uitingen te verwijderen; de strafrechtelijke aanpak van discriminatie op het internet verbetert: er is een aantal zaken van het MDI in 2008 voor de rechter gebracht Het MDI heeft in 2008 1226 meldingen ontvangen over 1501 unieke uitingen. Het aantal meldingen is daarmee flink gestegen (1046 in 2007). Het aantal uitingen is licht gedaald (1581 in 2007). Het aantal uitingen dat het MDI als strafbaar heeft beoordeeld is afgenomen van 1078 naar 899. In 2008 was het MDI nog succesvoller dan in voorgaande jaren in het laten verwijderen van uitingen. Naast de kerntaken (bestaande uit meldingsafhandeling en aangiftebeleid) startte het MDI in 2008 onderzoeken naar extreem-rechtse websites en naar het moderatorenbeleid van interactieve websites.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2008

Auteur:

Jaar:

2009

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechtsextremisme
De MIVD verricht onderzoek naar rechtsextremistische partijen, organisaties, groeperingen
en personen. Voor de MIVD staat hierbij de vraag centraal of de veiligheid
en paraatheid van de krijgsmacht in gevaar wordt gebracht. Concreet richt het onderzoek
zich op het onderkennen van personen of groepen van personen, werkzaam of anderszins
aanwezig bij Defensie, die het rechtsextremistische gedachtegoed aanhangen en
uitdragen. Verder zal uit onderzoek moeten blijken in hoeverre zij gelieerd aan of lid
zijn van, dan wel (actief) steun verlenen aan rechts-extremistische partijen en organisaties.

In 2008 hebben verschijningsvormen van rechtsextremisme zich in beperkte mate gemanifesteerd binnen Defensie en is het aantal meldingen ten opzichte van 2007 gedaald. Slechts enkele meldingen hadden betrekking op het bekladden van
defensieobjecten met runentekens, nazisymbolen, discriminerende teksten en
leuzen. Een klein deel had betrekking op personen die gelieerd zijn aan dan wel lid
zijn van rechts-extremistische partijen en organisaties, of daar steun aan verlenen.

Het grootste deel van de meldingen had betrekking op personen die zich zouden
hebben schuldig gemaakt aan (vermeend) rechts-extremistische uitlatingen en gedragingen. Hierbij wordt opgemerkt dat niet alle gedragingen die onder de noemer rechtsextremisme
worden gemeld, ook als zodanig in politieke of ideologische zin dienen te
worden aangemerkt. Uit onderzoek blijkt dat er soms sprake is van ongewenst gedrag,
zoals misplaatste humor, ruwe opleidingsmethoden, machogedrag of ander wangedrag.
Als deze door de MIVD onderkende ongewenste gedragingen mogelijkerwijs strafbare feiten opleveren, wordt de Koninklijke Marechaussee of het Openbaar Ministerie
geïnformeerd.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 42

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2008

Auteur:

Jaar:

2009

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

ECRI Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie

Beschrijving:

4.2 Rechts-extremisme en extreemrechts

Net als voorgaande jaren blijft het extreemrechtse en rechts-extremistische milieu in Nederland gekenmerkt door fragmentatie en versnippering. Bij enkele publieke manifestaties (tussen de 70 en 100 deelnemers) trokken verschillende rechtse groeperingen gezamenlijk op zonder dat van een groeiende eenheid sprake is. Jongeren die zich in het openbaar manifesteren met rechts-extremistische uitingen en symbolen blijven vooral een openbare ordeprobleem. Een ontwikkeling naar rechts-extremistisch terrorisme is dan ook niet aan de orde.

De sinds 2007 waarneembare assertieve opstelling tegenover links-extremistische antifascisten heeft in 2008 niet geleid tot grootschalige confrontaties. In 2008 namen rechts-extremisten thema’s en middelen over die voorheen vooral door linkse activisten werden gehanteerd. Voorbeelden hiervan zijn actiemiddelen zoals kraken en ‘taarten’ en thema’s als het protesteren tegen (vermeend) dierenleed of onderdrukking door de staat en de politie.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 37 en 38

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Derde rapport over Nederland

Auteur:

Jaar:

2008

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Sinds de publicatie van het tweede ECRI-rapport over Nederland op 15 december 2000 is vooruitgang geboekt op een aantal in het rapport besproken gebieden. Nederland heeft verschillende internationale instrumenten ondertekend die van belang zijn voor de bestrijding van racisme en rassendiscriminatie, met name het 12e Protocol bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Er heeft tevens een uitwerking van strafrechtelijke, civielrechtelijke en bestuursrechtelijke bepalingen tegen racisme en rassendiscriminatie plaatsgevonden, hetgeen blijkt uit voor de in 2004 ingestelde hogere strafmaxima voor het stelselmatig begaan van een aantal racistisch getinte misdrijven. Er wordt gewerkt aan een netwerk van professionele bureaus racismebestrijding door het hele land, teneinde slachtoffers van racisme en rassendiscriminatie beter te beschermen en deze verschijnselen te monitoren.

Bijzonderheden: Extreemrechts op blz 30 t/m 31

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Racistische overlast in Waspik

Analyse van de aanpak en lessen voor gemeenten

Auteur:

Forum

Uitgever:

Ger Guijs

ISBN:

978 90 6734 542 2

Jaar:

2008

Taal:

Aantal blz:

131

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Analyse van de gebeurtenissen in het dorpje Waspik, waar een Liberiaans vluchtelingengezin vanaf maart 2006 maar liefst anderhalf jaar racistisch wordt gepest, geïntimideerd en bedreigd door een groep lokale hangjongeren. Sinds 1996 zijn er meerdere personen of gezinnen, minstens 3, van Afrikaanse herkomst het dorp uitgepest. Dit patroon bracht echter de gemeentelijke hulpverleners niet in beweging, al werd er wel over gepraat. Het Uitvoeringsoverleg Jongerenoverlast meldt de incidenten tot december 2006 niet in haar notulen. Maanden later duikt het gezin onder, Waspik is inmiddels landelijk nieuws. Begin 2008 blijken vluchtelingen uit Irak en Kosovo ook racistisch bejegend te worden. Forum doet aanbevelingen voor alle gemeenten die met zulke overlast te maken hebben of krijgen.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

The Government Participation of Radical Right-Wing Populist Parties in West European Democracies

Auteur:

Sarah L de Lange

Jaar:

2008

Taal:

Aantal blz:

281

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Radical right-wing populist parties have incessantly increased their presence in Western Europe since the early-1980s. The number of countries in which radical right-wing populist parties compete in elections has grown, as has the number of countries where these parties manage to pass the electoral threshold and enter parliament. In addition to well-known radical right-wing populist parties like the French National Front (Front National, or FN) or the Austrian Freedom Party (Freiheitliche Partei Österreichs, or FPÖ), the rise of a multitude of lesser known radical right-wing populist parties like the Danish People’s Party (Dansk Folkeparti, or DF), the List Pim Fortuyn (Lijst Pim Fortuyn, or LPF), or New Democracy (Ny Demokrati, ND) has characterized West European politics since the late-1980s. More importantly, the electoral success of these parties has grown exponentially.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

The Extreme Right-Wing Populist Challenge and the transformation of political space in Western Europe

Auteur:

Simon Bornschier

Jaar:

2008

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In the course of the last two decades, right-wing populist parties have gained sizable vote shares in France, Switzerland, and Austria. In the Netherlands, Pim Fortuyn has succeeded in breaking into a party system whose segmentation and “pillarization” once made it an example of stability. Throughout much of the post-war period, Switzerland and Austria had also been marked by a high stability of the party alternatives. In these countries, as well as in Denmark, Norway, Italy, and Belgium, the success of new parties of the right has largely surpassed that of older parties of the extreme right, which seemed to have represented a “normal pathology” resulting from tensions created by rapid change in industrial societies (Scheuch, Klingemann 1967). Certainly, the optimism of the “golden age” of growth after World War II has given way to more gloomy feelings of malaise in the era of unemployment and austerity politics. The enduring success of right-wing populist parties, however, as well as the increasing similarity of their discourse suggest that they are more than a populist outbreak of disenchantment with electoral politics. Rather, it has become apparent that a common potential must underlie their rise.

Bijzonderheden: Paper prepared for the NCCR Workshop on Populism Aarau, 6-7 June 2008

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Rechtsextreme Netzwerke und Parteien in Europa

Eine Bestandsaufnahme vor der Europawahl 2009

Auteur:

Carsten Hübner

Jaar:

2008

Taal:

Duits

Aantal blz:

106

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Der damalige EU‐Justizkommissar FRANCO FRATTINI1 nahm kein Blatt vor den Mund, als er Mitte 2007 zum Rechtsextremismus in der Europäischen Union Stellung bezog. »Ich will es hart formulieren: Neonazis sind ein Krebsgeschwür für demokratische Länder […]. Sie sind eine wirkliche Bedrohung unserer Demokratie. Das Schlimmste ist: Fremdenfeindlichkeit und Rechtsextremismus nehmen in Europa zu.« Derzeit gebe es fünf Länder, so FRATTINI weiter, die ihm besondere Sorge bereiteten. »Dazu gehört Deutschland, aber auch in Frankreich, Belgien, Dänemark, und leider auch in meiner Heimat Italien sieht es nicht viel besser aus.«2 Wenige Monate zuvor hatte sich unter dem Namen »Identität, Tradition, Souveränität« (ITS) erstmals seit mehr als einem Jahrzehnt wieder eine offen rechtsextreme Fraktion im Europaparlament konstituieren können. Treibende Kraft des von langer Hand vorbereiteten Zusammenschlusses waren Abgeordnete aus Frankreich, Belgien, Italien und Österreich, zu denen mit dem EU‐Beitritt Bulgariens und Rumäniens am 1. Januar 2007 sechs weitere Parlamentarier stießen. Das für den Fraktionsstatus
notwendige Quorum von 20 Mitgliedern war damit erfüllt. An der Gründung beteiligten sich die »Front National« (FN), die »Partidul România Mare« (PRM), der »Vlaams Belang« (VB), die »Freiheitliche Partei Österreichs« (FPÖ), die Bewegung »Nacionalno Obedinenie Ataka« (Ataka) sowie zwei italienische und ein britischer Abgeordneter.

Bijzonderheden: Uber die Niederlande: Seite 85

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Jaaroverzicht antisemitisme in Nederland 2007

Auteur:

Jaar:

2008

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Na een uitzonderlijke piek in 2006, laat het jaar 2007 een forse daling zien van antisemitische incidenten in Nederland. Het aantal is zelfs lager dan het niveau van 2005. Een verheugend resultaat, waar echter wel kanttekeningen bij geplaatst kunnen worden. Omdat bovendien de gegevens voor de jaarlijkse rapportage door het CIDI dit jaar pas zeer laat compleet waren, volstaan wij met een kritisch tussentijds overzicht. Het volledige overzicht van incidenten vindt u in het rapport van komend jaar over de jaren 2007 en 2008.

Oorzaken
Het jaar 2007 laat in Nederland en ook daarbuiten een sterke daling van antisemitische incidenten zien. Zeker ten opzichte van 2006, toen het aantal juist met 64% was gestegen naar 261 meldingen. Voor 2007 is het aantal meldingen met 104 opnieuw gedaald, zelfs nog onder het niveau van 2005 (159).

Lees verder in jaaroverzicht

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme & Extremisme

Achtste rapportage

Auteurs:

Anne Frank Stichting, Bob de Graaff, Frank Buijs, Froukje Demant, Jaap Tanja, Jaap van Donselaar, Jan-Peter Loof, Jean Tillie, Marieke Slootman, Marija Davidovic, Peter R. Rodrigues, Rita Schriemer, Sara Grunenberg, Willem Wagenaar

ISBN:

978 90 8555 004 4

Jaar:

2008

Taal:

Aantal blz:

306

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Fortuyns befaamde slogan ‘Ik zeg wat ik denk’ heeft de laatste jaren niet
alleen op grote schaal navolging gekregen, maar ook geleid tot felle discussies
over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting. Begin 2006, tijdens
de wereldwijde ophef over de Deense ‘Mohammed-cartoons’, pleitte vvd-
Kamerlid Ayaan Hirsi Ali voor ‘het recht op beledigen’.1 Een van de Deense
prenten was een afbeelding van de profeet Mohammed met een tulband in
de vorm van een bom met aangestoken lont. Deze spotprent kreeg in 2008
een hoofdrol in de film van Wilders, Fitna, die al evenzeer heeft geleid tot
verhitte discussies over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting. Dat
die grenzen opgeschoven zijn en dat er meer gezegd kan worden dan voorheen
lijkt wel duidelijk. Een treffende illustratie is de opschudding over de
politie-inval in mei 2008 bij een Nederlandse cartoontekenaar ‘Gregorius
Nekschot’ die jarenlang de islam op de korrel heeft genomen. De aanhouding
van de cartoonist, die ervan verdacht werd de discriminatieverboden
te hebben geschonden, wekte grote publieke en politieke verontwaardiging.
Spotprenten zouden moeten kunnen, zo werd alom betoogd, ongeacht
hun inhoud. De vraag waar de grenzen van vrije meningsuitingen dan
wel zouden moeten liggen, bleef op de achtergrond. Wel is in discussies
gedurende de laatste jaren steeds vaker betoogd dat de grens zou moeten
worden getrokken bij aanzetten tot geweld.
Maar, zo zeggen anderen, ook zonder aanzetten tot geweld kan grote
schade worden berokkend, want de verruimde uitingsvrijheden zijn van
invloed op het vóórkomen van intolerantie en discriminatie. Als argument
voor deze stellingname worden indicaties voor een tamelijk hoog niveau
van islamofobie in Nederland aangehaald. Uit enquêteonderzoek blijkt
dat meer dan de helft van de Nederlandse, niet-islamitische schoolgaande
veertien- tot zestienjarige jongeren negatief staan ten opzichte
van moslims.2 Als een van de oorzaken wordt negatieve beeldvorming
genoemd: ‘negatieve stereotypen van moslims en negatieve clichés van
de islam, negatieve berichten van ouders en de beste vriend of vriendin
over moslims en de islam, en de overtuiging dat moslims een bedreiging
vormen voor de veiligheid een belangrijk effect op de attitude’.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI Jaarverslag 2007

Auteur:

Jaar:

2008

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Het MDI heeft in 2007 1049 meldingen ontvangen over 1581 unieke uitingen.
Zowel het aantal meldingen als het aantal uitingen is licht afgenomen ten
opzichte van 2006. Het aantal gemelde uitingen dat door het MDI als strafbaar is
beoordeeld, is echter gestegen van 984 in 2006 tot 1078 in 2007. Vooral dit
laatste cijfer is van belang, omdat het de belangrijkste indicator is voor het
bepalen van de ernst van discriminatie op het internet. Uit de cijfers van het MDI
kan worden opgemaakt, dat het aantal strafbare uitingen sinds 2005 is
toegenomen.
Naast de kerntaken (bestaande uit meldingsafhandeling en aangiftebeleid), heeft het MDI zichzelf in 2007, bij wijze van proef, een proactieve benadering van
interactieve websites en webfora aangemeten. Bijvoorbeeld over de interactieve
website telegraaf.nl, ontving het MDI bijzonder veel meldingen. Hoewel de
strafbare uitingen op verzoek van het MDI altijd werden verwijderd, is het MDI
geen gratis moderator. Daarom is besloten om onderzoek te doen naar de
problematiek van onder meer deze website. Aan de hand van dit onderzoek heeft
het MDI telegraaf.nl een groot aantal aanbevelingen gedaan, om discriminatie
effectiever te bestrijden. Nadat de aanbevelingen waren uitgevoerd, daalde het
aantal meldingen enorm. Meer hierover in hoofdstuk 3.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2007

Auteur:

Jaar:

2008

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme
De MIVD verricht onderzoek naar rechtsextremistische partijen, organisaties, groeperingen
en personen. De vraag die hierbij centraal staat, is of de veiligheid en paraatheid
van de krijgsmacht op enig moment in gevaar worden gebracht. Concreet richt het
onderzoek zich op het onderkennen van personen of groepen van personen binnen de
defensieorganisatie die het rechts-extremistische gedachtegoed aanhangen en uitdragen.
Een belangrijke indicator is of en in welke mate deze personen lid zijn van, dan wel
(actief) steun verlenen aan rechts-extremistische partijen en organisaties.

In 2007 hebben verschijningsvormen van rechts-extremisme zich wederom slechts in
beperkte mate gemanifesteerd binnen Defensie. Het aantal meldingen is ten opzichte van
2006 gelijk gebleven, ook de onderwerpen van de meldingen waren vrijwel dezelfde.
Het betrof het bekladden van defensieobjecten met runentekens, nazi-symbolen, discriminerende teksten en leuzen en meldingen van personen die lid waren van of gelieerd
waren aan rechts-extremistische partijen en organisaties of daar steun aan verleenden.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 40

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2007

Auteur:

Jaar:

2008

Taal:

Aantal blz:

118

Soort Uitgave:

Joost van Spanje, Wouter van der Brug

Beschrijving:

4.3 Rechts extremisme

Versnippering en verscheidenheid kenmerkten nog steeds het rechts extremistische landschap in Nederland in 2007. Pogingen om te komen tot samenwerking op nationaal en internationaal niveau lopen doorgaans stuk op ideologische onverenigbaarheid en botsende karakters. Met in totaal ongeveer 600 actieve aanhangers is het rechts extremisme in Nederland nog steeds relatief klein van omvang.

De trend om het rechts-extremistische gedachtegoed vooral via de buitenparlementaire
weg te belijden en te verspreiden is dit jaar doorgezet. Het aantal op deze wijze
actieve rechtse extremisten is enigszins gegroeid. Daarentegen is bij de organisaties
die via posities in de volksvertegenwoordigende organen hun rechts-extremistische
opvattingen proberen te ventileren en te realiseren, sprake van een stagnerende of
slechts marginaal groeiende aanhang.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 51 tm 53

PDF

Download deze publicatie als PDF.

The Party as Pariah The Exclusion of Anti-Immigration Parties and its Effect on their Ideological Positions

Auteurs:

Uitgever:

West European Politics 30:5

Jaar:

2007

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

American Sociological Association

Beschrijving:

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Right-Wing Parties and anti foreigner sentiment in europe

Auteurs:

Lily Farris, Neil Guppy, Rima Wilkes

Uitgever:

Jaar:

2007

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Meïr Villegas Henríquez

Beschrijving:

Our primary aim is to extend and revise SRG’s findings on the association between politics and anti-foreigner sentiment. While their research suggests that the prevalence of ERP support is associated with higher anti-foreign er sentiment, our research shows that this is only the case for those ERPs that promote cultural racism. The more prevalent cultural racism, the more these parties and the ideologies they espouse become part of the normal political landscape (Van Der Brug and Fennema 2003).

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI antisemitische incidenten in Nederland 2006

tot en met 05-05-2007

Auteurs:

Jaar:

2007

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

2 juli
Melding bij ADB Den Haag: Tijdens een demonstratie van de NVU aan de Lange Voorhout in Den Haag worden door leden van NVU antisemitische uitingen gedaan.
22 juli
Melding bij CIDI: Tijdens een demonstratie in Amsterdam, tegen de inval van Israel in Libanon, worden antisemitische leuzen geroepen: “Joden, het leger van de profeet Mohammed is in aantocht!!!”. De demonstratie werd georganiseerd door de Internationale Socialisten, parlementariërs van Groen Links en SP en Een Ander Joods Geluid.
18 november
Melding bij CIDI: De Stichting Joods Apeldoorn organiseert een Joods cultureel festival. Hiertegen wil de extreem-rechtse organisatie het Nationaal Collectief demonstreren. De gemeente Apeldoorn geeft geen vergunning. Het Nationaal Collectief grijpt het Joods Cultureel Festival als aanleiding voor de demonstratie aan om aan te duiden dat, volgens hen, de Nederlandse cultuur genegeerd wordt. Zie ook Werksfeer

Lees verder in document

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 33 en 39-40

PDF

Download deze publicatie als PDF.

NCTb Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 10

Auteur:

Jaar:

2007

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Marija Davidovic, Peter R. Rodrigues

Beschrijving:

Radicalisering

Vergeleken met de vorige periode is er een lichte daling opgetreden in het aantal meldingen over mogelijke islamitische radicalisering onder de Nederlandse bevolking dat bij de politie is binnengekomen. Bezien over de laatste twaalf maanden is dat beeld stabiel. Deze cijfers zouden een indicatie kunnen vormen voor de berusting en gelatenheid van moslimjongeren in Nederland, waarover in het vorige dreigingsbeeld is gerapporteerd.

Waar het aantal meldingen van rechtsextremisme in vergelijking met de vorige rapportageperiode is toegenomen, is het beeld ten aanzien van het gebruik van geweld redelijk stabiel gebleven. Wel is er vaker sprake van dreiging met geweld. Opvallend is dat enkele van de veertien (interetnische) gewelddadige incidenten zijn gepleegd door of tegen jongeren. Bij de meeste incidenten zijn rechtsextremistische personen de agressor.

Onderzoek van de Politieacademie heeft het gevestigde beeld over ‘gabbers’ enigszins
genuanceerd. Zij hebben over het algemeen een gezond arbeidsethos en komen niet standaard uit gebroken gezinnen. Naar verhouding plegen zij wel meer geweldsmisdrijven dan andere jongeren.

Lees verder in de Samenvatting Dreigingsbeeld

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 3

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extremisme CAHIER

Opsporing en vervolging in 2006

Auteurs:

ISBN:

978 90 8555 032 7

Jaar:

2007

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Jaap van Donselaar, Willem Wagenaar

Beschrijving:

Dit onderzoek is een rapportage over opsporing en vervolging in het kader
van het project Monitor Racisme & Extremisme. Het project wordt uitgevoerd
door de Anne Frank Stichting en de Universiteit Leiden.1
Zevenmaal werd deze rapportage gepubliceerd als onderdeel van een
brede rapportage die voor het eerst verscheen in 1996. De laatste algemene,
brede rapportage verscheen in december 2006. In 2003 waren de
cijfers over opsporing en vervolging aanleiding om een eigenstandige
publicatie in de vorm van een cahier uit te brengen.
In 2007 is wederom voor een eigenstandige publicatie gekozen om de
traditie van een jaarlijkse analyse van deze cijfers vast te houden. Hiermee
wordt de stagnatie ondervangen bij de Monitor Rassendiscriminatie
die verschijnt in opdracht van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie
(wwi). Deze monitor is voor het eerst verschenen in 2006 en dient
tweejaarlijks te worden uitgebracht. De eerstvolgende publicatie wordt
echter pas in 2009 verwacht.
Vanaf volgend jaar is het de bedoeling dat het onderzoek naar opsporing
en vervolging jaarlijks afwisselend wordt gepubliceerd in de Monitor
Racisme & Extremisme (van de Anne Frank Stichting en de Universiteit
Leiden) en in de Monitor Rassendiscriminatie (van de minister voor wwi).
In 2008 wordt weer een brede rapportage van de Monitor Racisme & Extremisme
uitgebracht.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extremisme CAHIER

Racistisch en extreemrechts geweld in 2006

Auteurs:

Jaar:

2007

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dit is de negende geweldsrapportage van de Monitor Racisme & Extremisme, uitgevoerd door de Anne Frank Stichting en de Universiteit Leiden. Het project wordt gesteund door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Zeven maal werd deze rapportage gepubliceerd als onderdeel van een brede rapportage en een keer, in 2003, waren de geweldscijfers aanleiding om een eigenstandige publicatie in de vorm van een cahier uit te brengen.
Dit is de eerste keer dat we een eigenstandige digitale rapportage naar buiten brengen over dit onderwerp. Directe aanleidingen daarvoor zijn de lancering van de website van de Monitor Racisme & Extremisme in 20061 en de succesvolle samenwerking met het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD). Deze samenwerking maakt het mogelijk om in korte tijd beter materiaal voorhanden te krijgen. Daardoor was het mogelijk om tot een goede, gesystematiseerde rapportage met cijfers over 2006 te komen. Het lijkt ons zinvol om deze rapportage nu te publiceren en niet te wachten tot een nieuwe brede rapportage, die naar verwachting eind 2008 zal verschijnen.
Deze rapportage bevat ons verslag van onderzoek naar racistisch en extreemrechts geweld in het jaar 2006.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI jaarverslag 2006

Auteur:

Jaar:

2007

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Op 21 maart 1997 opende de toenmalige Minister van Binnenlandse zaken, Hans Dijkstal, met een ietwat onwennige muisklik het MDI. Hij besloot zijn toespraak bij die gelegenheid met de woorden ‘Het zou het mooist zijn als er weinig gemeld zou hoeven worden’. Zo mooi werd het dus niet. Het MDI, destijds nog gevestigd in de zijkamer van de oprichters, had voor de opening debatcentrum De Balie in Amsterdam bereid gevonden ruimte ter beschikking te stellen. Ook spraakmakende digeratii van het eerste uur van XS4all, DBNL en NLIP waren –soms tegen wil en dank- betrokken bij de oprichting. Men zat niet zo te wachten op het slechte nieuws dat discriminatie op Internet een probleem was. Bovendien had men al het Meldpunt Kinderporno op Internet opgericht en in de ogen van sommigen was kinderporno toch een meer reëel probleem. Een grote internetprovider uit die dagen liet weten: ‘wij zetten geen link naar de meldpunten op onze binnenkomst pagina. We hebben er geen behoefte aan potentiële klanten weg te jagen met het nieuws dat er kinderporno en racisme op Internet staat’. Gelukkig was deze struisvogelpolitiek van korte duur.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2006

Auteur:

Jaar:

2007

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme
De MIVD verricht onderzoek naar rechtsextremisme, waarbij de vraag centraal staat
of de veiligheid en de paraatheid van de krijgsmacht in gevaar worden gebracht.
Concreet richt het onderzoek zich op het onderkennen van personen of groepen van
personen, werkzaam of anderszins gerelateerd aan Defensie. Onderzocht wordt of de
personen het rechts-extremistische gedachtegoed aanhangen en uitdragen, maar ook of
zij banden hebben met rechts-extremistische partijen en organisaties.

Verrechtsing van de samenleving met een mogelijke ontwikkeling
naar extremistische vormen bijvoorbeeld, is relevant voor Defensie in verband met de
werving van personeel. In 2006 hebben verschijningsvormen van
rechts-extremisme zich ook in beperkte mate gemanifesteerd bij Defensie. Het aantal
meldingen terzake is ten opzichte van 2005 laag gebleven. Enkele meldingen hadden
betrekking op het bekladden van defensieobjecten met runentekens, nazi-symbolen,
discriminerende teksten en leuzen. Een gering aantal meldingen had betrekking op
personen die banden hadden met dan wel lid zijn of steunverlenen aan rechts-extremistische partijen en organisaties. Het merendeel van de meldingen had betrekking op personen die zich hadden schuldig gemaakt aan (vermeend) rechts-extremistische uitlatingen en gedragingen.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 40 en 41

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2006

Auteur:

Jaar:

2007

Taal:

Aantal blz:

145

Soort Uitgave:

Beschrijving:

4.3 Rechts extremisme

De bedreiging van de Nederlandse democratische rechtsorde door rechtse extremisten
is nog steeds relatief laag te noemen. Het versnipperde rechts-extremistische landschap
in Nederland is daar mede debet aan. Het afgelopen jaar liet wel enige groei zien van
de aanhang van niet politiek actieve neonazistische organisaties, zoals Blood&Honour.

Partijen daarentegen die via de politieke weg hun doelen trachten te bereiken, zijn het afgelopen jaar niet substantieel gegroeid of zelfs in omvang afgenomen. De verwachting is dat de groei van niet politiek actieve groeperingen ook het komende jaar door zal zetten. Het ontstaan van radicale splintergroeperingen uit rechts georiënteerde
jeugdculturen zoals delen van de zogenoemde ‘Lonsdale-jeugd’ (gabberbeweging), is
dit jaar beperkt gebleven. Ondanks het feit dat in kringen van rechtse extremisten een
fascinatie voor wapens en geweld bestaat, is op dit moment geen sprake van een rechtsextremistische terroristische dreiging. Dat neemt niet weg dat de in deze jeugdcultuur
breed gevoelde frustratie over de multiculturele samenleving verdere polarisering in de
hand kan werken en daarmee op termijn de democratische rechtsorde kan bedreigen.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Rechts extremisme blz 56 tm 59

PDF

Download deze publicatie als PDF.

‘Wij zijn gewoon jeugd’

Een kwalitatief onderzoek naar de identiteit van Lonsdale-jongeren in de gemeente Werkendam

Auteur:

Sophie Kalb

Jaar:

2006

Taal:

Aantal blz:

142

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dit is het verslag van een onderzoek naar de identiteit van Lonsdale-jongeren in de gemeente Werkendam. Aanleiding tot dit onderzoek zijn de structurele klachten van discriminatie en extreemrechtse uitingen door jongeren uit deze gemeente. Het onderzoek is tot stand gekomen in samenwerking met Bureau Discriminatiezaken Midden en West Brabant en Palet, steunpunt voor multiculturele ontwikkeling in Noord-Brabant. In het onderzoek is getracht inzicht te krijgen in de identiteit van Lonsdale-jongeren. Identiteit wordt geconstrueerd op uiteenlopende manieren en door uiteenlopende betrokkenen. Het bestaat uit ascriptieve en zelfascriptieve aspecten, dat wil zeggen de identiteit die mensen respectievelijk aan anderen en aan zichzelf toekennen. In dit onderzoek zijn dan ook beide aspecten onderzocht. Hiervoor is een kwalitatief onderzoek uitgevoerd, waarbij gebruik is gemaakt van data-triangulatie. Data verkregen uit documenten, observaties en interviews zijn gecombineerd gebruikt om de centrale onderzoeksvraag te beantwoorden.
Er zijn in totaal 66 krantenartikelen geanalyseerd om te onderzoeken welk beeld kranten hebben van de identiteit van Lonsdale-jongeren. Hieruit is naar voren gekomen dat de kranten een stereotype beeld van Lonsdalers construeren, dat wordt aangepast in meer extreme of meer gematigde zin afhankelijk van de sociaal-maatschappelijke context. Het stereotype beeld is dat Lonsdale-jongeren negatieve denkbeelden hebben over allochtonen en dat ze zich door hen bedreigd voelen. Daarnaast worden de Lonsdalers extreemrechtse sympathieën en nationalistische gevoelens toegeschreven.

Bijzonderheden: Masterscriptie Communicatie- en Informatiewetenschappen Specialisatie Interculturele Communicatie Faculteit Communicatie en Cultuur Universiteit van Tilburg

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Why Most Anti-Immigrant Parties Failed in Western Europe 1980-2005

Auteur:

Elisabeth Ivarsflaten

Jaar:

2006

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

The extraordinary and highly consequential electoral successes of radical right parties in Western Europe in the last couple of decades are well documented. The evidence on how these parties’ successes are associated with their anti-immigrant appeals invites the conclusion that such appeals are an easy way to electoral success for minor parties willing to exploit this issue. This paper argues that this is not so, since it is nearly impossible for minor parties to make credible appeals to voters on the immigration issue unless they have reputational shields—a legacy that can be used to fend off accusations of racism and extremism. Not many minor parties deciding to run on the anti-immigrant ticket, it turns out, have such reputational shields. This paper presents newly collected evidence to show that six out of seven anti-immigrant parties failed to achieve sustained electoral success in a period when Europe was in an immigration crisis.

Bijzonderheden: This paper was prepared for the 2006 Annual Meeting of the American Political Science Association in Philadelphia.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

The European Radical Right in Comparative-Historical Perspective

Auteur:

David Art

Jaar:

2006

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Hadassa Hirschfeld

Beschrijving:

This paper seeks to explain the variation in the success of radical right political parties across ten European political systems over the last several decades. I argue that such parties succeed over the long term only when they both 1) build on pre-existing nationalist organizations and networks and 2) face a permissive rather than repressive political environment. These hypotheses are tested on the cases of Denmark, France, Italy and Sweden. By adding factors such as historical legacies, party organization, and interactions between mainstream parties and far right challengers to the study of radical right parties, we can better understand their divergent trajectories. Ideas about the legitimacy of the radical right also influence the reaction of mainstream challengers to them, and represent a promising topic for future research.

Bijzonderheden: Paper Prepared for the Annual Meeting of the American Political Science Association, August 31-September 3, Philadelphia

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI overzicht antisemitische incidenten in Nederland 2005

tot en met 05-05-2006

Auteurs:

Jaar:

2006

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Er is in Nederland een aantal extreemrechtse partijen. De meest bekende zijn: de
Centrumdemocraten(CD), Nieuw Rechts (NR), Nieuwe Alliantie (NA) en de Nederlandse Volksunie(NVU).
In een aantal plaatsen nemen zij deel aan de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2006: Almelo (NR), Apeldoorn (NVU), Arnhem (CD en NVU), Eindhoven (NR), Nijmegen (NVU), Oss (NVU), Ridderkerk (NA en NR), Rotterdam (NA en NR) en Venray (NVU). Alleen Nieuw Rechts behaalt een zetel, nl. in Ridderkerk. Antisemitisme is vooral binnen de NVU en de Nieuwe Alliantie vast onderdeel van de ideologie. Zie ook onder Internet.

Lees verder in overzicht

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 33-36 en 46

PDF

Download deze publicatie als PDF.

NCTb Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland

Auteur:

Jaar:

2006

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Polarisatie

De zorg over polarisatie blijft onverminderd aanwezig. Naast de antiintegratieve en isolationistische boodschap van salafisten dragen ook extreemrechtse geluiden in belangrijke mate hieraan bij. In de afgelopen periode was er sprake van diverse gevallen van interetnisch geweld.

In meer dan de helft van die gevallen is duidelijk sprake van extreemrechts geweld door Lonsdalejongeren, Skinheads en de Nationale Alliantie. De manifestatie van interetnisch geweld is een ondermijning voor de cohesie van de Nederlandse samenleving.

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 4

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme & Extremisme

Zevende rapportage

Auteurs:

Anne Frank Stichting, Atef Hamdy, Dienke Hondius, Frank Bovenkerk, Frank Buijs, Froukje Demant, Jaap Tanja, Jaap van Donselaar, Jenny E. Goldschmidt, Peter R. Rodrigues, Sara Grunenberg, Willem Wagenaar

ISBN:

90-8667-960-9

Jaar:

2006

Taal:

Aantal blz:

256

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Met de Monitor Racisme & Extremisme wordt beoogd uiteenlopende vormen van racisme, extremisme en antisemitisme — en reacties op deze verschijnselen — te
volgen en daarover periodiek te rapporteren. Allereerst wordt er gekeken naar de verschijnselen: op welke wijze doen racisme, extremisme en antisemitisme zich in de Nederlandse samenleving voor. Hierbij kan worden gekeken naar de uitingsvorm, bijvoorbeeld politiek georganiseerd racisme, en naar de uitsluitingsvorm, bijvoorbeeld horecadiscriminatie. Sommige verschijnselen beperken zich naar hun aard niet tot het Nederlandse territoir, zoals discriminatie via het internet. In dergelijke gevallen wordt de extraterritoriale context meegenomen. Vast patroon in het monitoronderzoek is dat geprobeerd wordt zo goed als mogelijk verschillende soorten slachtoffers en daders te identificeren. Deze exercitie kan betrekking hebben op zowel autochtonen als allochtonen, waaronder laatstgenoemden zich weer laten opdelen in diverse minderheidsgroepen. De respons op racisme, extremisme en antisemitisme kan verschillend van aard zijn, van educatief tot juridisch. Veelal is de aard van de respons afhankelijk van de verschijningsvorm van de discriminatie, de categorie slachtoffers en de achtergrond van de daders. Bovendien kunnen sommige vormen van respons naast elkaar functioneren of elkaar zelfs versterken. Het periodiek monitoren van de verschijnselen, de slachtoffers, de daders en de respons dient meerdere doelen. Op deze wijze wordt getracht een bijdrage te leveren aan het inzicht in de bestrijding van racisme, extremisme en antisemitisme. Bovendien vindt accumulatie van kennis plaats door de vaste systematiek en de periodiciteit van het onderzoek. Tot slot wordt ook een beeld verkregen van ontwikkelingen op de lange termijn en worden op basis van ervaringen uit het verleden suggesties gedaan voor oplossingen in de toekomst.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI jaarverslag 2005

Auteur:

Jaar:

2006

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Het MDI heeft in 2005 1289 meldingen ontvangen over in totaal 1308 unieke uitingen van discriminatie op internet. In 2004 lag het aantal meldingen dat het MDI ontving hoger: 1812. Het jaar 2004 was met de nasleep van de moord op Van Gogh achteraf bezien een uitschieter. In de periode kort na de moord op Van Gogh stond het internet bol van haatzaaiende uitingen, zowel van mensen die van mening waren dat de islam een halt toegeroepen moest worden, als mensen die hun vreugde uitten over de moord op Van Gogh en blij waren dat de ‘jihad in Nederland’ was begonnen. Daarnaast was er in 2004 driemaal sprake van op grote schaal verstuurde extreem rechtse email, ofwel spam. Deze spamruns waren in 2004 verantwoordelijk voor enkele honderden meldingen. In 2005 werd er slechts eenmaal op grote schaal extreem rechtse spam verstuurd. Het MDI heeft sinds 1 januari 2005 een nieuw registratiesysteem waarbij ‘unieke’ uitingen worden geregistreerd. Het uitgangspunt daarbij is hoe vaak de uiting op een specifieke locatie op internet wordt geconstateerd en niet meer hoe vaak een uiting bij het MDI wordt gemeld. Dit heeft als gevolg dat het aantal uitingen lager uitvalt dan voorheen. Zo komt het bijvoorbeeld voor dat er spam met een discriminerende content aan een groot aantal email-adressen tegelijk wordt verstuurd. In dat geval stellen meerdere mensen het MDI daarvan op de hoogte. Voorheen werd elke afzonderlijk ontvangen email als aparte uiting geregistreerd. In het nieuwe systeem wordt uitgegaan van de zogenaamde ‘unieke uiting’2. Dat maakt de cijfers over de afgelopen jaren moeilijker te vergelijken.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2005

Auteur:

Jaar:

2006

Taal:

Aantal blz:

104

Soort Uitgave:

Beschrijving:

RECHTS-EXTREMISME
De MIVD verricht onderzoek naar rechts-extremistische organisaties en personen. Voor de
MIVD staat hierbij centraal of de veiligheid van de krijgsmacht door organisaties of personen
in gevaar wordt gebracht. Concreet richt het onderzoek zich op het onderkennen van personen bij Defensie die het rechts-extremistische gedachtegoed aanhangen en uitdragen. Uit onderzoek moet blijken in hoeverre zij gelieerd zijn dan wel (actief) steun geven aan rechts-extremistische organisaties.

In 2005 hebben verschijningsvormen van rechts-extremisme zich binnen Defensie in beperkte mate voorgedaan. In vergelijking met 2004 was er een lichte stijging van het aantal meldingen. Enkele meldingen hadden betrekking op het bekladden van defensie-objecten met runentekens, nazi-symbolen, discriminerende teksten en leuzen. Een klein deel van de meldingen had betrekking op personen die gelieerd zijn of steun geven aan rechts-extremistische organisaties. Het grootste deel van de meldingen had betrekking op personen die zich zouden hebben schuldig gemaakt aan (vermeend) rechts-extremistische uitlatingen en gedragingen. Hierbij wordt aangetekend dat niet alle gedragingen, die onder de noemer rechts-extremisme worden gemeld, ook als zodanig in politieke of ideologische zin dienen te worden aangemerkt. Uit onderzoek blijkt dat er soms sprake is van ongewenst gedrag zoals misplaatste humor, ruwe opleidingsmethoden, machogedrag of ander wangedrag.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 84 en 85

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2005

Auteur:

Jaar:

2006

Taal:

Aantal blz:

117

Soort Uitgave:

Agnes van der Sluijs, Centrum Informatie en Documentatie Israel, Hadassa Hirschfeld

Beschrijving:

4.3 Rechts-extremisme

Sfeerbepalend voor het rechts-extremisme in Nederland in 2005 was de moord op de heer Van Gogh op 2 november 2004. Binnen rechts-extremistische kringen werd na dedood van de heer Van Gogh met hernieuwde felheid – vooral op rechtse-internetfora geageerd tegen moslims in Nederland en islamitische instituten, zoals moskeeën en islamitische scholen. Woede en frustratie overheersten in de diverse reacties. Woede ten aanzien van de dader, moslims en de islam in het algemeen, en een grote ontevredenheid over de rol van de overheid die te veel de nadruk zou leggen op de dialoog met moslims. Deze onvrede heeft niet geleid tot radicale acties tegen de betrokken overheden of bewindspersonen.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 49 tm 51

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Jaaroverzicht antisemitisme in Nederland 2004

en overzicht tot 05-05-2005

Auteurs:

Jaar:

2005

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Jaap van Donselaar

Beschrijving:

CIDI ontvangt ondermeer via Kafka zeven meldingen over een uitgebrachte Hitlergroet. De Regiopolitie Amsterdam-Amstelland meldt dat in mei een jongen de Hitlergroet brengt en daarbij “Heil” roept in de richting van het Anne Frank Huis. Dezelfde jongen brengt later (o.a. bij Homomonument, de Dam) wederom een aantal keer de Hitlergroet. De jongen maakt deel uit van een groep die als geheel wordt aangehouden. Op 4 mei wordt tijdens de dodenherdenking in een Fries dorp in een jongerencentrum “Heil Hitler” geroepen.

Lees verder in jaaroverzicht

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 44-45 en 53-54

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extremisme CAHIER

Het Lonsdalevraagstuk

Auteurs:

ISBN:

90-86670-00-8

Jaar:

2005

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De problematiek van racistische en extremistische uitingen onder jongeren heeft in het jaar 2004 en vooral na de moord op Theo van Gogh – 2 november 2004 – een hoge vlucht genomen. In de eerste maanden van 2005 hebben zogenoemde Lonsdalejongeren vrijwel dagelijks in de publicitaire belangstelling gestaan. Het gaat om een bekend doch in veel mindere mate gekend verschijnsel: op veel vragen naar aard, omvang en achtergronden moet men het antwoord schuldig blijven.
Over de benaming ‘Lonsdalejongeren’ is veel te doen geweest. Lonsdale is een Brits kledingmerk dat populair is onder gabbers, ook diegenen met een extreemrechtse, racistische oriëntatie. Deze gabbers plegen hun kledingmerken – niet alleen Lonsdale, maar ook Pitbull en Hooligan – vaak opzichtig dragen, zodat deze merken zijn gaan fungeren als een uiterlijk kenmerk van deze jongeren. Extreemrechtse, racistische gabbers zijn vervolgens kennelijk zo beeldbepalend geworden dat een omkering heeft plaatsgevonden: met ‘Lonsdalejongeren’ werden gaandeweg niet zozeer jongeren aangeduid die Lonsdale dragen, maar de extreemrechtse, racistische jongeren onder hen. Gelet op de ernst en de omvang van incidenten waarmee deze jongeren de aandacht trokken is de ‘besmetting’ wel te begrijpen. De bekende socioloog Goffman zou spreken van ‘een bedorven identiteit’. Hierdoor worden echter ook veel jongeren ten onrechte getroffen, om maar niet te spreken van het kledingmerk Lonsdale, dat niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor ontsporingen van hen die Lonsdale dragen, waardoor het merk een negatief stigma heeft gekregen. Sommigen zijn van oordeel dat daarom op de benaming Lonsdalejongeren een taboe zou moeten rusten. Daar is wat voor te zeggen, maar negatieve beeldvorming is naar onze mening niet eenvoudigweg te beïnvloeden en te verhullen door er een andere naam aan te geven. Wij verwachten dat de benaming Lonsdalejongeren van beperkte duur zal zijn, al is nu niet te overzien wanneer de houdbaarheidsdatum precies zal zijn verstreken.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI jaarverslag 2004

Auteur:

Jaar:

2005

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In 2004 is het aantal meldingen dat het MDI ontving wederom gestegen, van 1242 in 2003 naar 1812 in 2004. Tegelijkertijd is het aantal gemeldde uitingen eveneens sterk gestegen, van 1496 naar 2939. Enerzijds duidt dit op meer bekendheid van het MDI, anderzijds blijkt hieruit dat discriminatie op internet helaas nog veelvuldig voorkomt. Het MDI ontving gemiddeld 29 meldingen per week, over gemiddeld 57 uitingen. Discriminatie op internet is een vaak onderschat probleem. Veel mensen zijn van mening dat als je discriminatie op internet alleen tegenkomt als je er actief naar op zoek gaat. Veel mensen hebben het idee dat je op internet niet ongevraagd kan worden geconfronteerd met discriminerende uitingen. Niets is minder waar. Het MDI ontvangt legio meldingen over discriminatie op internet, omdat iemand bijvoorbeeld voor een schoolopdracht op zoek ging naar informatie over de Islam en terecht kwam op een site waarin de Islam ‘ontmaskerd’ wordt. Of waarin iemand op zoek gaat naar informatie over de Tweede Wereldoorlog en terecht komt op websites waarin wordt gesteld dat de Holocaust nooit heeft plaatsgevonden en dat het de ‘grootste joodse leugen ooit’ is. Het problematische van deze vormen van discriminatie op internet is dat de discriminerende boodschap erg mooi verpakt wordt. Met indrukwekkende websites kan de suggestie worden gewekt dat er een professionele of zelfs ‘wetenschappelijke’ organisatie met vele leden achter zit.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2004

Auteur:

Jaar:

2005

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts extremisme
De MIVD verricht onderzoek naar rechts-extremistische groeperingen en personen. Voor
de MIVD staat daarbij de vraag centraal of de veiligheid en paraatheid van de krijgsmacht
door deze groeperingen en personen in gevaar wordt gebracht. Verschijningsvormen van
rechts extremisme binnen Defensie hebben zich in 2004 in beperkte mate voorgedaan. Een
deel hiervan had betrekking op het bekladden van defensie-objecten met runentekens, nazi-symbolen, discriminerende teksten en leuzen. Een ander deel had betrekking op personen die zich schuldig zouden hebben gemaakt aan (vermeend) rechts-extremistische uitlatingen en gedragingen. Hierbij dient te worden aangetekend dat niet alle gedragingen die onder de noemer rechts extremisme worden gemeld als zodanig in politieke of ideologische zin dienen te worden aangemerkt.

Soms is er sprake van ongewenst gedrag, zoals misplaatste humor, ruwe opleidingsmethoden, machogedrag of ander soortgelijk wangedrag. Als door de MIVD onderkende ongewenste gedragingen strafbare feiten opleveren wordt de Koninklijke
Marechaussee of het Openbaar Ministerie geïnformeerd.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 77

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD-nota Lonsdale-jongeren in Nederland

Feiten en fictie van een vermeende rechts-extremistische subcultuur

Auteur:

ISBN:

2381145/01

Jaar:

2005

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

1. Inleiding
Beeldbepalend binnen extreem rechts in Nederland zijn momenteel de ongeorganiseerde
(groepen) van individuen en jongerensubculturen die op velerlei manieren en al dan niet politiek gemotiveerd een extreem rechtse of racistische boodschap uitdragen. Steeds meer autochtone jongeren maken gebruik van extreemrechtse symbolen om hun identiteit te benadrukken.
Omdat verschillende allochtone jongeren zich in de openbare ruimte eveneens in groepen
manifesteren, komt het vooral in de kleinere steden en op middelbare scholen in het land
regelmatig tot provocaties en confrontaties. Daarbij gaat het initiatief tot de provocatie nu eens
uit van de autochtone jongeren en dan weer van de allochtone jongeren. Bij incidenten die op
deze manier worden veroorzaakt is alleen al het uiterlijke extreemrechtse vertoon van de
autochtone jongeren voldoende voor grote maatschappelijke weerstand. Vooral jongeren die
zich graag kleden in het merk Lonsdale, in de volksmond “Lonsdale-jongeren” genoemd, zijn
het afgelopen jaar onderwerp van grote maatschappelijke, politieke en media aandacht
geweest. Lonsdale is niet meer dan een Brits kledingmerk dat graag gedragen wordt binnen de
grootste jongerensubcultuur in Nederland. Het overgrote deel van de jongeren dat Lonsdale
draagt manifesteert zich zonder politieke ideologie en in losse verbanden. Hoewel de
problemen die zij veroorzaken vooral op het terrein van de openbare orde liggen, kan het feit
dat een aantal van hen zich uniform kleedt en rechts-extremistische symbolen hanteert, de
gepercipieerde rechts-extremistische dreiging die van hen uitgaat versterken.

Lees verder in de nota

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2004

Auteur:

Jaar:

2005

Taal:

Aantal blz:

142

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Hadassa Hirschfeld

Beschrijving:

4.3 Extreem rechts

De twee belangrijkste neonazistische bewegingen in Nederland, de Nederlandse Volks Unie (NVU) en de Racial Volunteer Force (RVF), zijn op dit moment beperkt van omvang en relatief geïsoleerd in hun extreme opvattingen. De RVF is een kleine, van oorspong Britse Blood&Honour organisatie die medio 2002 uit onvrede met de gematigde koers van de NVU werd opgericht. De RVF en NVU hebben het afgelopen jaar weinig van zich doen spreken. De NVU organiseerde op 5 juni 2004 in Den Haag een demonstratie. Deze demonstratie zorgde voor ongeregeldheden die voornamelijk werden veroorzaakt door extreemlinkse tegendemonstranten.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 45 tm 47

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Jaaroverzicht antisemitisme in Nederland 2003

en overzicht tot 05-05-2004

Auteurs:

Jaar:

2004

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Jaap van Donselaar, Peter R. Rodrigues

Beschrijving:

5 januari – Melding via Kafka: In Wolvega brengt een 21-jarige man de Hitlergroet
naar twee passerende agenten. Hij krijgt een boete en zegt er spijt van te
hebben.

15 januari – Bij de voetbalwedstrijd Roda JC-Schalke 04 brengt een Duitse man
de Hitlergroet. Hij krijgt een boete van € 260.
maart – Melding via Kafka: Een inwoner van Zwolle brengt de Hitlergroet naar
politieagenten. Hij wordt daarvoor op 9 april 2004 veroordeeld.

mei-december – Melding bij ADB Den Haag, Kafka: Gedurende deze maanden
vier meldingen (Scheveningen, Duindorp, Lekstraat en Papendrecht) van stickers
met een mannetje dat een davidster in een prullenbak gooit. Tekst: ‘Verzet je
tegen de leugen’.

Lees verder in het jaaroverzicht

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 49-50

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme & Extremisme ANNEX

Ontwikkelingen na de moord op Van Gogh

Auteurs:

Jaar:

2004

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Jaap van Donselaar, Peter R. Rodrigues

Beschrijving:

Op 2 november 2004 werd Theo van Gogh vermoord. De dader schoot Van Gogh neer, stak hem vele malen met een mes en liet een vastgeprikte dreigbrief op zijn borst achter. Op de vlucht schoot hij op de politie, die de achtervolging had ingezet. Uiteindelijk werd de dader in zijn been geschoten en kon hij worden gearresteerd. In de eerste twee weken na de moord werd duidelijk dat het in het geval van de moordenaar niet ging om een losstaand individu, maar dat er sprake was van een netwerk van radicale moslims, waar een aanzienlijke en concrete terreurdreiging vanuit gaat. Als gevolg van deze dreiging moesten diverse volksvertegenwoordigers
beveiligd worden. Twee leden van het parlement moesten zelfs worden ondergebracht op streng bewaakte, geheime locaties. Zowel de moord als de ervaren terreurdreiging bleken impulsen te zijn voor racistische, anti-moslim uitingen, alsmede voor uitingen die daar weer een reactie op vormden. Dit ging gepaard met een heftige reeks geweldplegingen van uiteenlopende aard die sterk aanzwol in het midden van de maand november om vervolgens tegen het einde van de maand november weer enigszins weg te ebben. Gaandeweg kwamen ook allerlei extreem-rechtse uitingen meer en meer in beeld.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme & Extreem-rechts

Zesde rapportage

Auteurs:

ISBN:

90-72972-94-5

Jaar:

2004

Taal:

Aantal blz:

191

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Maaike Matelski, Peter R. Rodrigues

Beschrijving:

Met de Monitor racisme en extreem-rechts wordt beoogd uiteenlopende vormen van racisme, extreem-rechts en discriminatie — alsmede respons op deze verschijnselen — te volgen en daarover periodiek te rapporteren. Het initiatief tot dit onderzoeksproject is medio jaren negentig door de Leidse Universiteit genomen.
Sedert de vierde rapportage wordt het monitorproject gezamenlijk uitgevoerd door de Universiteit Leiden en de Anne Frank Stichting. Het nut van een periodieke monitorrapportage is divers. Er wordt op basis van een ‘vaste meetlat’ de balans opgemaakt van de belangrijkste uitingen en incidenten van rassendiscriminatie, racisme en rechts-extremisme, alsmede van de ontwikkeling van strategieën ter bestrijding. Door de rapportages worden politici, bestuurders en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties in staat gesteld zich op de problematiek te bezinnen en tot oplossingsstrategieën te komen. De rapportages kunnen immers door hun systematische en periodieke karakter bijdragen aan accumulatie van kennis en inzicht. Er wordt tevens inzicht verkregen in ontwikkelingen die zich op langere termijn voordoen. Dat geldt niet alleen voor de achterliggende periode maar ook voor de toekomst. De monitor kan voorts bijdragen aan vroegtijdige onderkenning van relevante, nieuwe ontwikkelingen. Tot slot kan de rapportage dienstig zijn bij de beantwoording van de talloze praktische vragen over dit onderwerp die vanuit
binnen- of buitenland gesteld worden.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extremisme CAHIER

Roma en Sinti

Auteurs:

ISBN:

90-72972-92-9

Jaar:

2004

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Veel mensen zouden dit een onderzoek naar ‘zigeuners’ noemen. Echter, onder Roma en Sinti is het in het algemeen niet gebruikelijk om de term ‘zigeuner’ te hanteren. Dat is evenwel de term waarmee Roma en Sinti in het dagelijkse spraakgebruik worden aangeduid. Bovendien is lang niet iedereen zich bewust van het verschil tussen ‘zigeuners’ en woonwagenbewoners. De term woonwagenbewoners verwijst naar de woonvorm, terwijl Roma en Sinti zijn te beschouwen als een etnische groep. De term ‘zigeuners’ heeft voor de Roma en Sinti gemeenschap een sterk negatieve connotatie en zou refereren aan de Duitse woorden voor ‘rondtrekkende boef’ (ziehender Gauner). Een en ander is voor ons voldoende aanleiding om in dit onderzoek van Roma en Sinti te spreken. Op 1 mei 2004 is de Europese Unie uitgebreid met staten uit Midden- en Oost-Europa. Dit heeft de vraag opgeroepen of deze landen voldoende kansen en bescherming bieden aan de binnen hun landsgrenzen verblijvende Roma en Sinti. Het is algemeen bekend dat Roma en Sinti in deze landen een weinig benijdenswaardige positie innemen. Daarom is vanuit verschillende Europese instellingen – zoals de Raad van Europa – herhaaldelijk opgeroepen deze bevolkingsgroep extra te helpen en te beschermen tegen discriminatie. De vraag dringt zich echter op of de positie van Roma en Sinti in West-Europa zoveel beter is, of dat er minder aandacht voor hen is omdat de populatie geringer in omvang is. En in hoeverre worden deze mensen in Nederland geconfronteerd met achterstelling en ongelijke behandeling? Het is deze laatste vraag die wij in dit onderzoek willen beantwoorden.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI jaarverslag 2003

Auteur:

Jaar:

2004

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In het zevende jaar van haar bestaan werden 1242 meldingen bij het MDI gedaan, in totaal over 1496 uitingen op Internet. Dit is wederom een lichte stijging ten opzichte van 2002. In dat jaar ontving het MDI 1008 meldingen, echter over een groter aantal uitingen, 1798. Terwijl het aantal meldingen steeg, daalde het aantal uitingen per melding. Gemiddeld lag het aantal meldingen in 2003 op 23 per week en het aantal uitingen op 28 per week.
Het MDI behandelde in 2003 in totaal 122 informatie– en adviesaanvragen.
Conclusies over 2003:
• Het aantal meldingen is gestegen maar het aantal gemelde uitingen is gedaald.
• De bereidheid tot het verwijderen van strafbare uitingen op Internet stijgt waardoor het verwijderingpercentage van het MDI is toegenomen tot 95,3 procent.
• Meldingen over Antisemitische uitingen zijn licht gedaald, maar in 2003 is Antisemitisme de grootste categorie gemelde uitingen met Islamofobie op de tweede plaats. Het grootste gedeelte van de Antisemitische uitingen wordt gedaan met als excuus dat dit ‘anti-zionistische’ of ‘anti-Israel’ uitingen zijn.
• De categorieën ‘Seksuele voorkeur’, ‘Discriminatie van Marokkanen’ en ‘Discriminatie van Turken’ zijn flink gedaald.
• De categorie ‘Anti-zwart racisme’1 is ten opzichte van 2002 verdubbeld.
• De verharding op Internet zet door. Oproepen en aanzetten tot geweld is, net als In Real Life, gemeengoed geworden.
• Extreemrechts gedachtegoed op Internet vindt steeds meer weerklank, ondanks de versplintering en verdeeldheid binnen extreemrechts.
• De meeste meldingen in 2003 gaan over webfora.
• Steeds meer Internetgebruikers weten de weg te vinden naar het MDI.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2003

Auteur:

Jaar:

2004

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme

De MIVD verricht onderzoek naar rechts-extremistische groeperingen en personen. Voor de MIVD staat daarbij de vraag centraal of de veiligheid en paraatheid van de krijgsmacht in gevaar worden gebracht. In 2003 hebben zich in beperkte mate verschijningsvormen van rechts-extremisme binnen Defensie voorgedaan. Een deel had betrekking op het bekladden van defensieobjecten met runentekens, nazi-symbolen, discriminerende teksten en leuzen. Een ander deel had betrekking op personen die zich zouden hebben schuldig gemaakt aan (vermeend) rechts-extremistische uitlatingen en gedragingen. Hierbij wordt aangetekend dat niet alle gedragingen die onder de noemer rechts-extremisme worden gemeld, als rechts-extremisme in politieke of ideologische zin kunnen worden aangemerkt.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 56 en 57

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2003

Auteur:

Jaar:

2004

Taal:

Aantal blz:

142

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Jaap van Donselaar, Peter R. Rodrigues

Beschrijving:

3.8 Extreem rechts

Extreem rechts in Nederland verzet zich tegen de instroom en integratie van etnische minderheden in de Nederlandse samenleving en draagt daarnaast antidemocratische opvattingen uit. Op dit moment vormt extreem rechts in Nederland geen serieuze bedreiging voor de democratische rechtsorde. De huidige summiere (electorale) aantrekkingskracht van de extreem rechtse organisaties lijkt mede het gevolg te zijn van het in zichzelf gekeerde en gesloten karakter van dit milieu. Ook de breed levende weerzin die de Nederlandse bevolking koestert jegens het extreem rechtse gedachtegoed is debet aan de beperkte werfkracht van deze stroming.

Omdat ook de gevestigde politiek inmiddels stevige kritiek uit op schaduwzijden van de multi etnische samenleving en tal van beleidsinitiatieven genomen zijn om deze tegen te gaan, lijkt de rol van extreem rechts als electorale protestbeweging voorlopig te zijn uitgespeeld. Extreem rechts kan echter nog immer, door het uitvoeren van radicale acties, de interetnische verhoudingen binnen de Nederlandse samenleving verscherpen en het vertrouwen in het functioneren van de democratische rechtsorde schaden. Daarom behoudt deze stroming de aandacht van de AIVD en worden de autoriteiten gewaarschuwd wanneer radicale acties zich aandienen.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 43 en 44

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extreem-rechts CAHIER

Opsporing en vervolging in 2002

Auteurs:

ISBN:

90-72972-78-3

Jaar:

2003

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Jaap van Donselaar, Peter R. Rodrigues

Beschrijving:

De basis voor de huidige discriminatieverboden ligt in het Internationaal Verdrag ter Uitbanning van al le vormen van Rassendiscriminatie (ivur). Dit verdrag is in 1966 door Nederland geratificeerd en leidde in 1971 tot nieuwe discriminatieverboden in het Wetboek van Strafrecht. Op dat moment meende menig Kamerlid nog dat de Nederlandse situatie geen aanleiding gaf om tot dergelijke wetgeving over te gaan. Inmiddels weten we beter. Het debat dat ruim dertig jaar geleden in de Tweede Kamer werd gevoerd over de grenzen tussen de vrije meningsuiting en het discriminatieverbod is nog steeds actueel. Vandaag de dag wordt soms betoogd dat de rechtspraak teveel ten faveure van het non-discriminatiebeginsel is (geweest). Sommigen menen zelfs dat afschaffing van deze strafrechtelijke discriminatieverboden de voorkeur verdient.1 Het is in dit verband van belang te benadrukken dat de discriminatieverboden hun grondslag niet hebben in art.1 Grondwet, maar in het ivur. Het schrappen van de strafrechtelijke verboden zou onmiddellijk consequenties hebben voor de nakoming door Nederland van het verdrag. Daarbij dient in ogenschouw te worden genomen wat mede de achtergrond van de totstandkoming van verdragen als het ivur is geweest: de internationale gemeenschap heeft middels dergelijke verdragen getracht mensenrechten zodanig te verankeren dat individuele staten zich hier niet meer aan konden onttrekken zonder afbreuk te doen aan de eisen van een democratische rechtsstaat.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extreem-rechts CAHIER

Racistisch en extreem-rechts geweld in 2002

Auteurs:

ISBN:

90-72972-79-1

Jaar:

2003

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Hadassa Hirschfeld

Beschrijving:

De terroristische aanslagen in de Verenigde Staten op 11 september 2001 liggen ruim twee jaar na dato nog vers in het geheugen. Direct na deze aanslagen deden zich in ons land tal van vijandige inci denten voor die gericht waren tegen moslims en objecten van moslims. Deze voorvallen varieerden van pesterijen en scheldpartijen tot brandstichtingen en vernielingen. De kortstondige, maar hevige reeks van gewelddadigheden van na 11 september is blikbepalend geweest voor het racistische geweld in het jaar 2001. Ongeveer 60% van het totaal aantal gewelddadige voorvallen in het jaar 2001 vonden plaats na 11 september. Een belangrijke gebeurtenis in het jaar 2002 was de moord op de politicus Pim Fortuyn op 6 mei. Na de aanslag waren er tal van uitingen van racisme en een voor Nederlandse begrippen ongekend aantal dreigingen aan het adres van politici. In de loop van het jaar werd zelfs gerept van een ‘dreigcultuur’ die zou zijn ontstaan. Sedert geruime tijd wordt getracht systematisch inzicht te krijgen in de problematiek van racistische en extreem-rechtse gewelddadige incidenten, met name via het onderzoeksproject Monitor racisme en extreem-rechts, dat wordt uitgevoerd door de Anne Frank Stichting en de Universiteit Leiden. In de vijfde rapportage – verschenen in januari 2003 – werden met name de gewelddadige incidenten in het jaar 2001 onder de loep genomen.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Jaaroverzicht antisemitisme in Nederland 2002

en overzicht tot 05-05-2003

Auteurs:

Jaar:

2003

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Jaarlijks verschijnt de Monitor racisme en extreem-rechts van de Anne Frank Stichting en de Universiteit van Leiden. De rapporteurs Jaap van Donselaar en Peter Rodrigues constateren dat de hoeveelheid gewelddadige racistische incidenten in het jaar 2001 opmerkelijke is afgenomen: 317 gewelddadige incidenten in 2001 tegen 406 in 2000 en 345 in 1999. Cijfers over 2002 zijn in de genoemde monitor nog niet opgenomen. Het jaarverslag van de AIVD besteedt ook aandacht aan uitingen van extreemrechtse groeperingen in Nederland. De AIVD zegt hierover het volgende: ‘Extreemrechts draagt antidemocratische opvattingen uit en verzet zich tegen de instroom en integratie van allochtonen in de Nederlandse samenleving. Op dit moment moet extreem-rechts in Nederland niet in staat worden geacht het voortbestaan van de democratische rechtsorde in ernstige mate te bedreigen. Wel blijven extreemrechtse acties schadelijk voor de interetnische verhoudingen binnen de Nederlandse samenleving’.

Lees verder in het jaaroverzicht

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 33-35

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI jaarverslag 2002

Auteur:

Jaar:

2003

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In het zesde jaar van haar bestaan lag het aantal bezoekers van de MDI website op 22.997 (ca.63 per dag). Er werden 1008 meldingen gedaan en het meldpunt ontving 86 informatieaanvragen en/of adviesaanvragen. Het aantal meldingenlag op gemiddeld 19 per week. In totaal beoordeelde het MDI 1798 uitingen die werden gemeld, een gemiddelde van 34 uitingen per week. Het afgelopen jaarontving het Meldpunt 1008 meldingen over 1798 uitingen, t.o.v. de 691 meldingen en 1081 in 2001 een stijging van 30% meer meldingen en 70% meer uitingen.

Lees verder in het jaarverslag

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2002

Auteur:

Jaar:

2003

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme
De MIVD verricht onderzoek naar rechts-extremistische groeperingen en personen. Voor de
MIVD staat daarbij de vraag centraal of de veiligheid en paraatheid van de krijgsmacht in gevaar wordt gebracht. Verschijningsvormen van rechts-extremisme hebben zich tot dusverre in beperkte mate binnen Defensie gemanifesteerd. Hierbij dient te worden aangetekend dat niet alle gedragingen die onder de noemer rechts-extremisme worden gemeld, als rechts-extremisme in politieke of ideologische zin dienen te worden aangemerkt. Soms is sprake van ongewenst gedrag, zoals misplaatste humor, ruwe opleidingsmethoden, machogedrag of ander wangedrag. Als deze door de MIVD onderkende ongewenste gedragingen mogelijkerwijs strafbare feiten opleveren, wordt de Koninklijke Marechaussee of het Openbaar Ministerie geïnformeerd.

In 2002 zijn 25 meldingen geregistreerd op het gebied van (vermeend) rechts-extremisme. Een deel hiervan had betrekking op het bekladden van defensieobjecten met
runentekens, nazi-symbolen, discriminerende teksten en leuzen. Een ander deel had betrekking op personen die zich zouden hebben schuldig gemaakt aan (vermeend) rechtsextremistische uitlatingen en gedragingen.

Betrokkenheid van (aspirant) defensiepersoneel bij (vermeend) rechts-extremisme wordt in alle gevallen onderzocht door de MIVD. Als er voldoende harde feiten worden vastgesteld, wordt negatief geadviseerd over de aanstelling tot militair of wordt de Verklaring van Geen
Bezwaar voor het vervullen van een vertrouwensfunctie ingetrokken. In 2002 is geen groei waargenomen van rechts-extremistische uitlatingen en gedragingen binnen de krijgsmacht.

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 58

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AIVD jaarverslag 2002

Auteur:

Jaar:

2003

Taal:

Aantal blz:

142

Soort Uitgave:

Marcel Lubbers, Mérove Gijsberts, Peer Scheepers

Beschrijving:

3.1 Extreem rechts

Extreem rechts in Nederland draagt antidemocratische opvattingen uit en verzet zich tegen de instroom en integratie van allochtonen in de Nederlandse samenleving. Op dit moment moet extreem rechts in Nederland niet in staat worden geacht het voortbestaan van de democratische rechtsorde in ernstige mate te bedreigen. Wel blijven extreem rechtse acties schadelijk voor de interetnische verhoudingen binnen de Nederlandse samenleving. In deze paragraaf komen de verschillende extreem rechtse stromingen aan de orde en wordt ingegaan op de contacten tussen extreem rechts en de LPF/Leefbaarstroming.

3.1.1 Stromingen
De AIVD onderscheidt binnen extreem rechts ruwweg drie stromingen. Ten eerste zijn er de vertegenwoordigers van het zogeheten ‘burgerlijk extreem rechts’. Zij huldigen xenofobische en ultranationalistische opvattingen, maar hebben zich gevoegd naar de democratische mores, deels gedwongen door de rechter en de publieke opinie. De neonazistische organisaties vormen een tweede verschijningsvorm. Zij stellen zich openlijk antidemocratisch en racistisch op en zijn bovendien geneigd hun doelstellingen met buitenwettelijke middelen te verwezenlijken. Ten derde bestaan er ongeorganiseerde groepen van individuen en subculturen, die zich op velerlei manieren en al dan niet politiek gemotiveerd, bezighouden met het uitdragen van een extreem rechtse of racistische boodschap. Bij dit laatste valt te denken aan het plegen van racistisch geweld, extreem rechtse uitingen op het internet of het verspreiden van geluidsdragers met discriminerende of racistische teksten.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 35 tm 39

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Extreme right-wing voting in Western Europe

Auteurs:

Uitgever:

European Journal of Political Research

Jaar:

2002

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Jaap van Donselaar, Peter R. Rodrigues

Beschrijving:

The question as to why extreme right-wing parties have become so popular in some countries of the European Union, whereas in other countries these parties have only enjoyed modest success or even none at all, has often been raised. In the late 1990s, this question grew in significance as differences between Western European countries as to the level of support for extreme right-wing parties have become larger.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extreem-rechts

Vijfde rapportage

Auteurs:

ISBN:

90-72972-75-9

Jaar:

2002

Taal:

Aantal blz:

198

Soort Uitgave:

Centrum Informatie en Documentatie Israel, Hadassa Hirschfeld

Beschrijving:

In de vijfde rapportage Monitor racisme en extreem-rechts staan de jaren 2001 en – waar mogelijk – 2002 centraal. De aanslagen op de Verenigde Staten van 11 september 2001 en de moord op Pim Fortuyn op 6 mei 2002 zijn van grote invloed geweest op het totale beeld van deze verslagperiode. Beide gebeurtenissen hebben diepe sporen achtergelaten op de interetnische verhoudingen in Nederland. Deze sporen zijn terug te vinden in de vijfde rapportage. Het gaat om vragen als: stijgt of daalt het aantal racistische gewelddadigheden in Nederland? Welke extreem-rechtse politieke partijen zijn verdwenen en welke daarvoor in de plaats gekomen? Neemt het aantal discriminatiezaken dat bij het Openbaar Ministerie terechtkomt toe of af? En wat voor zaken worden daar aangebracht en in welke mate leiden die tot veroordelingen? Het initiatief tot het project Monitor racisme en extreem-rechts is medio jaren negentig door de Leidse Universiteit genomen. Het monitorproject wordt tegenwoordig gezamenlijk uitgevoerd door de Universiteit Leiden en de Anne Frank Stichting. Deze rapportage kwam tot stand met steun van de Directie Integratie en Coördinatie Minderhedenbeleid van het Ministerie van Justitie.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Jaaroverzicht antisemitisme in Nederland 2001

een voorlopig overzicht 2002

Auteurs:

Jaar:

2002

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Jaarlijks brengt de Anne Frank Stichting en de Universiteit van Leiden de Monitor
racisme en extreem-rechts uit. De vierde rapportage – door Jaap van Donselaar
en Peter Rodrigues – verscheen eind 2001. Het gaat daarbij om alle vormen van
racisme, niet alleen antisemitisme. De onderzoekers constateren een ’toename
van het aantal gewelddadige incidenten en die toename geldt ook in vergelijking
met voorgaande jaren. Het gemiddelde over de laatste vijf jaar is meer dan 300,
terwijl dit vijfjarengemiddelde in de vorige monitorrapportage nog onder de 250
lag’. Het rapport telt over de jaren 1999 en 2000 een totaal aantal incidenten van
respectievelijk 345 en 406. Zij stellen ook een verharding vast: ‘Opmerkelijk in de
jaren 1999 en 2000 is de trend tot een zekere verharding van de
gewelddadigheden, dat wil zeggen: in vergelijking met voorgaande jaren zien we
meer persoonsgericht geweld. Antisemitisch geweld neemt in betekenis
toe…Ook het extreem-rechtse daderschap komt wat meer naar voren dan in de
voorgaande periode, al gaat het getalsmatig om een betrekkelijk klein deel van
het geheel…..Veel voorvallen in de jaren 1999 en 2000 houden op enigerlei wijze
verband met de asielproblematiek. Niet alleen AZC’s zijn nogal eens doelwit van
gewelddadigheden, maar ook individuele asielzoekers’.

Lees verder in het jaaroverzicht

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 21-23

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2001

Auteur:

Jaar:

2002

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme

De MID verricht eveneens onderzoek naar rechts-extremistische partijen, organisaties, groeperingen en personen die een bedreiging kunnen vormen voor de krijgsmacht. Voor de MID staat daarbij de vraag centraal of de veiligheid en paraatheid van de krijgsmacht in gevaar worden gebracht. Hoewel vormen van rechts-extremisme zich tot dusverre in
beperkte mate binnen defensie hebben gemanifesteerd is het duidelijk dat ook binnen de krijgsmacht personen met rechts-extremistische sympathieën werkzaam kunnen zijn.

Het bestaan van de krijgsmacht wordt door rechts-extremistische partijen, organisaties en groeperingen veelal volledig onderschreven, waardoor het goed mogelijk is dat mensen met een dergelijke achtergrond solliciteren.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 44 en 45

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MDI jaarcijfers 2001

Auteur:

Jaar:

2002

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Overzicht van jaarcijfers.

Zie document.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 2001

Auteur:

Jaar:

2002

Taal:

Aantal blz:

133

Soort Uitgave:

Paul Lucardie, Research Associate Documentation Centre Dutch Political Parties University of Groningen

Beschrijving:

2.1 Extreem rechts

Extreem rechtse groepen dragen veelal een ondemocratisch gedachtegoed uit en zetten zich op xenofobe of zelfs racistische wijze af tegen de aanwezigheid van vreemdelingen in Nederland. De extreem rechtse politieke organisaties en bewegingen in Nederland zijn onderling sterk verdeeld en houden er soms zeer verschillende ideologieën op na.

Toch is grofweg een onderscheid aan te brengen tussen twee extreem rechtse richtingen. Ten eerste is er het zogeheten ‘burgerlijk extreem rechts’, waarvan de vertegenwoordigers ultra-nationalistische en xenofobe ideeën prediken. Van een andere orde zijn de radicalere ‘neonazistische’ groeperingen, die onversneden anti-democratische en racistische opvattingen huldigen.

De burgerlijk extreem rechtse partijen en organisaties hebben zich dit jaar niet weten te herstellen van de electorale klappen en de organisatorische malaise waarmee zij de voorgaande jaren te kampen hadden. Alhoewel niet officieel bevestigd, bestaat het Nederlands Blok (NB) sinds het verlies van de enige zetel in de Utrechtse gemeenteraad in 1998 niet meer. Ook heeft voormalig politiek leider Janmaat van de Centrumdemocraten (CD) enkele malen publiekelijk aangegeven dat hij weinig heil meer ziet in een terugkeer in de politiek. Aangezien de CD nauwelijks over kader beschikt, lijkt de CD definitief op zijn retour.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 25 tm 29

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Democrats and other extremists

A comparative Analysis of extremist parties in Germany and the Netherlands

Auteurs:

Jaar:

2001

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Jaap van Donselaar, Peter R. Rodrigues

Beschrijving:

The case studies show that only few parties meet the criteria of the aristotelian definition of political extremism, in the German Federal Republic and the Netherlands at the turn of the century. Socio-economic and cultural extremism seem slightly more common. According to our definition, political extremists strive for a more purely aristocratic, monarchic or democratic regime. As democracy has been sanctified in two world wars, nowadays hardly any party dares to attack it openly.

Bijzonderheden: Paper presented to the Workshop ‘Democracy and the New Extremist Challenge in Europe’ Joint Sessions of the ECPR Grenoble, 6 – 11 April 2001

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extreem-rechts

Vierde rapportage

Auteurs:

ISBN:

90-72972-72-4

Jaar:

2001

Taal:

Aantal blz:

136

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Is er in ons land sprake van toenemend of afnemend racistisch geweld? Hoe is het gesteld met de tolerantie in Nederland? Heeft het lokale beleid tegen horecadiscriminatie succes of houdt het aantal klachten aan? Voor de beantwoording van dit soort vragen is het van groot belang dat er periodiek monitoronderzoek plaatsvindt naar de verschijningsvormen van rassendiscriminatie en extreem-rechts. Dit belang is medio jaren negentig door de Leidse Universiteit onderkend en aldaar is het project Monitor racisme en extreem-rechts ontwikkeld. Thans wordt het project uitgevoerd door de Leidse Universiteit in samenwerking met de Anne Frank Stichting en met steun van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Monitoronderzoek is inmiddels een internationaal erkend instrument voor het waarnemen van racisme en discriminatie, en het ontwikkelen van beleid hiertegen. In 1999 ging in Wenen het Europese Waarnemingscentrum tegen Racisme
en Xenofobie van start. Het Weense waarnemingscentrum tracht via nationale monitorcentra de ontwikkelingen in de Europese Unie te volgen en te analyseren. Het project Monitor racisme en extreem-rechts vormt een belangrijke bron voor toelevering van gegevens aan het Europese waarnemingscentrum. In de Europese richtlijn van 29 juni 2000 voor gelijke behandeling van personen op grond van ras of etnische afstamming is eveneens een monitorbepaling opgenomen: na de totstandkoming van de nationale regelgeving in (uiterlijk) 2003 dient met ingang van 2005 elke vijf jaar verslag gedaan te worden over de effectiviteit van deze nationale maatregelen.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Jaaroverzicht antisemitisme in Nederland 2000

Auteur:

Jaar:

2001

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

In de kaart van extreem-rechts in Nederland is in vergelijking met 1999 niet veel
veranderd. De wereld van extreem-rechts is verdeeld in politieke partijen,
organisaties en groeperingen.
Partijen zijn de Centrumdemocraten, de Nieuwe Nationale Partij (NNP) en het
Nederlands Blok. De NNP is het meest actief en probeert met ‘nette’ slogans
aanwas te vinden. De NNP ontstond toen na de scheuring binnen CP’86
extreem-rechts uiteen dreigde te vallen.
Organisaties zijn Voorpost en het Landelijk Actieplatform voor Nationalistische
Studenten (LANS). In Voorpost zijn vooral ex-leden van CP’86, zoals Marcel
Ruter, Tim Mudde, Marc de Boer en Marc Hoogstra, actief. CP’86 werd in 1998
verboden.
Neo-nazi groepen zijn het Actiefront Nationale Socialisten (ANS), de
Fundamentalistische Arbeiderspartij (FAP) en de Nederlandse Volks Unie (NVU,
het Nationaal Offensief en de nieuwe loot aan de stam: het Stormfront. Het
Nationaal Offensief bestaat overigens nauwelijks nog. De meest bekende neonazi
in Nederland is nog steeds Constant Kusters.

Lees verder in het jaaroverzicht

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 22-23

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 2000

Auteur:

Jaar:

2001

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

RECHTS-EXTREMISME
2.5
Afgelopen jaar hebben uitingen van rechts-extremisme binnen de krijgsmacht in de publieke belangstelling gestaan. Dit was aanleiding voor de MID haar taak en activiteiten op dit punt te evalueren.

Een wettelijke taak van de MID is het verzamelen van gegevens over activiteiten die tot doel hebben de veiligheid of paraatheid van de krijgsmacht te schaden. Tot een dergelijke activiteit wordt rechts-extremisme gerekend dat politiek of ideologisch geïnspireerd is (en
dus te herleiden tot organisaties of stromingen). Niet alle gedragingen die soms onder die noemer worden gebracht, kunnen als rechts-extremisme in politieke of ideologische zin worden aangemerkt. Soms is sprake van ongewenst gedrag (misplaatste humor, ruwe opleidingsmethoden, machogedrag, wangedrag). Als deze ongewenste gedragingen mogelijk strafbare feiten opleveren, wordt in alle gevallen de Koninklijke Marechaussee of het Openbaar Ministerie geïnformeerd.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 46 en 47

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 2000

Auteur:

Jaar:

2001

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

ECRI Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie

Beschrijving:

2.1 Extreem rechts

In Nederland kunnen twee extreem rechtse fenomenen worden onderscheiden. Ten eerste is er het zogenaamde ‘burgerlijk extreem rechts’, waarvan de vertegenwoordigers ultra-nationalistische en op zijn minst xenofobe ideeën prediken.

Van een andere orde zijn de radicalere ‘neonazistische’ groeperingen, die onversneden anti-democratische en racistische opvattingen huldigen. Tussen beide richtingen vindt overigens soms een zekere vorm van kruisbestuiving plaats.

Extreem rechtse groeperingen van de eerste categorie hebben in het afgelopen jaar geen kans gezien om op het politieke toneel terug te keren. Bij de tussentijdse gemeenteraadsverkiezingen in Utrecht verloor het Nederlands Blok zijn enige zetel, waardoor extreem rechts de laatste vertegenwoordiger in een gekozen orgaan verloor. De verschillende partijen zijn zich in het afgelopen jaar echter al wel gaan warmlopen
voor de gemeenteraads- en parlementsverkiezingen van 2002 en trachten hun gedachtegoed meer te profileren. De Centrumdemocraten (CD) hebben daarbij vooral getracht op lokaal niveau invloed te vergaren. Hierbij speelden zij in op plaatselijk ongenoegen met het overheidsbeleid door tendentieuze brieven aan willekeurige burgers te sturen.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 12 tm 14

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Tweede rapport over Nederland

Auteur:

Jaar:

2000

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Manchester University Press

Beschrijving:

Bijzonderheden: Rechtsextremisme op blz 18

PDF

Download deze publicatie als PDF.

The ideology of the extreme right

Auteur:

Cas Mudde

Uitgever:

ISBN:

0 7190 5793 0

Jaar:

2000

Taal:

Aantal blz:

225

Soort Uitgave:

Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen

Beschrijving:

With extreme right parties in government in Austria and Italy, and Jean-Marie Le Pen contesting the run-off in the 2002 presidential elections in France, few people will dispute their continuing relevance in the politics of Western Europe. Indeed, ever since the first small electoral successes of parties like the Centrumpartij in the Netherlands or the Front National in France in the early 1980s, the extreme right has been the most discussed group of parties both in and outside of the scholarly community. Thousands of newspaper articles and hundreds of pieces of scholarly work have been devoted to extreme right parties, predominantly describing their history, leaders or electoral successes, as well as proclaiming their danger. Remarkably little serious attention has been devoted to their ideology, however. This aspect of the extreme right has been considered to be known to everyone. The few scholars that did devote attention to the ideology of the contemporary extreme right parties have primarily been concerned with pointing out similarities with the fascist and National Socialist ideologies of the pre-war period. If the similarities were not found, this was often taken as ‘proof ’ that the extreme right hides its (true) ideologies, rather than as a motivation to look in a different direction.

Bijzonderheden: About the Netherlands: page 117- 164

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Right-Wing Extremism in the Netherlands

why it is still a marginal phenomenon

Auteur:

Paul Lucardie

Uitgever:

Jaar:

2000

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Jean Tillie, Meindert Fennema, Wouter van der Brug

Beschrijving:

The Extreme Right has always been weak and fragmented in the Netherlands. It lacked an
ideological tradition as well as a solid social base. A landowning aristocracy no longer played
a significant role in Dutch politics in the nineteenth century – power had shifted to a patrician
bourgeoisie already in the Dutch Republic (1588-1795). Moreover, the Dutch did not have to
deal with a national question that could have given rise to a nationalist movement with
extremist tendencies. It is true, reactionary anti-democratic forces did emerge in the late
nineteenth century, but they were divided between Liberal, Catholic and Calvinist parties.
Only has survived until today, the Reformed State Party (Staatkundig Gereformeerde Partij ,
SGP). This party has come to accept democracy in practice, but not in theory. It would like to
replace universal suffrage by ‘organic suffrage’, i.e. give the right to vote only to (male)
heads of households.3 However, it is not a nationalist, racist or xenophobic party.4 Since 1925
it has occupied two or three seats in parliament.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Anti-immigrant parties in Europe: Ideological or protest vote?

Auteurs:

Uitgever:

European Journal of Political Research

Jaar:

2000

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Jaap van Donselaar, Leids Instituut voor Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek

Beschrijving:

In this article we address the question whether or not the votes for anti-immigrant parties can be considered as protest votes. We define protest votes by the motives underlying electoral choices, building on earlier research done by Tillie (1995) and Van der Eijk & Franklin (1996). That research showed that ideological proximity and party size are the best predictors of party preference. On this basis we designed a typology of motives for party choice and how these motives would manifest themselves empirically. Analyzing the 1994 elections for the European Parliament for seven political systems we show that anti-immigrant parties attract no more protest votes than other parties do, with only one exception: the Dutch Centrumdemocraten.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extreem-rechts

Derde rapportage

Auteurs:

ISBN:

90-74062-02-4

Jaar:

2000

Taal:

Aantal blz:

150

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Hoe intolerant zijn de autochtone Nederlanders jegens allochtonen? Al bijna
25 jaar peilt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) de publieke opinie over
allochtonen en publiceert daar geregeld over. Eind jaren tachtig, begin jaren
negentig zien we een lichte verharding van het opinieklimaat, maar volgens het
SCP zijn er over het algemeen weinig veranderingen. Ongeveer 80% van de
bevolking vindt dat autochtonen en allochtonen gelijke behandeling moeten
hebben bij verdelingsvraagstukken, zoals bij huisvesting en werkgelegenheid.
Ongeveer 13% van de autochtone bevolking staat afwijzend tegenover
allochtonen. Ongeveer 50% van de autochtone bevolking is tegen immigratie
gekant.
Wat dit laatste betreft vond het NIPO in 1998 een andere uitkomst:1 niet de
helft, maar driekwart van de autochtone Nederlanders is tegen verdere
immigratie gekant. Er is – volgens het NIPO – een groeiend draagvlak voor
immigratiebeperking terwijl tegelijkertijd het vertrouwen in integratie en
aanpassing van allochtonen afneemt. Het NIPO vond deze trend aan de hand
van opiniepeilingen in de jaren 1993, 1995 en 1998.
Eind 1999 bleek uit ander NIPO-onderzoek dat eenderde van de Nederlanders
gekant is tegen het verlenen van asiel aan politieke of economische
vluchtelingen.2 Tweederde van de Nederlanders ondersteunde wel het beleid
van de overheid om politieke vluchtelingen die in hun eigen land vrezen voor
hun leven asiel te geven. Ongeveer de helft van de ondervraagden vond dat
asielzoekers overlast geven. Verder dacht zo’n veertig procent dat asielzoekers
gemiddeld crimineler zijn dan Nederlanders.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Jaaroverzicht antisemitisme in Nederland 1999

Auteur:

Jaar:

2000

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Extreem-rechts werd in de verkiezingen van 1998 vrijwel volledig weggevaagd.
Na de gemeenteraadsverkiezingen blijkt extreem-rechts nog 2 van de 88 zetels
te hebben behouden: 1 voor de CD in Rotterdam-Schiedam en 1 voor het
Nederlands Blok in Utrecht. Bij de parlementsverkiezingen van mei verliest de
enige vertegenwoordiger van extreem-rechts de Centrum Democraten zijn drie
zetels. Dit neemt niet weg dat alle extreem-rechtse organisaties genoemd in het
overzicht van 1998 nog steeds bestaan en – de een meer dan de ander – actief
zijn, uitgezonderd CP’86 dat in november 1998 werd verboden.
Dr. J. van Donselaar gaat in zijn derde monitorrapport dat deze maand verschijnt
uitgebreid in op de kaart van extreem-rechts in Nederland. Extreem-rechtse
partijen zijn de Centrumdemocraten, de Nieuwe Nationale Partij (NNP) en het
Nederlands Blok, De CD nam in 1999 aan de Europese verkiezingen deel met
een gecombineerde lijst: de CD/Conservatieve Democraten. De Conservatieve
Democraten was een poging van CD-leider Janmaat om onder een nieuwe naam
de CD weer nieuw leven in te blazen. De NNP probeert met ‘nette’ extreemrechtse
slogans het extreem-rechtse kader onder zich te verenigen. De NNP
ontstond toen na de scheuring binnen CP’86 extreem-rechts uiteen dreigde te
vallen.

Lees verder in het jaaroverzicht

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 15-18

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 1999

Auteur:

Jaar:

2000

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

2.7 Rechts-extremisme

In 1999 zijn opnieuw enkele rechts-extremistische uitingen binnen Defensie door de MID vastgesteld. Er kon niet geconstateerd worden dat daarbij sprake was van een politiek geïnspireerd optreden. Veelal was sprake van ‘macho’ dan wel wangedrag. Er is geen sprake van een toename van het aantal rechts-extremistische uitingen binnen de krijgsmacht. Op het terrein van het onderzoek naar rechts-extremisme hebben de MID en de BVD in 1999 een goed samenwerkingsverband ontwikkeld.

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 28

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 1999

Auteur:

Jaar:

2000

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

2.1 Extreem rechts

Extreem rechts heeft zich niet kunnen revancheren voor de grote verkiezingsnederlagen van 1998. Bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten in maart deden de Centrum-Democraten (CD) mee in Zuid-Holland en Noord-Holland, terwijl in Utrecht het Nederlands Blok deelnam. Voor beide partijen was geen zetel weggelegd. De CD trachtte overigens, evenals een nieuwe extreem-rechtse splintergroepering, de Nieuwe Nationale Partij (NNP), garen te spinnen bij de gebeurtenissen in het Friese Kollum (de moord op een jonge inwoonster van Kollum en de nasleep ervan). Door te ageren tegen het Nederlandse asielbeleid wilden zowel CD als NNP hun gedachtegoed verbreiden, waarbij zij in Kollum trachtten in te spelen op het lokale verzet onder de bevolking tegen de vestiging van een asielzoekerscentrum.

De Nederlandse Volksunie (NVU) trad meer internationaal naar buiten. Zij heeft in 1999 regelmatig deelgenomen aan demonstraties en manifestaties van geestverwanten in België en Duitsland. Duitse neo-nazi’s waren op hun beurt te gast bij een mars van de NVU in Valkenburg, waar de sterfdag van Rudolf Hess werd herdacht.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 19 en 20

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Jaaroverzicht antisemitisme in Nederland 1998

Auteur:

Jaar:

1999

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De Nederlandse Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) constateert in zijn
jaarverslag van juli dat extreem-rechtse organisaties in Nederland in betekenis
afnemen. Het verlies van de extreemrechtse partijen bij de gemeenteraads- en
parlementsverkiezingen in maart en mei zijn daar een uiting van. Er zijn in
Nederland niet meer dan vijftig georganiseerde neonazi’s. De laatste jaren waren
dat er nog meer dan honderd.
De extreem-rechtse partijen bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 1998
verliezen vrijwel al hun zetels. In Rotterdam-Schiedam behouden de Centrum
Democraten (CD) 1 zetel en in Utrecht gaat één zetel naar het Nederlands Blok.
Extreem-rechts had 88 zetels: 78 voor de CD, 9 voor CP’86 en 1 voor het
Nederlands Blok.
Bij de parlementsverkiezingen van mei 1998 verliest extreem-rechts hun
belangrijkste vertegenwoordiging, nl. de drie Kamerzetels van de
Centrumdemocraten.
Bij de Rijksuniversiteit Leiden doet Jaap van Donselaar onderzoek naar extreemrechts.
Hij noemt een aantal oorzaken van het verlies van extreem-rechts.
Belangrijk daarbij is de veranderde kieswet. Voor het eerst had iedere partij 570
handtekeningen nodig verspreid over het gehele land om in alle kieskringen mee
te kunnen doen.

Lees verder in het jaaroverzicht

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 12-15

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD jaarverslag 1998

Auteur:

Jaar:

1999

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extremisme

In 1998 kwam het tot enkele rechts-extremistische uitingen binnen Defensie. Vastgesteld is dat het niet om politiek geïnspireerd optreden ging, maar om “macho”-gedrag.

Bijzonderheden: Extreem-rechts blz 26

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 1998

Auteur:

Jaar:

1999

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

ECRI Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie

Beschrijving:

2.1 Extreem rechts

Na het echec bij de verkiezingen voor de gemeenteraden en de Tweede Kamer heeft extreem rechts zich slechts sporadisch gemanifesteerd. Informeel overleg van bestuursleden van verschillende partijen, bedoeld om de krachten te bundelen en uiteindelijk te komen tot de vorming van een nieuwe partij, leidde door onderling wantrouwen niet tot overeenstemming. Er zijn geen aanwijzingen dat de Centrum Partij ‘86, na verboden te zijn verklaard en ontbonden, haar activiteiten in het geheim voortzet.

Neo-nazi’s in ons land zijn georganiseerd in het Aktiefront Nationale Socialisten, de FAP-arbeiderspartij en de Nederlandse Volksunie. Het gaat om kleine groepen zonder kader, die slechts in naam verschillen en feitelijk één geheel vormen. De drie leiders functioneren als driemanschap, dat frequent contact onderhoudt met geestverwanten in België en Duitsland. De gemiddeld zeer jeugdige achterban kent verloop en omvat per saldo nog steeds niet meer dan enkele tientallen personen, die overwegend inactief zijn. De verwachting is dat extreem rechtse groeperingen in Nederland voorlopig een randverschijnsel zullen zijn, gelet op de animositeit tussen de organisaties, hun bouwvallige structuren en de gebleken weerstand in de samenleving tegen het gedachtegoed.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts Blz 19 en 20

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Rapport over Nederland

Auteur:

Jaar:

1998

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Bijzonderheden: Geen opmerkingen over extreemrechts

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Radical-Right and Neo-Fascist Political Parties in Western Europe

Auteur:

Roger Karapin

Jaar:

1998

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Carien Nelissen, Fanda Claus, Jaap van Donselaar, Leids Instituut voor Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek

Beschrijving:

Once thought to represent a set of cleavages established in the 1920s, West
European party systems recently have undergone important changes.’ Beginning in
the 1970s, left-libertariane cological parties captureds mall but significant shares of
the vote in many countries and helped to define a new dimension of conflict in many
party systems. More recently, far right-wing parties have gained dramatically, taking
votes from established parties and pressing their issues onto political agendas.
Today the most successful of these parties are the Front National in France and the
Freedom Party in Austria, but Denmark, Norway, Italy, Belgium, Germany, and
Sweden have also seen important challenges by far-right parties. Despite important
differences among them, these parties’ positions put them on what is commonly
understood as the far right of the political spectrum. Much more than established
parties, they favor law and order, tax cuts, and limits on immigration and oppose
policies favored by social democratic parties (social equality, economic regulation)
and by left-libertarian and ecological parties (a multicultural society, women’s
equality, environmental protection).

Lees verder in het document

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extreem-rechts

Tweede rapportage

Auteurs:

ISBN:

90-76400-03-2

Jaar:

1998

Taal:

Aantal blz:

147

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dit is de tweede rapportage van het project Monitor racisme en extreem-rechts, dat wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het monitor-project heeft twee centrale doelstellingen:
1. monitor racisme en extreem-rechts: het waarnemen van deze verschijnselen in Nederland, alsmede van de overheidsrespons op deze verschijnselen; periodieke rapportage, op twee manieren:
(a) ‘generale rapportage’: een algemene rapportage aan de hand van een vast stramien;
(b) een ‘verdiepingsslag’: rapportage waarin een speciaal onderwerp wordt belicht.
2. De periodiciteit van het project houdt in dat in het ene jaar een generale rapportage verschijnt en in het andere een ‘verdiepingsslag’. De eerste rapportage van 1997 was een generale, waarin het gaat om een breed beeld van de verschijnselen racisme en extreem-rechts in Nederland, alsmede van overheidsreacties daarop. Ook die van het komende jaar (1999) zal een generale rapportage zijn. Deze voorliggende tweede rapportage is gewijd aan een ‘speciaal’ onderwerp: de relatie tussen enerzijds de media en anderzijds racisme en extreemrechts.

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Jaaroverzicht antisemitisme in Nederland 1997

Auteur:

Jaar:

1998

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De extreem-rechtse partijen verliezen bij de gemeenteraadsverkiezingen van
maart 1998 vrijwel al hun zetels. In Rotterdam behoudt de CD 1 zetel en in
Utrecht gaat er één zetel naar het Nederlands Blok. De Centrumdemocraten
doen in 25 gemeenten mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. In 1994 deed
de CD in 45 gemeenten mee en haalde toen 77 zetels. Deze zetels werden niet
allemaal bezet; bovendien verloor in die periode de CD ook zetels doordat leden
overstapten naar andere partijen of een eigen fractie oprichtten.
Hoewel de politieke kracht van extreem-rechts verwaarloosbaar is, doen
verschillende leden van de partijen ook in 1977 van zich spreken. Nog steeds
zijn het vooral de buitenlanders die het moeten ontgelden. Sporadisch worden er
antisemitische uitlatingen gedaan. Omdat extreem-rechts het nazi-gedachtegoed
wil uitdragen, is een aantal zaken hieronder toch opgenomen.
Verontrustend is het gebruik van internet door extreem-rechtse groeperingen in
het buitenland. In Nederland zijn racistische uitlatingen weliswaar verboden,
maar zolang dat in andere landen niet ook het geval is, valt er moeilijk tegen
buitenlandse sites, waarop buitenlandse racisten hun ‘materiaal’ aanbieden, op
te treden.
Eén van de personen uit deze hoek die geen blad voor de mond neemt, is
Constant Kusters. CIDI zet een aantal strafzaken tegen hem in gang.

Lees verder in het jaarrapport

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 8-11

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 1997

Auteur:

Jaar:

1998

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Anne Frank Stichting, Carien Nelissen, Jaap van Donselaar, Leids Instituut voor Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek

Beschrijving:

2.1.1 Extreem rechts

Extreem rechtse organisaties hebben in 1997 minder vaak -via demonstraties of anderszins- de openbaarheid gezocht dan in 1996. Ook in dat jaar was al sprake van een afname van het aantal publieke acties vergeleken met 1995.

De Centrum Partij ’86 (CP’86), restant van de NVP/CP’86 die eind 1996 uiteen viel, is in 1997 onmiskenbaar in neo-nazistisch vaarwater geraakt. De belangrijkste bestuursleden van de partij namen enkele keren deel aan samenkomsten en demonstraties van neo-nazi’s in België en Denemarken. Zij werken samen met geestverwanten van de FAP-arbeiderspartij, de Nederlandse Volksunie en het Aktiefront Nationale Socialisten en onderhouden regelmatig contact met gelijkgezinden in België en Duitsland. CP’86 is gebrekkig georganiseerd en telt niet meer dan enkele tientallen leden, die voornamelijk woonachtig zijn in het Rijnmondgebied. Het totaal aantal georganiseerde neo-nazi’s in ons land in en buiten CP’86 wordt geschat op minder dan vijftig.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 16

PDF

Download deze publicatie als PDF.

AFS Monitor Racisme en Extreem-rechts

Eerste rapportage

Auteurs:

ISBN:

90-71042-96-0

Jaar:

1997

Taal:

Aantal blz:

152

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dit is het eerste verslag van het project Monitor racisme en extreem-rechts dat is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Onder ‘racisme’ worden hier ook verstaan: antisemitisme, rasvooroordeel, vreemdelingenhaat, xenofobie en rasdiscriminatie. De monitorwerkzaamheden zijn niet uitsluitend gericht op uitingen van racisme, maar tevens op de bestrijding van deze verschijnselen.
Het project heeft twee doelstellingen:
1. permanente monitoring van racisme en racismebestrijding
2. een periodieke rapportage over de belangrijkste bevindingen
Het nut van periodieke rapportage is velerlei. Jaarlijks wordt op basis van een vast stramien de balans opgemaakt van de belangrijkste uitingen van racisme en rechtsextremisme, alsmede van de ontwikkeling van strategieën ter bestrijding. De rapportages kunnen door hun systematische en periodieke karakter bijdragen aan accumulatie van kennis en inzichten. Er wordt inzicht verkregen in ontwikkelingen die zich op langere termijn voordoen. Dat geldt niet alleen de achterliggende periode maar ook de toekomst.
De monitor kan bijdragen aan vroegtijdige onderkenning van relevante, nieuwe ontwikkelingen.
De algemene vraagstelling luidt:
1. hoe hebben uitingen van (racistisch) rechts-extremisme zich (in Nederland) ontwikkeld?
2. welke patronen van respons zijn er geweest?

Lees verder in de monitor

PDF

Download deze publicatie als PDF.

CIDI Jaaroverzicht antisemitisme in Nederland 1996

Auteur:

Jaar:

1997

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De belangrijkste extreemrechtse partijen zijn nog steeds de in het parlement en
gemeenteraden vertegenwoordigde Centrumdemocraten (CD) en CP’86, die
alleen in gemeenteraden vertegenwoordigd is. Na jaren van stilte liet dit jaar ook
de Nederlandse Volks Unie (NVU) weer van zich horen. In CP’86 is een
scheuring ontstaan. De CD en CP’86 hebben enige tijd overwogen te fuseren.
Binnen de CP’86 ontstaat een scheuring. Door het gehele jaar heen vinden er
arrestaties plaats van extreemrechtse aanhangers wegens ordeverstoringen,
geweldpleging, meedoen aan verboden demonstraties en diefstal. Daaronder
bevond zich ook de medewerker van de CD in de Tweede Kamer, C. Rietveld. In
Rotterdam is onenigheid geweest over het gebruik door CP’86 van hun
fractiekamer.

Lees verder in jaroverzicht

Bijzonderheden: Extreemrechts blz 6-9

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 1996

Auteur:

Jaar:

1997

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

2.1.1 Racisme en geweld legen allochtonen

In opdracht van de BVD verrichtten twee wetenschappelijke onderzoeksinstellingen onderzoek naar de oorzaken van racisme en anti-allochtoon geweld in Nederland.

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie bestudeerde op basis van dossieranalyse de aard en omvang van dergelijk geweld in 1994 en deed onderzoek naar de motieven van daders.

Het Willem Pompe Instituut voor Strafrechtswetenschappen van de Universiteit van Utrecht verrichtte participerende observatie order jongeren om racistische tendensen binnen jeugdculturen te kunnen vaststellen. De resultaten van beide onderzoeken zijn in mei 1997 bekend gemaakt.

Parallel aan deze onderzoeken registreert de BVD geweldsincidenten gericht tegen leden van etnische minderheidsgroepen. Hoewel het beschikbare statistische materiaal onvolledig is, lijkt de constatering gerechtvaardigd dat het aantal incidenten, in vergelijking met 1995, niet of nauwelijks is toegenomen. Wellicht bestaat er verband met de teruggang van extreem-rechts, zoals deze blijkt uit verkiezingsresultaten en de afname van het ledental. Deze ontwikkeling is ook waarneembaar in Duitsland. Daar is een spectaculaire afname van het aantal incidenten geconstateerd.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 14 en 15

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 1995

Auteur:

Jaar:

1996

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

2. 1.1 Racisme en anti-allochtoon geweld

Teneinde een beter inzicht te krijgen in de achterliggende oorzaken van racisme en anti-allochtoon geweld in Nederland, is aan twee wetenschappelijke instellingen een onderzoeksopdracht gegeven. Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie bestudeert op basis van dossieranalyse en gespreksrondes de motieven van daders van racistisch geweld.

Een onderzoek van het Willem Pompe Instituut voor Strafrechtswetenschappen van de Universiteit van Utrecht richt zich door middel van participerende observatie op de achtergronden van racistische agressie door jongeren. Beide onderzoeken zijn inmiddels van start gegaan en hebben een beleidsondersteunend karakter. Voor beide onderzoeken zijn begeleidingscommissies ingesteld, waarin de in Nederland aanwezige deskundigheid is vertegenwoordigd.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts Blz 14 en 15

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 1994

Auteur:

ISBN:

95053

Jaar:

1995

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

2.1.1 Extreem-rechts
Het gevaar van grondrechtsaantastingen in Nederland is hoofdzakelijk afkomstig uit extreem-rechtse hoek, met name in de vorm van verbaal en fysiek anti-allochtoon geweld. Ook de reactie hierop van extreemlinkse zijde geeft reden tot zorg.

De BVD heeft aandacht voor leden van extreem-rechtse politieke partijen van wie aantasting van onze democratische rechtsorde, met name van de vrije uitoefening van grondrechten van ingezetenen te duchten valt. Ook het -geringe- aantal leden van fascistische organisaties, waarvan het Aktiefront Nationale Socialisten (ANS) de belangrijkste exponent vormt, mag op belangstelling van de BVD rekenen.

Ma de opzienbarende zetelwinst van de Centrumdemocraten (CD) bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 1994 volgde een reeks publikaties over criminele activiteiten en racistische gewelddaden, die zouden zijn begaan door prominente partijleden. De fricties die zich mede als gevolg daarvan binnen de CD manifesteerden, leidden tot uittreding, schorsing en royement van dissidente, voornamelijk nieuw gekozen raadsleden. Het Nederlands Blok ontwikkelt zich in toenemende mate tot een aantrekkelijk alternatief voor vooral teleurgestelde en rancuneuze (ex)CD-raadsleden. Het Blok speelt daarbij een verre van passieve rol.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 10 tm 12

PDF

Download deze publicatie als PDF.

1994 BVD inzagedossier Jongeren Front Nederland (JFN)

Auteur:

Jaar:

1994

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

POLITIEREGIO LIMBURG-ZUID
REGIONALE Inlichtingendienst

Postbus 3 – 6200 AX – Maastricht :
Bezoekadress St. Hubertuslaan 40 – Maastricht
Telefoon 043 – 25 96 32 (direct) Telefax 043 – 218808

MELDINGSFORMULIER

Rapporteur
Datum : 28 maart 1994
Aan : D2 Team
Onderwerp Racistische pamfletten
Evaluatie
Nummer RIDLZ/94/023

Op maandag 21 maart 1994 werd bij rapporteur melding gedaan dat een manspersoon kopieën aan het draaien was van pamfletten waarop het Jongeren Front Nederland stond. De persoon zag er normaal uit en was zeker niet van het type Skinhead dan wel punker. Op de achterzijde van deze pamfletten stonden titels van
liedjes. Het was gelukt een kopie van dit pamflet te bemachtigen. Een kopie is bij dit rapport gevoegd.

Bij de politie Limburg Zuid, district Maastricht zijn die dag twee meldingen binnengekomen van personen, die een gedeelte van dit pamflet onder de ruitenwisser van hun auto hadden aangetroffen. (kopie is bijgevoegd) Op 22 maart werd melding gemaakt door een mevrouw die zo’n pamflet in haar brievenbus had aangetroffen.
Onderzoek in deze wordt voortgezet.

Gezien
Bureauchef RiD

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD inzage dossier militair in Joegoslavië

Auteur:

Jaar:

1994

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Onderzoek naar een dienstplichtig militair uit Jongeren Front Nederland hoek.

“Daarnaast kunnen wij (en dat behoeven ze in Joego nog niet te weten) alvast aan MID verzoeken de antecedenten van XXX (nog eens?) zorgvuldig na te gaan. Mocht dat inderdaad duidelijk aangeven dat hij re-ex zou zijn, dan zal ik G1-Crisisstaf Kl informeren.
De tekst voor MID als volgt:
Omdat d.z.z signalen zijn ontvangen dat de in het v.m. Joegoslavië geplaatste militair rnr en geplaatst bij C-cie l(NL)VN Infbat, rechts-extreme tendensen zou vertonen verzoek ik U zijn antecedenten na te doen gaan en het resultaat mij te doen toekomen met een advies uwerzijds ingeval het onderzoek de signalen bevestigd. Ik zal zo nodig Gl crisisstaf ter zake informeren resp. adviseren om tot repatriëring over te gaan.”

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van deze documenten.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 1993

Auteur:

Uitgever:

NV SDU

ISBN:

94065

Jaar:

1994

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

3.1.1 Extreem-rechts

Het aantal uitingen van afkeer jegens allochtonen lag eind 1992 lager dan in de eerste maanden van dat jaar. In 1993 was echter sprake van een stijging, met name in het vierde kwartaal. Daarbij dient te worden
aangetekend dat accurate cijfers niet voorhanden zijn. Ook kan niet altijd ondubbelzinnig onderscheid worden gemaakt tussen incidenten waarbij vreemdelingenhaat op de achtergrond meespeelt, en andersoortige waarbij allochtonen zijn betrokken.

Net als in 1992 waren deze incidenten in 1993 overwegend niet politiek geïnspireerd of georganiseerd, maar stoelden zij vooral op onsamenhangende, sterk individueel bepaalde motieven. Vaak ook handelden
daders onder invloed van soortgelijke gebeurtenissen elders in het land of in het buitenland en leken zij alleen uit op dubieuze publiciteit. Ook al zijn zulke motieven of bijvoorbeeld dronkenschap de drijfveren achter intimidatie-acties, het dreigend effect dat ervan uitgaat op de meestal nog niet volledig ingeburgerde vreemdeling is er niet minder om.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 20 en 21

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD dossier Jongeren Front Nederland

Auteur:

Jaar:

1993

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Beschrijvingen van MIVD over een dienstplichtige militair uit Rotterdam uit Jongeren Front Nederland hoek. Nr. 94.S04.

“Koninklijke marechaussee te Rotterdam, een telefonische melding ontvangen afkomstig van de Regio Politie Rijnmond, Bureau Groot IJgselmonde te Rotterdam. De inhoud hiervan had betrekking op een door hen aangehouden dienstplichtig soldaat, terzake overtreding van artikel 26 WVW, Tijdens zijn fouillering werd een pamflet aangetroffen met de tekst “EIGEN VOLK EERST – AUSLANDER RAUS – en de letters JFN (Jongeren Front Nederland) CD (Centrum Democraten) CP (Centrum Partij)”.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit stuk

Bijzonderheden: Laatste blz een pamflet van Jongeren Front Nederland

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 1992

Auteur:

Uitgever:

NV SDU

ISBN:

93103

Jaar:

1993

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Gerrit Voerman, Paul Lucardie

Beschrijving:

2.3.1 Extreem rechts

Het eerste kwartaal van 1992 gaf een reeks gewelddadigheden tegen allochtonen te zien, van mishandeling tot aanslagen met geïmproviseerde explosieven van geringe kracht, voorafgegaan door een waarschuwing. Hoogstwaarschijnlijk handelden de daders individueel of maakten zij deel uit van zeer kleine groepen in een gelegenheidssamenstelling. De BVD heeft geen aanwijzingen dat dit geweld politiek geïnspireerd of georganiseerd is geweest. In elk geval was daarvan geen sprake bij de inwoner van ‘s-Gravenhage, die bekende verscheidene bomaanslagen te hebben gepleegd. Het aantal gerapporteerde incidenten is sedert april 1992 sterk gedaald.

Hoewel Nederland per traditie kan bogen op een brede en diepgewortelde weerstand tegen extreem-rechtse organisaties en ideologieën, waren de intensiteit van gewelddadigheden tegen allochtonen in de omringende landen en het opkomend nationalisme aanleiding om de ontwikkelingen in Nederland nauwgezet te volgen. De samenwerking en informatie-uitwisseling met de CRI en met bestuurlijke, justi¬ fied en plaatselijke politieke autoriteiten was op dit vlak onveranderd intensief. Dit zal ook in 1993 het geval zijn.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 15

PDF

Download deze publicatie als PDF.

The extreme right in the Netherlands

The centrists and their radical rivals

Auteurs:

Uitgever:

Kluwer Academic Publishers

Jaar:

1992

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

The Dutch party system has always been fragmented and rich in variety. The
Extreme Right has suffered from fragmentation and pillarization, too. Though
it has gained some ground in recent years, it seems still weak in comparison
with its German, French or Italian counterparts. When discussing its prospects
for the future, we must distinguish between the three varieties of right-wing
extremism th at exist in the Netherlands at present:

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD inzage dossier Bureau Dreigingsanalyse

Auteur:

Jaar:

1992

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dreigingsanalyse MIVD rechtsextremisme in Nederland.

“RECHTS-EXTREMISME IN DE KL.
Er zijn geen aanwijzingen dat vanuit één van de hiervoor genoemde organisaties activiteiten worden ondernomen die er op gericht zijn om een afdeling o.i.d. binnen de KL op te richten. Wei is het incidenteel voorgekomen dat dienstplichtigen, die lid waren of sympathiseerden met rechts-extreme groeperingen, hun voorkeur met betrekking tot ras e.d. tot uiting brachten. Dit heeft met geleid tot wezenlijke spanningen in de betrokken eenheden.
In het recente verleden is er getracht om Nederlanders te ronselen om aan Kroatische zijde deel te nemen aan de burgeroorlog in Joegoslavië, Deze wervende activiteiten warden uitgevoerd door de “Nederlands Kroatische Werkgemeenschap” (NKW) . Een aantal personen met een extreemrechtse achtergrond maakt deel uit van deze organisatie. Een beperkt aantal vrijwilligers, voor een groot deel samengesteld uit ex-militairen, is daadwerkelijk naar Kroatië vertrokken en vormt daar een Nederlandse eenheid. Er zijn geen aanwijzingen dat deze activiteiten door de rechts-extreme politieke organisaties worden ondersteund.”

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit stuk

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD jaarverslag 1991

Auteur:

ISBN:

2164171-47

Jaar:

1992

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Extreem rechts

Georganiseerd extreem-rechts beschikt in Nederland over een aanhang van naar schatting enkele honderden personen. Daarvan bezoeken er enige tientallen min of meer regelmatig vergaderingen en bijeenkomsten, of zijn anderszins politiek actief.

Een ruime meerderheid heeft politiek onderdak gevonden bij de Centrum Democraten (CD) of de Centrum Partij ’86 (CP’86). Een uiterst militante groepering van extreem-rechtse signatuur is de Nederlandse tak van het neo-nazistische Duitse Aktionsfront Nationaler Sozialisten / Nationaier Aktivisten (ANS). Kernen van de overigens niet erg grote, voornamelijk jeugdige aanhang bevinden zich vooral in het noorden van het land en in de omgeving van de steden Den Haag en Breda. Verder is een aantal kleinere verbanden actief, zoals het gezelschap rond NSB-weduwe F. Rost van Tonningen-Heubel, de lezerskring van het Informatieblad van de “Stichting tot steun aan en toezicht op de Nederlandse Volks Unie”, de “Viking-jeugd”, leden van het geschiedkundig genootschap “De Wende” en de Nederlandse afdeling van de Northern League. Bij de meeste bestaat de aanhang uit voornamelijk oudere nationaal-socialisten. Hun streven is vooral gericht op behoud van het fascistisch gedachtengoed uit de jaren ’30 en ’40.

Lees verder in het jaarverslag

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 17 en 18

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD dossier ‘rechtsextremisme en de krijgsmacht’

Auteur:

Jaar:

1990

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Of rechts-extremisme zich binnen onze krijgsmacht zal manifesteren is eveneens een open vraag. Wel kan men op voorhand al konkluderen dat, als de krijgsmacht eon afspiegeling heet te zijn van de maatschappij, er ook binnen deze organisatie potentiële groeimogelijkheden zijn voor het rechts-extremisme. Vanwege het latente gevaar dat anti-demokratische bewegingen in zich dragen is het noodzakelijk dat binnon de krijgsmacht aandacht besteed wordt aan mogelijke uitingen van rechtsextremisme/ racisme . Getracht zal worden enig inzicht te geven in een aantal rechts-extreme groeperingen in Nederland, hun filosofie, hun aanhang en het potentiële gevaar dat zij kunnen vormen voor de krijgsmacht. Als afsluiting zal worden getracht om de inhoud te verwerken in een aantal konklusies en aanbevelingen ten aanzien van de krijgsmacht.

Blz 6
Het JFN is een latent gewelddadige, op nationaal-socialistische leest geschoeide, groepering randgroepjongeren zonder vaste ideologie of organisatie. Men verzet zich met name tegen een multi-cultureel Nederland en Europa. Politieke tegenstanders , Joden en gekleurde buitenlanders zijn objekt van hun akties. De groepsleden hebben geen enkele moeite met de militaire dienst. Vaak ziet men zelfs dat dienstplichtige JFN-leden door commandanten worden beschouwd als model-soldaten. Zij accepteren de militaire hiërarchie zonder enig protest en zijn vaak zeer gemotiveerd. Dit uit zich soms in belangstelling voor speciale eenheden zoals het Korps Commando Troepen en het Korps Mariniers. Hierdoor bestaat het gevaar dat binnen krijgsmachteenheden bepaalde, door JFN-aanhangers geïnitieerde, incidenten over het hoofd gezien of gebagatelliseerd worden.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit stuk

Bijzonderheden: Als bijlage staat op de laatste blz van het document foldermateriaal van extreemrechtse organisaties

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 2e kwartaalbericht 1990

Auteur:

Jaar:

1990

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

IV. ANTIDEMOCRATISCHE STROMINGEN

RECHTS-EXTREMISME IN WEST-EUROPA

Extreem-rechts in West-Europa ontwikkelt zich sneller dan de wetenschap kan bijhouden. Een onderzoekscommissie van het Europees parlement concludeerde in 1986 nog dat van extreem rechts vooralsnog niets te duchten viel. Inmiddels worden door bijvoorbeeld de
Republikaner in de Bondsrepubliek en het Front National in Frankrijk resultaten geboekt die deze partijen definitief uit de politieke marge hebben gehaald; volgens politicologen zijn beide partijen goed voor zo’n 10 tot 12 procent van het electoraat. Ook in Nederland is bij de laatste verkiezingen voor Tweede Kamer en gemeenteraden een trend zichtbaar geworden die wijst op groeiende waardering voor extreem rechtse politieke opvattingen van bijvoorbeeld Centrum Democraten en Centrum Partij ’86. Janmaat kon met 0,9% van de stemmen terugkeren in de Kamer terwijl zijn partij in maart van dit jaar een nieuw hoogtepunt bereikte toen beslag kon worden gelegd op 11 gemeenteraadszetels, waarbij in sommige gevallen tot 6% van de stemmen werd gehaald.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 21 en 24

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD inzage dossier pamfletten Jongeren Front Nederland

Auteur:

Jaar:

1989

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Onderzoek MIVD naar diensplichtig militair van Jongeren Front Nederland en naar het verspreiden van CD pamfletten

“Op de brigade Koninklijke marechaussee ‘s-Gravenhage een telefonisch bericht ontvangen dat onder de snelbinders van binnen de Frederikkazerne te Den Haag
gestalde fietsen verkieizingspamfletten waren aangetroffen”

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van deze documenten.

Bijzonderheden: Op blz 3 een pamflet van Jongeren Front Nederland. Op blz 6 en 7 een pamflet van de CD

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 3e kwartaalbericht 1989

Auteur:

Jaar:

1989

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Succes voor de Centrum Democraten (CD) .

Met het behalen van een zetel bij de Tweede Kamerverkiezingen op 6 September 1989, hebben de Centrum Democraten (CD) met lijstaanvoerder Drs. H.JANMAAT een mijlpaal bereikt in de gestadige opkomst van de partij.

De in juni 1989 gehouden Europese Verkiezingen hadden met ruim 31.000 op de CD uitgebrachte stemmen, reeds aangetoond dat JANMAAT de slag om de gunst van de extreem-rechtse kiezer definitief had gewonnen van de rivaliserende Centrum Partij ’86. De opmars van de CD zette zich sindsdien voort en resulteerde uiteindelijk in ruim 81.000 stemmen (0.9% van het totaal) tijdens de Tweede Kamerverkiezingen. Evenals voorheen boekten de CD ook nu weer het meeste electorale succes in de grote steden, waarbij in Rotterdam net 3,4% van het aantal uitgebrachte stemmen de hoogste score werd behaald.

In het licht van de niet aflatende negatieve publiciteit rond de CD en de tamelijk amateuristische verkiezingscampagne, die bovendien gekenmerkt werd door civielrechterlijke procedures aangespannen door opposanten, is het veroveren van een Tweede Kamerzetel door JANMAAT opmerkelijk.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 19 en 20

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD inzage dossier openlijk geweld

Auteur:

Jaar:

1988

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Beschrijvingen van MIVD over een onder meer beroeps militair uit Zwolle uit Jongeren Front Nederland hoek, die aandacht trok vanwege het plegen van openlijk geweld.

Op blz 27 t/m 32 een artikel over rechtsextremisme in het leger uit ‘Twintig’

Op blz 33 een CD pamflet

Over een JFN militair: “Betrokkene is woonachtig bij zijn ouders op voornoemd adres. Hij beschikt over een eigen kamer met daarin een bar met veel flessen en glazen. In die kamer hangt een foto met daarop afgebeeld een groepje personen, waarvan drie daarvan de “Hitlergroet” brengen. Omtrent die foto verklaarde hij dat daarop vrienden stonden afgebeeld uit het jongerencentrum “Westervolkshuis”, gelegen aan de Roemer Visscherstraat (Spangen) te Rotterdam. Hij verklaarde vervolgens lid te zijn van het Jongeren Front Nederland, waarvoor hij een jaarlijkse kontributie betaalt van f40,- Hij betaalt deze kontributie kontant aan een voor hem beekend persoon, waarvan hij de naam niet wilde noemen.”

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit stuk

Bijzonderheden: Onder meer op blz 3 t/m 19 aangetroffen (folder)materiaal van JFN

PDF

Download deze publicatie als PDF.

1988 MIVD inzage dossier openlijk geweld – Jongeren Front Nederland

Auteur:

Jaar:

1988

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Proces verbaal van MIVD betreffende verschillende zaken rond het Jongeren Front Nederland.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van deze documenten.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 1e kwartaaloverzicht 1988

Auteur:

Jaar:

1988

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Jongeren Front Nederland (JFN)

FASSBINDER

Eind vorig jaar werden de gemoederen in Nederland in beroering gebracht door het publieke debat over het al dan niet opvoeren van FASSBINDER’s toneelstuk “Het vuil, de stad, de dood “. Met name in Joodse kringen leidde dit tot emotionele reacties. Men zag in het toneelstuk het zoveelste bewijs voor een opkomend antisemitisme.

De commotie rond deze affaire bereikte uiteindelijk zijn hoogtepunt in december 1987, toen bekend werd dat de toneelspeler Jules CROISET had verklaard in België ontvoerd te zijn door de “Nederlandse Fascistische Jongeren Organisatie”. Ofschoon bij zowel de Belgische als bij de Nederlandse instanties, betrokken bij het onderzoek naar de daders van CROISET’s ontvoering, onmiddellijk al de nodige twijfels rezen over de juistheid van CROISET’s verklaringen, kon pas na enige weken worden vastgesteld dat het hier een valse aangifte betrof.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 14 tm 18

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD pamfletten Jongeren Front Nederland

Auteur:

Jaar:

1987

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Beschrijvingen van MIVD over dienstplichtige militairen uit Zuid-Holland en Noord-Brabant uit Jongeren Front Nederland hoek.

“Betr werd ‘s-morgens aan de Kmar brigade Tiburg overgedragen, hij was helemaal dizzy maar reageerde wel erg enthousiast toen hij in het gebouw van de Kmar een vaandel zag hangen waarvan hij lacht dat het een SS-vaandel was.”

Bijzonderheden: Krantenartikel over Jan Donders toegevoegd.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD dossier mogelijke onbetrouwbare dienstplichtigen

Auteur:

Jaar:

1986

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Beschrijvingen van MIVD over een dienstplichtige militairen uit Jongeren Front Nederland (JFN) hoek. Deze blijken illegaal wapens en bommateriaal te bezitten. Twee daders of mensen uit de kring van de JFN bomaanslagplegers in 1986 bij een Turks theehuis in Rotterdam blijken elkaar tijdens militaire dienst te hebben leren kennen.

Voorts artikelen over Eite Homan en Jan Donders.

“Betr gaf als verklaring dat hij zeer gefascineerd is door alles wat met internationaal terrorisme te maken heeft. Hij zou nooit de bedoeling hebben gehad om de zelf
gemaakte bommen daadwerkelijk te gebruiken. Hij wilde slechts experimenteren met de explosieven.”

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit stuk

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 3e kwartaaloverzicht 1986

Auteur:

Jaar:

1986

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

JEUGDSTORM SCHIEDAM

“Jeugdstorm Schiedam stelt zich verantwoordelijk voor de bomaanslag op de Parkweg, zo’n tien minuten geleden, bij de koffieshop”.Met deze woorden werd in de vroege ochtend van zondag 20 augustus jl. de aanslag op een Turkse koffieshop te Schiedam opgeëist.

Op aangeven van de plaatselijke politie verleende het Openbare Ministerie in deze zaak toestemming voor de aanhouding van en huiszoeking bij een ultra-rechtse jongeman. Deze verdachte werd nog diezelfde ochtend van zijn bed gelicht. Bij de huiszoeking trof de politie naast munitie-onderdelen veel propagandamateriaal aan, waaronder stickers, pamfletten en periodieken van het Jongeren Front Nederland.

Tevens werden ook internationale periodieken van ultra rechtse signatuur in beslag genomen. Uit de aangetroffen bescheiden bleek voorts dat door de bedoelde Schiedamse jongeren een plan de campagne voor folderacties was opgesteld en gedeeltelijk ten uitvoer gebracht.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 17 en 18

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 2e kwartaaloverzicht 1986

Auteur:

Jaar:

1986

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

HET VERKIEZINGSRESULTAAT VAN DE RECHTS-EXTREMISTISCHE PARTIJEN

Conform de verwachtingen zijn de rechts-extremistische partijen, die meededen aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer op 21 mei jongstleden, de Centrum Partij en de daarvan afgesplitste partij Centrum Democraten, er niet in geslaagd een zetel te bemachtigen. Ook bij elkaar opgeteld blijft het aantal stemmen met + 48.000 onder de kiesdeler.

Intussen duren de onderlinge en interne conflicten in CP en CD, die mede tot het verkiezingsechec hebben geleid, voort.

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 27

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD inzage dossier Jongeren Front Nederland

Auteur:

Jaar:

1985

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Beschrijvingen van MIVD over fascistische activiteiten van toekomstige dienstplichtige militairen uit Jongeren Front Nederland hoek.

“Betr 2.a. maakte een open indruk, Tijdens het verhoor bekende hij direct alles. Hij verklaarde al eeen jaar lid te zijn van het “Jongerenfront Ned”, Bij de huiszoeking in de ouderlijke woning werd in de kamer van betr nog meer rechts extreme lectuur aangetroffen. De ouders van betr maakten een fatsoenlijke indruk. Zij schaamden zich erg voor het gedrag van hun zoon. De moeder van betr vertelde dat haar vader in WOII voor de Duitsers aan het oostfront heeft gevochten, waarvoor hij later is veroordeeld. Zijn ouders hopen dat zijn dienstplicht binnenkort een positieve invloed op betr heeft. Betr zelf verklaarde dolgraag in mil dienst te gaan”

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 3e kwartaaloverzicht 1985

Auteur:

Jaar:

1985

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

RECHTS-EXTREMISME

In Nederland zijn diverse extreem-rechtse cq rechts-extremistische groeperingen actief, die moeten worden onderscheiden naar de wijze waarop zij zich politiek manifesteren en naar de basisprincipes die achter deze politiek schuil gaan.

Het Consortium De Levensboom

De functie, die het Consortium zich heeft toebedacht is binnen het Nederlandse nationaal-socialistische politieke spectrum te fungeren als een soort Romeinse Curie. Vanwege de verdeeldheid binnen extreem-rechts Nederland heeft het Consortium deze functie tot nu toe echter niet waar kunnen maken. De leidinggevende figuren van de Viking Jeugd hebben begin 1985 de Viking Jeugd opgeheven om de rol van jongerenorganisatie van het Consortium te gaan spelen.

De beweging Consortium Jongeren is evenwel niet van de grond gekomen. Tot nu toe
verschijnen nog wel maandelijks 400 exemplaren van het blad “Manuscripten” van het Consortium. Door gebrek aan geld zal de beperkte invloed die mevrouw ROST van
TONNINGEN nog had binnen het rechts-extremistische politieke spectrum verder afnemen. Inmiddels trachten enkele “jongeren” opnieuw de Viking Jeugd op te richten als onafhankelijke organisatie.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 18 tm 20

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 2e kwartaaloverzicht 1985

Auteur:

Jaar:

1985

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

RECHTS-EXTREMISME

Het congres der Nederlandse Volksunie op 23 februari 1985 heeft te Antwerpen het jaarlijkse congres van de Nederlandse Volksunie (NVU) plaatsgevonden. Naast leden van de
NVU waren afgevaardigden aanwezig van andere rechtse groeperingen, zoals de Odalgroep, Voorpost, de orde van de Eeuwige Wederkeer en de groep rond het blad Euro-forum.Verder waren er vertegenwoordigers van de Belgische Parti Europeen en van het National Front uit Engeland. In en rond hotel “Scheldehof”, waar het congres werd gehouden, functioneerde een ordedienst ter beveiliging.

In zijn openingswoord besteedde NVU-secretaris Et W nogal wat aandacht aan de last die de NVU ondervindt van anti-fascistische organisaties. Zelfs moest om die reden het congres in Antwerpen gehouden worden. In Noord-Nederland konden dergelijke bijeenkomsten niet meer georganiseerd worden. Ook de leider van het Nationaal Jeugd Front (NJF), Rudy m: , besteedde enige woorden aan het optreden van anti-fascisten. Door hen uitgelokte ordeverstoringen leverden naar zijn oordeel bij enkele gelegenheden veel nuttige publiciteit op. De jeugdfrontleider kondigde nieuwe acties in de nabije toekomst aan en verklaarde “vandaag nog te marcheren met tientallen, morgen met honderden. Dan veegt het anti-fascisten front niet ons, maar wij het anti-fascisten front van de straat”.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 24 tm 26

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 1e kwartaaloverzicht 1985

Auteur:

Jaar:

1985

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

RECHTS-EXTREMISME

De Centrum Partij

Na het vertrek van drs H. JANMAAT uit de Centrum partij werd geconstateerd, dat de situatie binnen de partij zich kenmerkte door inactiviteit. In de periode oktober-december 1984 heeft zowel bij de leiding als bij de leden een herbezinning op en inventarisatie van de toekomstmogelijkheden van de Centrum Partij plaatsgevonden. Men besteedt nu aandacht aan het nieuwe gezicht van de partij, omdat men uit tactische overwegingen af wil van het single-issue-imago van de immigranten- problematiek.

Bij de CP wordt thans gewerkt aan de scholing van het toekomstige kader en aan
de interne structuurvorming- en uitbouw van de partij. Met vereende krachten wordt daarnaast gewerkt aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 1986. Over het resultaat daarvan is men optimistisch, al zijn er ook strubbelingen over de invulling van de
kandidatenlijst.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 19 tm 20

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 4e kwartaaloverzicht 1984

Auteur:

Jaar:

1985

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

RECHTS-EXTREMISME

In de rechts-extremistische sfeer trok in Nederland gedurende het afgelopen jaar vooral de Centrumpartij de aandacht. Dat hield overigens niet in dat andere groeperingen zich in deze periode inactief betoonden.

In onderstaande bijdrage wordt op summiere wijze verslag gedaan van de gedragingen van deze organisaties.

De Viking Jeugd

Tijdens het medio oktober 1983 gehouden besloten congres van de Viking Jeugd betoogde Bondsleider Chris Q ” dat 1983 een betrekkelijk rustig jaar voor de Viking Jeugd was geweest. Een jaar waarin was gewerkt aan de samenstelling van een betrouwbaar kader en een gezonde financiële basis. Deze gerealiseerde uitgangspunten vormden – aldus Q – een
goed fundament voor de verdere uitbouw van de Viking Jeugd. Hij riep 1984 dan ook uit tot het actiejaar der vikingers en ontvouwde een plan-de-campagne, waarvan maandelijkse folder acties, ledenwerfacties, regionale vergaderingen en te organiseren ruiter- en zeilkampen de hoofdbestanddelen vormden.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 19 tm 22

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 3e kwartaaloverzicht 1984

Auteur:

Jaar:

1984

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

DE CENTRUMPARTIJ

Centrum-democraten of democratisch centralistisch?

De Centrumpartij heeft gekozen voor een militantere koers waarbij partijdiscipline een eerste vereiste wordt genoemd. In de recente machtsstrijd is zowel door de gematigde als de radicale vleugel gebruik gemaakt van vele (on)eigenlijke argumenten teneinde de
oppositie uit te schakelen.

De ontwikkelingen binnen de CP lijken in een cruciaal stadium aanbeland voor wat betreft een al dan niet verdergaande antidemocratische opsteIling. Het conflict, dat de basis vormt van de huidige machtsstrijd, ligt niet zozeer op het politieke vlak, als wel op het terrein van de persoonlijke tegenstellingen tussen het Tweede-Kamerlid JANMAAT en de partijvoorzitter KONST. De partijvoorzitter valt te omschrijven als een idealist, die zijn eigen positie
binnen de partij van ondergeschikt belang acht aan het partijbelang.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 30 tm 36

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 1e kwartaaloverzicht 1984

Auteur:

Jaar:

1984

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

C.S. van Praag, Jaap van Donselaar

Beschrijving:

RECHTS-EXTREMISME

De Centrum Partij
Vier jaar na haar oprichting lijkt de Centrum Partij zeker gelet op de florissant ogende verkiezingsprognoses langzamerhand vaste voet in het Nederlandse politieke bestel te gaan krijgen. Dat dit groeiproces niet zonder strubbelingen verloopt blijkt vooral uit de onderlinge conflicten binnen de partijtop. De stelling dat de Centrum Partij aan haar eigen verdeeldheid ten onder zal gaan is in dit stadium echter een te ver gaande bewering; dat het groei proces als gevolg van het ontbreken van de noodzakelijke homogeniteit belemmerd zal worden staat echter welhaast vast.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 38 tm 43

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Publicatie

Stemmen op de Centrumpartij

de opkomst van de anti-vreemdelingen partijen in Nederland

Auteurs:

Uitgever:

Rijksuniversiteit

Jaar:

1983

Taal:

Aantal blz:

113

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Studie, tot stand gekomen in samenwerking met het Sociaal Cultureel Planbureau, waarin de aanhang van de Centrumpartij op beweegredenen wordt onderzocht. Na hoofdstukjes over de vreemdelingenhaat als politiek verschijnsel in Frankrijk, de Bondsrepubliek en Groot Brittannië vanaf 1950 wordt de historie in Nederland vanaf ca. 1953 belicht, de CP inbegrepen. Vervolgens wordt het C.P.-elektoraat geanalyseerd van 1977-1982, met speciale aandacht voor “het geval Almere”. De konklusie van de twee onderzoekers is vooral, dat er nog te weinig gegevens voorliggen om een éénduidig verband tussen CP en vreemdelingenhaat te leggen: één van beide acht het “diffuus” (algeheel) protest doorslaggevender. Een niet geheel bevredigend, goed leesbaar boek.

1983 BVD inzagedossier Jongeren Front Nederland (JFN)

Auteur:

Jaar:

1983

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

GEMEENTEPOLITIE Verbinding: No, 595

INLICHTINGENDIENST
1676132
nummer 321
datum 27 mei 1983
datum 01 JUNI 1983

Aan: Het Hoofd van de
Binnenlandse Veiligheidsdienst,
t.a.v. Hoofd BOP,
‘s-Gravenhage.

Betreft: Activiteiten van skinheads.

Op woensdag 20-4-1983 wordt van het gebouw van de C.P.N. aan de lathenesserdijk 23 te Rotterdam een ruit ingegooid en een op olie gelijkende vloeistof zowel in de brievenbus als tegen de toegangsdeur gegooid. Tevens wordt in de brievenbus een met olie doordrenkt pamflet met de tekst “Bevrijdt Europa van communisten en Kremlinknechten, Jeugdfront Nederland Postbus 962 te ‘s-Gravenhage, tel. 070 – 645232”, aangetroffen.
Op donderdag 21-4-1983 wordt van deze vernieling aangifte gedaan bij de politie Rotterdam.
Door de recherche is naar aanleiding van deze aangifte een onderzoek ingesteld.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

MIVD inzage dossier Voorpost

Auteur:

Jaar:

1983

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Breda. 1 september 1983.

Werd het navolgende aan het bureau kennis gegeven.

Te Antwerpen waren door VOORPOST pamfletten verspreid met een oproep voor een aktie op 1 september 1983 te houden in Nederland. Op de pamfletten kwam de navolgende informatie voor.
a. vertrek met autobus vanaf de te Antwerpen.
b. doel van de reis Nederland.
c. aktiedoel onbekend.
d. aktiedoel wordt pas bekend gemaakt in de autobus, wanneer
de bus aan het rijden is.
e. vertrek te Antwerpen zal omstreeks l9.00 uur zijn ,
f. de reisduur zou ongeveer 3 kwartier tot 1 uur duren
g. na de reis zou in Nederland een korte aktie gevoerd worden waar en op welke wijze aktie gevoerd zal worden is niet bekend.
h. bedoeling is dat autobus omstreeks 22.00 – 23.00 uur weer
terug is in Antwerpen.
i. aantal deelnemers ten hoogste 50 man,

Niet uitgesloten moet worden geacht, het doel van deze aktie kan zijn Breda, in verband met de taptoe alhier. Vermoedelijk zal het gaan om pro-taptoe demonstratie.

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 3e kwartaaloverzicht 1983

Auteur:

Jaar:

1983

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

DE CENTRUM PARTIJ IN OPMARS

De gemeenteraadsverkiezingen in Almere hebben enkele opmerkelijke uitkomsten te zien gegeven, in de eerste plaats de winst van de Centrum Partij welke winst moeilijk alleen maar kan worden toegeschreven aan haar standpunt omtrent het vreemdelingenbeleid. De CP-winst heeft heel wat reacties, beweringen en speculaties uitgelokt. Sommige commentatoren spreken van een soortgelijke situatie als in de dertiger jaren (opkomst NSB) of trekken een vergelijking met de bloeiperiode van de Boerenpartij. In hoeverre is sprake van overeenkomsten en verschillen?

Geschiedenis Centrum Partij (CP)

De voorloper van de Centrum Partij, de Nationale Centrum Partij (NCP) werd in december 1979 te Amsterdam opgericht als nieuwe politieke organisatie naast de Nationale Partij Nederland (NPN). De oprichting van de Nationale Centrum Partij was onder meer een
gevolg van de weigering van de burgemeester van Den Haag om – tot tweemaal toe, te weten op 24 november en 8 december 1979 – aan de NPN een demonstratievergunning te verlenen. De aanvragen werden niet gehonoreerd op basis van het oordeel, dat deze partij een fascistische en racistische organisatie zou zijn. Deze zienswijze werd eveneens via de media geventileerd, hetgeen voor diverse groeperingen aanleiding was tot het verzenden van protestbrieven tegen de demonstratie.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 25 tm 39

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 2e kwartaaloverzicht 1982

Auteur:

Jaar:

1982

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

RECHTS-EXTREMISME

Uit tal van incidenten kan worden geconcludeerd dat het rechts-extremisme de laatste jaren weer de kop opsteekt en in diverse West-Europese landen zelfs gewelddadige vormen heeft
aangenomen. Als voornaamste oorzaak daarvoor moet de economische recessie worden gezien. Grote werkeloosheid onzekerheid over de toekomst afnemend vertrouwen in gevestigde politieke partijen radicaler optreden van linkse actievoerders en aanwezigheid van vrij omvangrijke etnische minderheden vormen tezamen een gunstige voedingsbodem voor rechts-extremisme. Door simpele “oplossingen” te propageren en in te spelen op heersende gevoelens van onvrede trachten rechts-extremistische groeperingen de mensen voor zich te winnen.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 24 tm 28

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 3e kwartaaloverzicht 1982

Auteur:

Jaar:

1982

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

RECHTS-EXTREMISME

De Centrum Partij is er op 8 september jl. in geslaagd een Kamerzetel te behalen. Intussen is de Haagse politicoloog en docent maatschappijleer JANMAAT op donderdag 16 september als lid van de Tweede Kamer beëdigd. Heeft daarmede het rechts extremisme zijn intrede in de volksvertegenwoordiging gedaan?

Vergeleken met de resultaten van voorgaande verkiezingen beeft de CP een stevige groei doorgemaakt. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1981 verkreeg de CP 12.189 stemmen , een Jaar later, bij de Gemeenteraadsverkiezingen, behaalde zij in de vier grote steden ongeveer eenzelfde aantal. De jongste verkiezingen gaven meer dan een vervijfvoudiging in
stemmental te zien, nl. 68.363, waaraan Rotterdam met ruim 12.000 stemmers een zeer opvallend aandeel leverde.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 28 tm 31

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 1e kwartaaloverzicht 1981

Auteur:

Jaar:

1981

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Nederlandse Volks Unie (NVU)

De NVU zal voor de tweede maal in haar bestaan deelnemen aan de Tweede Kamerverkiezingen. In 1977 nam de Volksunie deel onder het motto: “Voor een blank Nederland”. Toen verliep de verkiezingscampagne niet zonder problemen. Zeven NVU-leden, onder wie lijsttrekker Joop GLIMMERVEEN warden tot 14 dagen gevangenisstraf veroordeeld ter zake het verspreiden van pamfletten net een voor Turkse gastarbeiders en Surinamers beledigende tekst. Ondanks veel negatieve publiciteit wist de Volksunie bij de verkiezingen ruin 33.000 stemmen te behalen, die voornamelijk in de grote steden uitgebracht werden.

Sedert 1977 is er maar weinig veranderd met betrekking tot de NVU, zij het dat de partij in 1978 verboden werd verklaard door de rechtbank te Amsterdam. Dit verboden karakter heeft echter voor de Volksunie en haar leden rechtens geen gevolgen, zo bepaalde de Hoge Raad in 1979, omdat de rechtbank tegelijkertijd een vordering tot ontbinding van de NVU had afgewezen.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 46 tm 52

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 4e kwartaaloverzicht 1979

Auteur:

Jaar:

1980

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

NATIONAAL JEUGD FRONT

Het Nationaal Jeugd Front (NJF) ontstond medio oktober 1978 na een reorganisatie van het Nederlands Volksnationalistisch Jeugdverbond (NVJ), de jeugdorganisatie van de Nederlandse Volks Unie (NVU). (Zie ook het 2e kwartaal-overzicht 1979).
Het initiatief hiertoe werd genomen door drie jongeren uit Den Haag:
D (voorzitter en propagandaleider), van der Gl (penningmeester, secretarls en vice-voorzitter) en B: (kamp-en weersportleider).

Het NJF voert als embleem een combinatie van twee rune tekens, met de symbolische betekenis “overwinning door daden”.

Organisatie
In tegenstelling tot het voormalige NVJ kreeg het NJF van de Nederlandse Volks Unie de bevoegdheid praktisch zelfstandig op te treden. Het financiële beleid, inclusief een (van de NVU) onafhankelijke contributieregeling, kwam in handen van het NJF-bestuur. De NVU behield hierbij echter een corrigerende functie en de mogelijkheid tot inzage in de boeken.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 25 tm 31

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 2e kwartaaloverzicht 1979

Auteur:

Jaar:

1979

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

DE NEDERLANDSE VOLKS-UNIE CONGRESSEERT

Op 9 juni j.l. hield de “volksnationalistische” Nederlandse VolksUnie (NVU) haar jaarlijkse congres in het Utrechtse Jaarbeursgebouw. Ongeveer 75 leden gaven acte de présence.

Gasten
De “heel-Nederland”-gedachte van de NVU kreeg gestalte door de aanwezigheid van een tiental Vlamingen onder leiding van Roeland R , die vice-voorzitter is van de Stichting tot steun aan en toezicht op de Nederlandse Volks-Unie, vertegenwoordigde de Vlaamse organisatie “Voorpost”, een afscheiding van het extreem-Vlaams-nationalistlsche “Were Di”. Als belangrijkste Vlaamse gast verving hij het Belgische parlementslid (voor de Vlaamse Nationale Partij) Karel D. Van “Were Di” had het NVU-bestuur slechts een brief ontvangen waarin men voor een uitnodiging bedankte en overigens de NVU het beste wenste.

Het Nationaal Jeugd Front
Het vorig Jaar tot nieuw leven gebrachte Nationaal Jeugd Front (NJF) was, geüniformeerd en wel, nadrukkelijk aanwezig. Een verslaggever ‘ van de Haagse Post (met toestemming van voorzitter GLIMMERVEEN ten congresse aanwezig) merkte in zijn artikel op dat deze jongelieden zich hadden gewapend met in kranten gewikkelde loden pijpen, kennelijk om zich tegen eventuele ordeverstoorders te kunnen weren.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 40 en 41

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD inzagedossier Nederlandse Volksunie

Auteur:

Jaar:

1978

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Proces verbaal verhoor Zoetmulder inzake verbod NVU, statuten, huishoudelijk reglement, politiek programma, letterlijke tekst uitgesproken op verkiezingsdebat te Arnhem en het proces verbaal dat daar op volgt ivm gewelddadigheden.

“Spreker wordt vanuit de zaal bekogeld met o.m. pinda’s en rook-/traangasbommetjes. Aanhangers van de NVU maken gebruik van gummiknuppels t.a.v. de gooier. Vergadering na ± 10 minuten door de politie ontbonden.”

Beschrijving ”feestelijke bijeenkomst’ ter gelegenheid van de val van president Allende van Chili 5 jaar geleden.

“Tot 20.45 uur werd informeel koffie gedronken in ‘de Rode Leeuw’. Hiernaa begaf het gezelschap zich naar buiten, waar juist een massa demonstratie, tegen het huidige bewind in Chili, werd gehouden. Deze demonstratie ontlokte GLIMMERVEEN de opmerking:”Ik geloof dat ik de verkeerde partij heb gekozen”. Hierna te 21.05 uur begaf men zich naar hotel Krasnapolsky, alwaar het gezelschap zich in een der zalen installeerde.”

Lees verder in het pdf document.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit document

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD inzagedossier Nederlandse Volksunie

Auteur:

Jaar:

1978

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Verslag ledenvergaderingen, onderbouwing rechtbank inzake verbod op NVU, pamfletten.

“Te 14.00 uur werd de bijeenkomst geopend door GLIMMERVEEN. Hij sprak tot de pauze en belichtte de moeilijke periode die de partij doormaakt en de tegenwerking die ze ondervindt vanaf de verkiezingen voor de Staten Generaal in 1977 tot nu toe. Na de pauze nam xxx het woord. Hij leidde een discussie in over hoe met de komende gemeenteraadsverkiezingen gehandeld zou worden. De gedachte van het bestuur over een nieuwe naam voor de N.V.U. kwam hierbij ter sprake. Gedacht werd aan de Nationale Vrijheidspartij. Als de vereniging werkelijk ontbonden wordt zal over de naamsverandering worden beslist. In de volgende vergadering komt men hierop terug. Er werd veel over de naamsverandering gepraat. Een der aanwezigen, stelde voor in overweging te nemen dezelfde initialen te behouden, nl. Nationale Vrijheids Unie.”

Lees verder in het pdf document.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit document

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 1e kwartaaloverzicht 1978

Auteur:

Jaar:

1978

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

DE NEDERLANDSE VOLKSUNIE, VERBODEN, MAAR NIET ONTBONDEN, GAAT DOOR

Op 8 maart j.I. deed de Amsterdamse Arrondissementsrechtbank uitspraak inzake een vordering van het Openbaar Ministerie tot ontbinding van de NVU. Daar de rechtbank van mening was dat het optreden van de NVU in strijd is met de openbare orde en goede zeden (vooral in verband met discriminatie) werd de NVU als “verboden vereniging” gekwalificeerd. De organisatie werd niet ontbonden daar het zakelijk beheer gevoerd wordt door de “Stichting tot steun aan en toezicht op de Nederlandse Volks-Unie” waarvan de ontbinding niet was gevorderd en er aan de Nederlandse Volksunie op zich zelf niets te ontbinden valt.
In haar verweerschrift had de NVU aangevoerd dat zij niet feitelijk discrimineert, maar slechts dreigt te gaan discrimineren nadat zij op democratische wijze daartoe de macht van het volk heeft verkregen. Dit verweer mocht echter niet baten. De consequenties van het verbod zijn: strafvervolging van “deelnemers” (een ruimer begrip dan alleen “leden”) en uitsluiting van verkiezingen.

Eventuele hierop volgende verborgen activiteit achtte de rechtbank niet ernstig,
omdat een politieke groepering het juist van openbaarheid moet hebben. Het eventuele gebruik van dekmantels zal volgens de rechter spoedig genoeg aan de kaak
zijn gesteld. NVU-voorzitter GLIMMERVEEN had voor alle zekerheid al enige tijd voor de rechterlijke uitspraak een “Lijst GLIMMERVEEN” laten inschrijven voor de a.s. gemeenteraadsverkiezingen. Naar alle waarschijnlijkheid zal hij met deze lijst uitkomen in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 26

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 2e kwartaaloverzicht 1978

Auteur:

Jaar:

1978

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

DE “GROEP GLIMMERVEEN” EN DE VERKIEZINGEN

Na het verbod van de Nederlandse Volksunie (NVU) op 8 maart j.l. was Joop GLIMMERVEEN van plan deel te nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden onder de naam “Lijst Glimmerveen” of desnoods met een naamloze lijst. Aangezien echter wel duidelijk was dat achter deze lijsten toch de ideeën van de verboden NVU schuilgingen werd dit plan in de kiem gesmoord door een krachtig veto van de desbetreffende kiesraden en – in tweede instantie – van Gedeputeerde Staten van Noord- en Zuid-Holland.
Hiermee was het verkiezingsspel van de “volksnationalisten” althans voor dit jaar uitgespeeld. Wel trachtte de Hagenaar nog de Haagse gemeenteraadsverkiezingen te laten verbieden (x) omdat hem “op deze manier zijn passief kiesrecht werd ontnomen”. Doch ook deze vondst werd door de rechter niet gehonoreerd,

Wat na dit alles nog resteerde, was publiciteit. Hiertoe lag het in de bedoeling van de “groep Glimmerveen” om een aantal openbare bijeenkomsten te organiseren onder andere naam en dit te combineren met het verspreiden van provocerende pamfletten. De organisatie van dit geheel lag blijkbaar toch boven de macht van de ex-NVU-ers, want het is bij een plan gebleven. Wellicht is de oorzaak van deze inactiviteit te vinden in de afwezigheid van “leider”
GLIMMERVEEN, die immers precies in die periode de 14 dagen gevangenisstraf uitzat, opgelopen wegens het verspreiden van discriminerende pamfletten bij de “Turken-rellen” in Schiedam in 1976.

Lees verder in het kwartaalbericht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 34 tm 37

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD inzagedossier Nederlandse Volksunie

Auteur:

Jaar:

1977

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Uittreksel Kamer van Koophandel, verslag ledenvergaderingen, Kamervragen over verbod op NVU, pamfletten.

“Voorzitter GLIMMERVEEN hield de Jaarrede waarin hij optimistische verwachtingen koesterde t.a.v. de komende verkiezingen. Hij verwachtte drie tot zes zetels bij de komende Kamerverkiezingen in mei. De N.V.U. zou volgens hem een enorme groei doormaken, het aantal mensen in de zaal was volgens hem voor die groei niet representatief. Voor de komende
verkiezingscampagne was er f. 5000.— in de partijkas. Als in de omgeving Zwolle-Apeldoorn iemand woont die tijd heeft en bereid is om alsnog 25 handtekeningen te verzamelen voor de partij, dan zal politieke zendtijd voor televisie worden aangevraagd. Na afloop van de jaarrede werd door een Amsterdammer (naam onbekend) met een baard gevraagd hoe men tegenover het idee staat om een knokploeg te formeren om Surinamers en zakkenroller in elkaar te slaan. Hier maakte de voorzitter weinig bezwaar tegen. Het punt van het geweld werd naar voren
gebracht. GLIMMERVEEN zei dreigementen te hebben vernomen dat de vergadering van de N.V.U. ult elkaar zou worden geslagen. Van enige uitvoering hiervan had hij nog niets gemerkt. Xxx haakte hierop in, stroopte zijn broekspijp op en liet een in zijn laars verstopte knuppel zien, die hij zei te zullen gebruiken als het nodig was. Hij deelde mee er nog veel meer van te bezitten en die zo nodig onder de aanwezigen uit te delen.”

Lees verder in het pdf document.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit document

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD inzagedossier Nederlandse Volksunie

Auteur:

Jaar:

1977

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Beschrijvingen ledenvergaderingen, uitnodigingen vergaderingen, verkiezingsprogramma en pamfletten.

“Xxx vroeg of de NVU niet kan optreden tegen zakkenrollers in Utrecht. Men zou eigenlijk knokploegen moeten vormen tegen dit soort figuren. Glimmerveen zei dat dit beter niet kan gebeuren onder de vlag van de NVU, maar ieder mag zelfstandig onder eigen verantwoordelijkheid optreden.”

Lees verder in het pdf document.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit document

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 4e maandoverzicht 1977

Auteur:

Jaar:

1977

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

DE NEDERLANDSE VOLKSUNIE

DE VERKIEZINGEN

Op 25 mei as. zal de NVU voor de eerste maal sinds haar oprichting’ in 1971 deelnemen aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer. De NVU krijgt lijstnummer 16 en zal in alle 18 kiesdistricten uitkomen. Als gevolg hiervan zal radio- en televisiezendtijd ter beschikking worden gesteld van de NVU.
Ondermeer via deze media en door middel van pamfletten en affiches zal de NVU haar verkiezingspropaganda voeren. Bovenaan de lijst van NVU eisen staat het “terugsturen van ondermeer gastarbeiders Surinamers, Antillianen en zigeuners naar hun land van herkomst”, e.e.a. in het kader van het “Volksnationalisme”. Verder streeft de NVU naar “vernietiging
van communisme, anarchisme, liberalisme en materialisme” en streeft zij naar omvorming van het parlement in corporatieve richting. De “straatactiviteiten” zullen geleid worden door de activist G.A.N.M* BE, die begin van dit jaar werd uitgeroepen tot actieleider van de
NVU”.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 14 en 15

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 5e maandoverzicht 1977

Auteur:

Jaar:

1977

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

DE NEDERLANDSE VOLKSUNIE

DE VERKIEZINGEN
De NVU is er op 25 mei j.l. niet in geslaagd een Tweede Kamerzetel te bemachtigen. Gezien de verwachtingen die voorzitter en lijstaanvoerder GLIMMERVEEN koesterde ten aanzien van de verkiezingsuitslag, moet het resultaat een hevige teleurstelling voor de NVU zijn.
Van de bijna 55.500 benodigde stemmen kreeg de NVU er 33.268, wat neerkomt op 0,4% van de uitgebrachte stemmen. Bij een nadere beschouwing blijkt, dat de stemmen vooral afkomstig zijn uit de grote steden.

De NVU kwam boven de 1% uit in ‘s-Gravenhage (1,3%), Amsterdam (1,2%) en Rotterdam (1,1%). Hierbij kan worden aangetekend, dat over het algemeen in wijken waar veel (voormalige) rijksgenoten, buitenlandse werknemers of woonwagenbewoners wonen ook opvallend veel NVU-stemmers bleken te zijn. In ‘s-Gravenhage sloeg de NVU het meest aan in de Stationsbuurt, de Binckhorst en de Schilderswijk (ruim 3%) in Amsterdam in Buiksloot
(2,1%) en in Rotterdam rond de Kruiskade (2,1%). In ‘s-Gravenhage bleek
het aantal stemmen (3.985) vrijwel gelijk te zijn aan dat bij de gemeenteraadsverkiezingen in 1974 toen de NVU niet kon doordringen tot de gemeenteraad. Dit zou wellicht op een “vaste” Haagse aanhang kunnen wijzen.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 23 en 24

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 7e en 8e maandoverzicht 1977

Auteur:

Jaar:

1977

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

RECHTS –EXTREME GROEPERINGEN

NEDERLANDSE VOLKSUNIE (NVU) .

De verkiezingsuitslag en de toekomst
De verkiezingsuitslag is een hevige teleurstelling voor de NVU geweest en het heeft dan ook enige maanden geduurd voordat men weer de energie had om zich te gaan bezinnen op de toekomst.
Volgens voorzitter’ GLIMMERVEEN is de verkiezingsnederlaag van de NVU voornamelijk te wijten aan de voortdurende tegenwerking op alle fronten van “links”. Daarom is besloten om in de toekomst vooral stelling te nemen “tegen links”. Daarnaast zullen symbolen e.d.’die herinneringen oproepen aan het nationaal-socialisme in de toekomst niet meer gebruikt worden, omdat het duidelijk is geworden dat deze het publiek teveel afschrikken.

De financiële klap die de NVU heeft gekregen door deelname in alle 18 kiesdistricten is opgevangen door waarborgsommen van diverse (bestuurs-)leden. Voor de komende tijd heeft de heer G. L0 , een van de oprichters van de NVU, zich garant gesteld voor fl 20.000,-. Van de andere (bestuurs-)leden wordt verwacht, dat ook zij zoveel mogelijk zullen bijdragen, in de vorm van een soort spaarfonds, teneinde deelname aan de a.s. gemeenteraadsverkiezingen mogelijk te maken.

Lees verder in de maandoverzichten

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 10 tm 12

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 11e maandoverzicht 1977

Auteur:

Jaar:

1977

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

RECHTS-EXTREME GROEPERINGEN

DE NEDERLANDSE VOLKSUNIE (NVU)
In de afgelopen tijd hebben zich wat strubbelingen voorgedaan binnen de N.V.U.-gelederen. Strubbelingen,’ die de geringe activiteit die de N.V.U. momenteel naar buiten toe ontplooit, kan verklaren. Zo werd de N.V.J.*)-leider Martin SC (zie M.O. 4-1977) te verstaan gegeven, dat hij niet langer geaccepteerd werd als N.V.U.-lid, omdat hij bleek te zijn overgelopen naar Constructief Jong Nederland, de jeugdorganisatie van het Oud Strijders Legioen. In het O.S.L.-blad “Stavast” is al eenmaal een artikel van zijn hand verschenen. Een groter probleem vormde een groep leden rond Joep SI in Amsterdam.
Zij zouden een “staatsgreep” binnen de N.V.U. willen plegen, om zo de macht over te nemen van Joop GLIMMERVEEN, die blijkbaar niet zo’n onbetwist leider is als hijzelf steeds dacht. GLIMMERVEEN reageerde in eerste opwelling verbitterd met de aankondiging van zijn aftreden als voorzitter van de N.V.U. Daar het partijkader echter wel inzag, dat GLIMMERVEEN één van de drijvende krachten van de N.V.U. is, heeft het – tenslotte met succes – de voorzitter van deze stap weten te weerhouden, Dat Si; na deze affaire zijn royement tegemoet kon zien, lag voor de hand. Een mooie gelegenheid om dit royement bekend te maken bood de oprichtingsvergadering van de regio Amsterdam van de N.V.U. op 24 november j.l., waaraan door 25 N.V.U.-leden werd deelgenomen. Speciaal hiervoor toog een aantal bestuursleden, onder wie GLIMMERVEEN naar Amsterdam. Al snel ontspon zich een heftige woordenwisseling tussen GLIMMERVEEN en Si: waarna Si: verzocht werd het pand en de N.V.U. te verlaten.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 23 en 24

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD inzagedossier Nederlandse Volksunie

Auteur:

Jaar:

1976

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Partijprogramma, beschrijvingen ledenvergaderingen, aanmeldingsformulier en folders.

“Na de pauze sprak xxx over de toenemende verwording en trachtte daarbij duidelijk in te spelen op de jongeren. Hij had er overigens wel succes mee, want er kwamen verschillende vragen en er werd op prettige wijze gediscussieerd. Een van de jongeren, een jonge doctorandus, die juist een studiereis door enkele Europese landen achter de rug had, kwam veelvuldig aan het woord.”

Lees verder in het pdf document.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit document

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD inzagedossier Nederlandse Volksunie

Auteur:

Jaar:

1976

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Statuten en huishoudelijk reglement, beschrijvingen ledenvergaderingen, folders en processen verbaal rondom de Schiedamse rellen.

“De vergadering begon om 20.30 uur nadat men eerst had afgewacht er nog meer personen zouden komen. Er werden nl. + 50 personen vewacht. Het totaal aantal leden bedraagt volgens GLIMMERVEEN precies 100. (na Schiedam hebben zich 15 nieuwe leden aangemeld). Vernomen werd dat de uitnodigingen tot het bijwonen van de vergadering werden verzonden door xxx.”

Lees verder in het pdf document.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit document

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD inzagedossier Nederlandse Volksunie

Auteur:

Jaar:

1976

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Verslag van verschillende ledenvergaderingen, interne korrespondentie, artikelen uit kranten, en statuten.

“Hierna werd ruim een half uur gepauzeerd. Tljdens de pauze zou, zo stond op de konvokatie vermeld, samenzang worden gehouden. Wegens gebrek aan belangstelling der aanwezigen. Is dit niet doorgegaan. Wel heeft xxx wat piano-muziek ten gehore gebracht.

Xxx had een aantal bandjes bij zich, waarop WA- en NSB liederen stonden. Hij liet enige gedeelten van deze banden afspelen en wekte de aanwezigen op, die bandies te kopen. De winst van de verkoop zou dan ten goede komen van de NVU.”

Lees verder in het pdf document.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit document

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 4e maandoverzicht 1976

Auteur:

Jaar:

1976

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De Nederlandse Volksunie

Raad van Bestuur

Op 28 maart j.l. hield de Nederlandse Volksunie (NVU) te “Zeist haar jaarlijkse congres. Tijdens dit congres kozen de omstreeks 30 aanwezigen een nieuwe Raad van Bestuur. Herkozen werden in dit bestuurscollege:
de heer’J.G. GLIMMERVEEN, voorzitter;
de heer R. RAES (bezit Belgische nationaliteit), vice-Voorzitter Zuid-Nederland;
de heer F. ZOETMULDER, secretaris-generaal.
Voorts werd in het college gekozen:
de heer R.J. BOOT, vice-voorzitter Noord-Nederland. De functie van penningmeester is vacant.

Verkiezingen

In zijn jaarrede besprak voorzitter GLIMMERVEEN zijn plannen om deel te nemen aan de in 1977 te houden verkiezingen voor de Tweede Kamer. Hij wees zijn gehoor op het gevaar dat propagandamateriaal in beslag genomen gaat worden, want, zo liet hij duidelijk uitkomen, hij was niet van plan zich in zijn woordkeus of inhoudelijk anders op te stellen dan bij de laatste verkiezingen voor de (Haagse) gemeenteraad.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 5 en 6

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 7e en 8e maandoverzicht 1976

Auteur:

Jaar:

1976

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extreme Groeperingen.

Nederlandse Volksunie (NVU)
Voorzitter J.G. GLIMMERVEEN versterkte dit jaar zijn positie in de NVU door de overige bestuursleden te dwingen zich meer dan ooit aan zijn beleid te- conformeren. Belangrijk bestanddeel van dit beleid vormt de ongenuanceerde racistische benadering van het vraagstuk van de gastarbeiders en kleurlingen in Nederland, Bij voorkomende gelegenheden beklemtonen prominente leden van de NVU, die veelal voorstander zijn van het gebruik van zgn. knokploegen om de ideeën van de NVU kracht bij te zetten, de racistische aspecten in de maatschappij Verwacht kan dan ook worden dat de NVU, zeker met het oog op de Tweede Kamerverkiezingen in 1977 waaraan zij wil deelnemen, een steeds harder standpunt zal innemen en uitdragen.

Overige rechts-extreme organisaties
Weinig of geen activiteiten van betekenis werden ontplooid door de organisaties Jan Hartmanstichting, Verbond van Nederlandse Werkgemeenschappen Were Di, The Northern League en Viking Jeugd.

Lees verder in de maandoverzichten

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 20

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 11e maandoverzicht 1976

Auteur:

Jaar:

1976

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De Nederlandse Volksunie (NVU)

De NVU is eindelijk de kater te boven, die volgde op de veroordeling van voorzitter J.G. GLIMMERVEEN wegens het verspreiden van verkiezingspamfletten met een voor bepaalde bevolkingsgroepen discriminerende inhoud. Onder aanvoering van de voorzitter wordt hard gewerkt aan de in 1977 te houden verkiezingen voor de Tweede Kamer.
Deze werkzaamheden houden onder meer verband met het uitgeven van een beter opgezet orgaan, het opstellen van een degelijk partijprogramma en het oprichten van partijafdelingen in verschillende plaatsen. Voor wat dit laatste betreft is men in da praktijk echter – tot nu toe – niet verder gekomen dan het benoemen van contactpersonen, ondermeer in steden Den Haag, Rotterdam en Utrecht.

De verkiezingen
In kringen van de NVU is men van mening dat de partij kan beschikken over voldoende financiële middelen om deelname aan de verkiezingen in alle kiesdistricten mogelijk te maken. Voorzitter. GLIMMERVEEN zal fungeren als lijsttrekker.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 9 en 10

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 9e maandoverzicht 1975

Auteur:

Jaar:

1975

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extreme groeperingen

Nederlandse Volksunie
De in 1971 opgerichte organisatie Nederlandse Volksunie streeft onder meer de zogenaamde Heel Nederland Gedachte na – een gedachte waarin Nederland en Vlaanderen een eenheid moeten gaan vormen – en propageert; een fervent anti-communisme.

De NVU telt thans ca 60 leden, waarvan een aantal een “oorlogsver-leden”, heeft. Orgaan van de organisatie is het blad “Wij Nederland w.o.De Vlam’V ”
NVU-activiteiten van enige betekenis steunen voornamelijk op voorzitter J.G. GLIMMERVEEN, die met zijn verkiezingscampagne voor de gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag in mei 1974 nogal wat stof deed opwaaien.
GLIMMERVEEN maakt echter thans de indruk in politiek opzicht weinig meer te zullen ondernemen tot er een definitieve uitspraak is gedaan in de tegen hem aangespannen gerechtelijke procedure wegens belediging van een bevolkingsgroep (i.e. de Surinamers). De Hoge Raad vernietigde op 24-6-1975 het arrest van het gerechtshof te Den Haag, waarbij GLIMMERVEEN ontslagen werd van rechtsvervolging. De zaak werd door de Hoge Raad teruggewezen naar het gerechtshof in Amsterdam. Het ontslag van GLIMMERVEEN uit de functie van boekhouder bij SHAPE Technical Centre in Den Haag werd inmiddels nietig verklaard.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 11 tm 14

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD inzagedossier Nederlandse Volksunie

Auteur:

Jaar:

1974

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Beschrijving ledenvergadering NVU te Utrecht, de oprichtingsakte, enkele propagandaflyers en korrespondentie rondom verkiezingsdeelname Glimmerveen.

“Totaal waren er uit Belgie circa 15 personen aanwezig aangevuld met ongeveer 30 Nederlanders, waaronder twee journalisten minstens. (Een van de Gelderlander en een van de rubriek Avro’s Televizier). Er werden diverse toespraken gehouden o.a. door de Belg … namens Were-Di uit dat land. Spreker stipte nog eens dan het streven van Were-Di en de Vlaamse Volksunie naar een verenigd Europa van volkeren.”

Lees verder in het pdf document.

Met dank aan Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen voor het openbaar maken van dit document

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 5e maandoverzicht 1974

Auteur:

Jaar:

1974

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De Nederlandse Volksunie

De NVU, die in 1971 tot stand kwam na een fusie tussen de Actiegroep Vlaanderen en het Nieuw Rechts Front, kan zich nog steeds niet presenteren als een hecht georganiseerde groepering. De weinige activiteiten die van de NVU uitgaan worden door de omstandigheden bepaald.

Aan de besluitvorming in de partij neemt over het algemeen slechts een gedeelte van de Raad van Bestuur deel. In dit bestuurscollege zijn het vooral de heren B.S. PO. (voorzitter), H.G.L. HE (vice-voorzitter), F. ZO (secretaris T, G. L (plv. secretaris) en mevrouw E. PO, -De V (penningmeesteresse) die op de voorgrond treden.

Hoewel de mogelijkheid van min of meer gewelddadige acties niet geheel uitgesloten moet worden, mag de invloed van de meer militante personen in de NVU niet worden overschat. Eventuele harde acties zullen dan ook waarschijnlijk een beperkt en incidenteel karakter dragen. De NVU telt thans ongeveer 65 leden waarvan ongeveer 15 leden actief zijn.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 6 tm 8

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 10e maandoverzicht 1974

Auteur:

Jaar:

1974

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

De Nederlandse Volksunie en de heer J.G. GLIMMERVEEN Zoals bekend werd aan de gemeenteraadsverkiezingen- in mei 1974 in* de gemeente ‘s-Gravenhage ook deelgenomen door de rechts extreme groepering Nederlandse Volksunie. Lijsttrekker en-enig kandidaat was de heer J.G. GLIMMERVEEN., boekhouder bij SHAPE Technical Centre in ‘s-Gravenhage. In het kader van- zijn’verkiezingscampagne verspreidde de; heer GLIMMERVEEN een pamflet met een voor Surinaamse en. Antilliaanse Rijksgenoten beledigende tekst. Klachten bij de Officier van Justitie in ‘S-Gravenhage resulteerden in een gerechtelijke vervolging; op 24 september 1974 werd de heer GLIMMERVEEN veroordeeld tot duizend gulden boete, subsidiair een maand hechtenis en tot een maand voorwaardelijke gevangenisstraf met een proeftijd van twee jaar. De weigering zijn politieke activiteiten te staken had hem inmiddels ontslag bij SHAPE Technical Centre opgeleverd.

Ook na zijn ontslag en veroordeling bleef de heer GLIMMERVEEN vasthouden aan zijn ideaal: het uitdragen van het volksnationalisme.
Hij verklaarde nog steeds achter de inhoud van het gewraakte pamflet te staan.
De heer GLIMMERVEEN is van mening dat het naar buiten optredende gedeelte van de Raad van Bestuur van de Volksunie – met name geldt dit voor de persoon van de voorzitter~–moet bestaan uit haviken,. Niet alleen trok hij in twijfel’ of de heer B.S. PC , toen nog voorzitter,
alle voor die functie vereiste kwaliteiten bezat, hij was tevens van mening dat de heer PO; in ieder geval door zijn verleden (politiek delinquent) erg kwetsbaar was in deze functie. Daarnaast -verweet hij hem een lafhartige houding tijdens de verkiezingscampagne.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 17

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 7e en 8e maandoverzicht 1973

Auteur:

Jaar:

1973

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extreme groeperingen in Nederland
Na de 2e Wereldoorlog zijn in Nederland verschillende extreem rechtse organisaties opgericht. Een aantal van deze organisaties is, na een kwijnend bestaan, opgegaan in andere groeperingen of na verloop van tijd geheel van het toneel verdwenen.
Tot de groeperingen die thans nog in meerdere of mindere mate actief zijn in Nederland, kunnen de volgende organisaties gerekend worden. De meest actieve daarvan is de Nederlandse Volksunie.

Northern League
De Northern League (de Noordbond) is een internationale neo-fascistische groepering, ontstaan in 1958 uit de lezerskring van het blad “Northern World”, dat in 1957 door de Engelsman Roger PE; in het leven is geroepen.
Doel van de organisatie is: “het behoud van het rassen- en culturele erfdeel van de Noordse volkeren”. Zij tracht dit te bevorderen door “alle volkeren van Noordeuropese afstamming te verenigen”. De organisatie beschouwt alle gekleurde rassen als inferieur en is anti-semitisch en anticommunistisch. Het secretariaat is gevestigd in Amsterdam ten huize van de ex-NSB’er J.KRULS, die tevens hoofdredacteur is van het Engelstalig orgaan van de League “The Northlander”.

Lees verder in de maandoverzichten

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 21 tm 25

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 5e maandoverzicht 1972

Auteur:

Jaar:

1972

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Nederlandse Volksunie

Tussen september 1971 en april 1972 heeft de Nederlandse Volksunie te kampen gehad met een aantal interne moeilijkheden. Voor een deel waren deze te wijten aan mevrouw E.E. KO een nieuw lid, dat in korte tijd een sleutelpositie binnen de organisatie wist te bezetten en verantwoordelijk is voor een duidelijke “‘verrechtsing” van de Volksunie. Haar wijze van optreden werd door een aantal leden echter minder gewaardeerd, zodat zij gedwongen werd haar positie op te geven, waarna zij zich uit de Volksunie terugtrok.

Ook daarna echter traden er herhaaldelijk nieuwe interne conflicten aan het licht, voornamelijk in het persoonlijke vlak, maar waarbij ook de vraag of en zo ja in hoeverre de Volksunie een activistisch karakter zou moeten hebben een rol heeft gespeeld. *)

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 15 tm 17

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 1e maandoverzicht 1971

Auteur:

Jaar:

1971

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Dietse Solidaristische Beweging
Het “Verbond Hecht en Orde”, dat indertijd in België enige aanhang heeft weten te verkrijgen, heeft in Nederland met een handjovol aanhangers altijd een kwijnend bestaan geleid. De opvolgster van het VHO, de Dietse Solidaristische Beweging (zie MO 12-1969) heeft echter sinds haar oprichting in augustus 1969 in ons land met wat meer succes gewerkt. Het november/december-nummer (1969) van “Vrij Dietsland”, het orgaan van de DSB, meldde dat “binnenkort de oprichting werd verwacht van nieuwe kernen in o.a. Den Haag en Rotterdam”. Zover is het toen niet gekomen, maar toch is er langzamerhand, mede dankzij de wervingsactiviteiten van Rudolf D. LO een zeker ledenbestand opgebouwd.

Organisatie
De kleinste organisatorische eenheid van de DSB is de “cel” die bestaat uit drie leden. Daarnaast bestaan er nog “kernen” (negen leden), streeksgewijs ingedeelde groepen en afdelingen. De organisatie kent een vrij sterke discipline; van de lagere niveau’s naar boven is er een verantwoordingsplicht.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 18 tm 20

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 4e maandoverzicht 1971

Auteur:

Jaar:

1971

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Nederlandse Volksunie

Ontstaansgeschiedenis
Een der meest actieve leden van de zogenaamde “kring Noord-Nederland” van de Vlaamse extreem-rechtse organisatie “Were Di”, Guus L , richtte in maart 1970 de Aktiegroep “Vlaanderen” op, waarschijnlijk met het doel aldus een soort mantelorganisatie voor “Were DiM te vormen. Al spoedig echter ontstond er een conflict tussen L en Were Di “kringleider” van der Z , voornamelijk omdat laatstgenoemde van mening was – dat L hem meer beconcurreerde dan behulpzaam was. Als gevolg hiervan trad de Aktiegroep “Vlaanderen” van medio 1970 af geheel zelfstandig op.
Wei bleef de Aktiegroep ongeveer dezelfde doelstellingen als Were Di” behouden, onder meer inhoudende, dat “na vernietiging van de staat België het Nederlandse taalgebied in federatief verband een staatkundige eenheid zal moeten gaan vormen” (de z.g.
“Heel Nederland-gedachte”). Derhalve beoogde de groep de Vlamingen te steunen in hun strijd voor “vrijheid en zelfstandigheid”. Als demonstratie hiervan werd in juli 1970 een in een pamflet gewikkelde steen door een ruit van het Sabenakantoor in Amsterdam geworpen.

De tot dan toe onbekende Yvon van der W. richtte in januari 1970 met een aantal jonge medestanders een nieuwe rechtse jongerenorganisatie op onder de naam “Nieuw Rechts Front”*), teneinde – aldus Van der W. in een aantal interviews – te trachten een halt toe te roepen aan de infiltratie van communistische en linkse zijde en een verdere ontbinding van de democratie te voorkomen.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 10 tm 13

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 5e maandoverzicht 1971

Auteur:

Jaar:

1971

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Volksunie.
Na het afsluiten van het vorige M.O. is bekend geworden, dat de Volksunie haar leidend beginsel, dat vrijwel identiek was aan het leidend beginsel van de NSB, althans naar buiten toe heeft laten varen.
De redenen hiervan zijn niet bekend, doch mogelijk is dit geschied op initiatief van Mr. ZO, de juridische adviseur van de Volksunie. Hij heeft namelijk het Programma en het Reglement van Orde bestudeerd en omgewerkt tot statuten, zodat de Volksunie in de nabije toekomst mogelijk rechtspersoonlijkheid zal trachten te verwerven.

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 17

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 1e maandoverzicht 1970

Auteur:

Jaar:

1970

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechtsextremisme

Jan Haartmanstichting
Blijkens een mededeling in het laatste nummer van “LOIT-zoekdienst”, het orgaan van de Landelijke Organisatie voor Invaliden – Tochten (LOIT), verschenen in november 1969, is de LOIT opgeheven en overgegaan in de “Jan HARTMANstichting” *), waarvan de stichtingsakte in augustus 1969 voor ‘een notaris zou zijn verleden.
De stichting zou alle activiteiten van de LOIT overnemen, zoals het organiseren van invalidentochten voor oud-Oostfrontstrijders en (incidenteel) het verlenen van financiële bijstand.

In feite bestond de stichting al sinds oktober 1967 naast de LOIT, zij had echter vanaf het begin te kampen met interne moeilijkheden, met name over de bestuurskeuze.
Leken deze moeilijkheden in november j.l. opgelost, inmiddels is uit de uitgave van het blad “De Bilhamer” (qua opmaak en uitvoering vrijwel identiek aan de vroegere “LOIT-zoekdienst”) gebleken, dat er nog een restant is van de vroegere LOIT-groep, dat kennelijk niet is opgegaan in de “Jan HARTMANstichting” en zich manifesteert rond het genoemde blad. Het correspondentieadres van de groep is dat van de weduwe van Jan HARTMAN.
Het is vooralsnog niet geheel duidelijk hoe de verhoudingen liggen tussen deze groep en de stichting.
Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 9

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 5e maandoverzicht 1970

Auteur:

Jaar:

1970

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Rechts-extreme groeperingen

Op 2, 3 en 4 mei 1970 hebben Nederlandse oud SS-ers, zoals ieder jaar, onder auspiciën van de Jan HARTMAN Stichting (voorheen LOIT), een tocht naar Malente (Dld) gemaakt, waar zij een herdenking hielden bij het graf van hun gesneuvelde “kameraad” Lammert BR L. De Nederlandse groep telde een vijftig personen.

“Were Di” kamp in Ermelo
De afdeling Noord-Nederland van de rechts-extreme organisatie “Were Di” heeft van 8 t/m 10 mei 1970 te Ermelo een vormingskamp voor jongeren gehouden. In totaal namen hieraan 26 personen deel, waaronder de leider van de afdeling Noord-Nederland, Peter van der Z met zijn echtgenote. Evenals vorig jaar (zie MO 9 -1969) is er ook nu weer over acties gesproken; concrete beslissingen zijn er echter niet genomen. Zo werd o.m. gedacht aan het vormen van een actiegroep, die bij onlusten,stakingen etc. zowel hulpwerk als propaganda en “ruwere arbeid” zou kunnen verrichten.
Het – ook vorig jaar besproken – thema “geweld” leverde weinig nieuwe gezichtspunten op: men was er niet voor, maar men meende, dat het plegen van “verantwoorde gewelddaden” soms toch nuttig zou kunnen zijn.
Tijdens de bijeenkomst hield de “Were Di” groep zich afzijdig van andere op het terrein aanwezige personen. Men bleef liever onder elkaar in de eigen – fascistoïde – sfeer.
Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 9 en 10

PDF

Download deze publicatie als PDF.

BVD 10e maandoverzicht 1970

Auteur:

Jaar:

1970

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave:

Beschrijving:

Moeilijkheden rondom de Jan Hartmanstichting.

De Jan Hartmanstichting werd in 1969 opgericht. Tot deze Stichting traden vrijwel alle leden toe van de Landelijke Organisatie Invaliden Tochten (LOIT), een vereniging van Nederlandse voormalige politiek delinquenten, die zich ten doel stelde hulp te verlenen aan daarvoor in aanmerking komende kameraden.

De Stichting werd genoemd naar de in 1968 overleden Jan Hartman, een voormalig SS officier en een van de meest actieve en prominente LOIT-leden.
Het bestuur van de Stichting bestaat uit :
Voorzitter :
Secretaris :

Penningmeester Leden

Daarnaast is er nog een Raad van Toezicht, bestaande

De doelstellingen van de Stichting zijn statutair vastgelegd en liggen – evenals bij de LOIT het geval was – hoofdzakelijk op het terrein van de materiële en geestelijke hulpverlening aan
oud politieke delinquenten. Daartoe onderhoudt de Stichting kontakten met fondsen en verenigingen in Duitsland.

Lees verder in het maandoverzicht

Mede mogelijk gemaakt door Stichting Argus en Buro Jansen & Janssen

Bijzonderheden: Extreem rechts blz 7 en 8

PDF

Download deze publicatie als PDF.

Publicatie

BVD 2e maandoverzicht 1970

Auteur:

Jaar:

1970

Taal:

Aantal blz:

Soort Uitgave: